DEVLET SU  İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE

İlgi: Ekli I Sayılı Liste.

Sulama Birliği Başkanlıkları emrinde 5393 sayılı Belediye Kanununa tabi sözleşmeli personel olarak çalışmakta iken 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanununun yürürlüğe girmesiyle mezkur Kanunun Geçici 1 inci maddesine istinaden sözleşmeli olarak  çalışmaya devam eden personelin, 02/08/2013 tarihli ve 28726 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6495 sayılı Kanun kapsamında kadroya geçirilip geçirilemeyeceği hususundaki görüş talep eden ekli I Sayılı Liste’deki yazı ve dilekçeler Başkanlığımızca incelenmiş olup, konuya ilişkin görüşün Genel Müdürlüğünüzce ilgili Sulama Birliklerine iletilmesinin daha uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Bilindiği üzere, Sulama Birlikleri 5335 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 19 uncu maddesine göre Mahalli İdare Birliği statüsünde iken 22/03/2011 tarihli ve 27882 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanununun yürürlüğe girmesiyle birlikte, söz konusu Kanuna tabi olmaya başlamış; bahsi geçen Kanunun 21 inci maddesi ile 5335 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 19 uncu maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanununun “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı; ülkenin su varlık ve kaynaklarının rasyonel kullanımı maksadıyla umumi sulardan faydalanmak üzere Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından inşa edilmiş veya halen inşa edilmekte olan ya da inşa edilmesi planlanan sulama tesislerini gayelerine uygun şekilde kullanmak, işletmek, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün onayını almak suretiyle işlettirmek, bu tesislerin bakım, onarım ve yönetim sorumluluğunu yürütmek, tesisi geliştirmeye yönelik yeni projeler yapmak, yaptırmak veya tesisi yenilemekle görevli sulama birliklerinin kuruluşu, organlar ile görev ve yetkilerini düzenlemektir.

(2) Sulama birlikleri kamu tüzel kişiliğine sahip olup, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerine tabidir.” hükmü, “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, “Birlik: Sulama birliğini,” hükmü, aynı maddenin (ç) bendinde “Birlik ana statüsü: Çerçeve ana statüye uygun olarak kurucular kurulu tarafından hazırlanarak Bakanlıkça onaylanan metni,” hükmü, “Birliğin tüzel kişilik kazanması ve birliğe üyelik” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında “Birlik; tek yerleşim biriminden oluşan birlikler hariç olmak üzere, görev alanı içinde bulunan her yerleşim biriminden; üçüncü dereceye kadar hısım olmayan ve her yerleşim biriminden en az birer kişi ve toplamda beş kişiden az olmamak üzere su kullanıcılarının imzaladığı birlik ana statüsünün, DSİ’nin de görüşü alınmak suretiyle Bakanlıkça onaylanması sonucu tüzel kişilik kazanır.” hükmü, “Mevcut birlikler” başlıklı geçici 1 inci maddesinde “(1)Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 26/5/2005 tarihli ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununa göre kurulmuş olan sulama birlikleri onsekiz ay içinde durumlarını bu Kanuna uygun hale getirmek zorundadır. Aksi takdirde bu birliklerin tüzel kişiliği kendiliğinden sona erer ve bu birlikler valinin görevlendireceği vali yardımcısı başkanlığında; defterdarlık, tarım il müdürlüğü, DSİ bölge müdürlüğü ve il mahalli idareler müdürlüğü yetkililerinden oluşan tasfiye komisyonu tarafından en geç iki ay içinde tasfiye edilir. Birliğin tüm hak, alacak, borç ve 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olmayan personeli ile birliğe ait taşınır ve taşınmazlar bu Kanuna istinaden kurulan yeni birliğe devrolunur.

(2) Kurulmuş olan sulama birliklerinde 657 sayılı Kanuna tabi olarak çalışan personel, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Devlet Personel Başkanlığınca tespit edilecek ihtiyaca göre kadroları ile mükteseplerine uygun olarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredilir.

(3) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş olan birliklerde sözleşmeli personel statüsünde çalışanlar, mevcut statüleri ile istihdam edilmeye devam olunur. Birlikler, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren mevcut statüleri devam edenler dışında yeni sözleşmeli personel istihdam edemezler.

(4) Bakanlık DSİ’nin teklifi üzerine birliklerin, bu maddeye göre yeniden kurulmaları sırasında görev alanlarında değişiklik yapmaya yetkilidir.” hükmü, “Yürürlük” başlıklı 22 nci maddesinde “Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, Başkanlığımızca 6172 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 22/03/2011 tarihinden itibaren, Sulama Birliklerinde 657 sayılı Kanuna tabi olarak çalışan memur statüsündeki personelin 1 yıl içerisinde kamu kurum ve kuruluşlarına devri yapılmış olup, mezkur Kanunun Geçici 1 inci maddesinde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş olan birliklerde sözleşmeli personel statüsünde çalışanların, mevcut statüleri ile istihdam edilmeye devam edileceği,  Birlikler bünyesinde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren mevcut statüleri devam edenler dışında yeni sözleşmeli personel istihdam edilemeyeceği ifade edilmektedir.

02/08/2013 tarihli ve 28726 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6495 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde; “…İl özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde 25/6/2013 tarihi itibarıyla çalışmakta olan ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, sözleşmeli personel olarak çalıştırılmalarına esas alınan memur kadrolarına, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde kurumlarınca atanırlar…” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca, Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan “657 Sayılı Kanunun Ek 41 İnci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Rehber”in “I-Kapsam” başlıklı bölümün 3 üncü fıkrasında ise “Kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanunun geçici 41 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan mevzuat hükümleri uyarınca istihdam edilen sözleşmeli personel dışında diğer mevzuat hükümleri uyarınca istihdam edilen sözleşmeli personeli, 8/3/2011 tarihli ve 6172 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi kapsamına giren sulama birliklerinde sözleşmeli personel olarak çalışmakta olanlar ile mahalli idare birliklerinde 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri dışında diğer ilgili mevzuata göre çalıştırılmakta olanları kapsamamaktadır.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, 6172 sayılı Kanuna göre kurulan sulama birliklerinin bu Kanunun öngördüğü hukuki statü gereğince kuruluşları ve kamu iktisadi kişiliğini kazanma usulleri yönünden mahalli idare birliği olarak değerlendirilemeyeceği, 6172 sayılı Kanundan önce kurulan sulama birliklerinin ise; kuruluşlarının kuruluşlarını düzenleyen 5355 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin 6172 sayılı Kanunun 21 inci maddesine ile yürürlükten kaldırılması ve 6172 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi gereğince söz konusu sulama birliklerinin durumlarını 6172 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on sekiz ay içinde bu Kanunun öngördüğü hukuki statüye uygun hale getirmek zorunda olmaları sebebiyle, sulama birliklerinin mahalli idare birliği olarak değerlendirilemeyeceği mütalaa edilmektedir.

Bu itibarla, 6495 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde mahalli idare birliklerinde 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde 25/6/2013 tarihi itibarıyla çalışmakta olan ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranların, sözleşmeli personel olarak çalıştırılmalarına esas alınan memur kadrolarına atanacağı belirtilmekte olup; sulama birliklerinin mahalli idare birliği  olmaması sebebiyle, Sulama Birliklerinde 6172 sayılı Kanunun geçici birinci maddesine istinaden sözleşmeli olarak istihdam edilen personelin 6495 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi kapsamında memur kadrosuna geçirilmesinin mümkün bulunmadığı mütalaa edilmektedir.

Bilgilerinizi rica ederim.

S.S Mersin Bölgesi Sulama Kooperatifleri Birliği Başkanlığı Alım, Satım ve Kiraya verme Yönetmeliği

Amaç ve kapsam
MADDE 1–(1) Bu Yönetmelik, S.S Mersin Bölgesi Sulama Kooperatifleri Birliği tasarrufunda ve kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal, hizmet ve yapım işine ait alımlar ile mülkiyetinde bulunan taşınır ve taşınmazların satışına ve kiraya verilmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 2 –(1) Bu Yönetmelik, 6172 sayılı Kanunun 3. maddesinin (d) fıkrasına göre Kalkınma, İçişleri, Maliye ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlıklarından alınan görüşler kapsamında Orman ve Su İşleri Bakanlığınca hazırlanarak yürürlüğe konulan Sulama Birliği Çerçeve Ana Statüsünün 60’ ıncı maddesi ile Orman ve Su işleri Bakanlığınca onaylanan 09.05.2012 tarih ve B 23 1 DSİ 0 17 65 02-161.99 sayılı Dikili Sol Sahil Sulama Birliği Ana Statüsünün 60’ıncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Mal: Satın alınan veya satılacak her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır ve taşınmaz mal ve hakları,
b) Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, mali, hukuki ve teknik alandaki her türlü danışmanlık, etüt ve proje, harita ve kadastro, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri,
c) Yapım: Bina, alt yapı, köprü, tünel, boru iletim hattı, baraj, enerji santrali, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın ve koruma gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, küçük ve büyük onarım, bakım, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini,
ç) Alım: Bu Yönetmelikte yazılı usul ve şartlarla mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve alım ve satım yetkilisinin onayından sonra gerekiyor ise sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri,
d) Satım: Taşınır ve taşınmaz mallar ile her türlü ihtiyaç maddeleri, hizmet ve hakların istekliler arasından seçilecek birisine satışını gösteren ve alım ve satım yetkilisinin onayından sonra gerekiyor ise sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri,
e) Kiraya verme: Taşınır ve taşınmaz mallar ile hakların; kiracı adayları arasında seçilecek birisine kiraya verilmesini,
f) İstekli: Alım ve satım işine katılan gerçek veya tüzelkişiyi
g) Yüklenici: Alıma ve satıma konu olan işi üstlenen ve gerekiyor ise sözleşme imzalanan istekliyi,
h) Müşteri: Birliğe ait taşınır ve taşınmaz malları satın alan kişiyi
ı) Kiracı: Birliğe ait taşınır ve taşınmaz malları kiralayan kişiyi,
i) Alım ve satım yetkilisi: Birlik başkanı,
j) Alım, satım ve kiraya verme kararını tasdik mercii: Yönetim kurulunu,
k) Sözleşme: Mal ve hizmet alımı ile yapım, kiraya verme ve satım işlerinde birlik ile yüklenici arasında yapılan yazılı anlaşmayı, ifade eder.
Alım ve satım usulleri
MADDE 4 – (1) Birlik, yapmış olduğu alımlarda ve satımlarda aşağıdaki usullerden birini uygular.
a) Açık teklif usulü.
b) Doğrudan alım usulü
c) Satım usulü
c) Fatura karşılığı alım usulü
d) Pazarlık usulü
(2) İşin özelliğine ve gereğine göre yukarıdaki alım usullerinden hangisinin uygulanacağı, bu Yönetmeliğin 28, 29 ve 30’uncu maddelerindeki hususlar ve parasal limitler dikkate alınmak suretiyle alım ve satım yetkilisi tarafından belirlenir.
Alım ve satım dokümanının hazırlanması
MADDE 5 – (1) Açık teklif usulü ile yapılan alım ve satımlara ait her iş için alım ve satım dokümanı hazırlanır. Birlik tarafından hazırlanacak olan alım ve satım dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname ile sözleşme tasarısı, malın teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Alım ve satımlara ait idari ve teknik şartnamelerin birlik tarafından hazırlanması ve yönetim kurulu tarafından onaylanması gerekir.
(2) Doğrudan alım usulüne göre yapılacak alımlar ile fatura karşılığı alım usullerinde ve satım ile kiraya verme işlerinde alım ve satım dokümanı hazırlanması zorunlu değildir. Birlik tarafından istenilmesi halinde alım ve satım dokümanının tamamı veya bir kısmı hazırlanabilir.
Yaklaşık maliyet
MADDE 6 – (1) Yaklaşık maliyet, açık teklif usulü ile yapılacak alımlarda ve satımlarda KDV hariç olarak Birlik Başkanı tarafından tespit edilir veya ettirilir. Yaklaşık maliyet, açık teklif usulü ve pazarlık usulü ile yapılacak alım-satımlarda ,mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece,her türlü fiyat araştırması yapılarak KDV hariç olmak üzere yaklaşık maliyet Birlik Başkanı tarafından tespit edilir veya ettirilir. Dayanaklarıyla birlikte hesap cetvelinde gösterilir ve bu yaklaşık maliyetin ihale sonuçlanıncaya kadar gizliliği korunur.
(2) Yaklaşık maliyet, birlik başkanı tarafından birlik meclisi üyeleri veya birlik personeli arasında görevlendirilen en az 2 kişilik bir komisyon tarafından hazırlanır.
(3) Doğrudan alım usulüne göre yaklaşık maliyet hesaplanıp hesaplanmayacağı hususu birliğin takdirindedir.
Onay belgesi
MADDE 7 – (1) Açık teklif usulü ve doğrudan alım usulü ile alımı ve satımı gerçekleştirilecek olan her iş için bir onay belgesi hazırlanır. Alım ve satım onay belgeleri, birlik müdürü tarafından düzenlenir ve alım ve satım yetkilisince imzalanır.
Alım ve satım ilanı
MADDE 8- (1) Bütün isteklilere tekliflerini hazırlayabilmeleri için yeterli süre tanımak suretiyle;
a) Yaklaşık maliyeti KDV hariç 250.000.00 TL’sını aşan alım ve satımlarda;
-Açık teklif usulü ile yapılacak olan alım ve satım ilânları, alım ve satım tarihinden en az 14 gün önce,
birlik binasının ilan tahtasına asılmak suretiyle duyurulur. Ayrıca, hükümet ve belediye binalarının ilân tahtalarında ilan yapılması için yetkili mercilere başvuruda bulunulur ve izin alınması halinde, hükümet ve belediye binalarının ilân tahtalarına asılacak yazılar ve belediye yayın araçları ile alım ve satım ilanı yapılır.
b) Yaklaşık maliyeti kdv hariç 250.000.00 TL altında kalan alım ve satımlarda ilan yapılması zorunlu değildir. Bu fıkraya göre ilan yapılması halinde birinci fıkra hükmü uygulanır.
c) Birinci fıkrada belirtilen süreye uyulmak kaydıyla yönetim kurulunca uygun görülen diğer ilan vasıtalarıyla da ilan yapılabilir.
d) Pazarlık usulü, doğrudan temin ve fatura karşılığı temin usullerinde ilan zorunluluğu yoktur.
Alım ve satım ilânlarında bulunması zorunlu hususlar
MADDE 9 – (1) Alım ve satım ilânlarında aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
a) Birliğin adı, adresi, telefon ve faks numarası.
b) Alım ve satımın adı, niteliği, türü ve miktarı.
c) Alım ve satımın nerede, hangi tarih ve saatte yapılacağı.
ç) Tekliflerin hangi tarih ve saate kadar nereye verileceği.
d)Teklif edilen bedelin geçici teminatta %2’den az olmamak kesin teminatta sözleşmenin sonuçlanması aşamasında % 4’ünden az olmamak kaydıyla ,isteklilerce belirlenecek tutarda teminat verileceği,
e)Teklif ve sözleşme türü
f)Tekliflerin geçerlilik süresi
(2) Birlik tarafından alım ve satıma konu işin özelliğine göre ilanda bulunması zorunlu olan hususlara ilave yapılabilir.
Alım ve satım komisyonu
MADDE 10 – (1) Alım ve satım yetkilisi, biri başkan olmak üzere en az 3 ve tek sayıda kişiden oluşan alım ve satım komisyonunu görevlendirir.
(2) Gerekli incelemeyi yapmalarını sağlamak için ihale işlem dosyasının birer örneği, ilan (pazarlık usulü hariç) veya daveti izleyen 3 gün içinde ihale komisyonu üyelerine verilir.
(3) Alım ve satım komisyonu eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Alım ve satım komisyonu üyelerinden herhangi birisinin toplantıya katılamaması durumunda, birlik başkanı tarafından yedek üye görevlendirebilir.
(4) Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır. Alım ve satım komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır.
(5) Alım ve satım yetkilisi, alım ve satım komisyonunda görev alamaz.
(6) Doğrudan alım, fatura karşılığı alım ve kiraya verme usulünde alım ve satım komisyonu kurulmaz.
Tekliflerin hazırlanması ve sunulması
MADDE 11 – (1) Açık teklif usulüne göre yapılan alımlarda; teklifler yazılı olarak yapılır. Teklif mektubu, bir zarfa konulup kapatıldıktan sonra zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı ile hangi işe ait olduğu yazılır.Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.
Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun adı, soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde hazırlanarak sunulur.
Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar sıra numaralı alındılar karşılığında idareye verilir. Bu saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir. Teklifler iadeli taahhütlü olarak da gönderilebilir. Posta ile gönderilecek tekliflerin ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye ulaşması şarttır. Postadaki gecikme nedeniyle işleme konulmayacak olan tekliflerin alınış zamanı bir tutanakla tespit edilir.
(2) Komisyon başkanlığına verilen teklifler, komisyon başkanı tarafından kabul gören geçerli bir mazeret dışında herhangi bir sebeple geri alınamaz.
(3) Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir
Tekliflerin açılması, değerlendirilmesi ve alım ve satım kararları
MADDE 12 – (1) Açık teklif usulü ile yapılan alımlarda; teklifler, alım ve satım şartnamesinde belirtilen saate kadar birliğe verilir. Alım ve satım komisyonunca, tekliflerin alınması ve açılmasında aşağıda yer alan usul uygulanır:
a) Alım ve satım komisyonunca şartnamede belirtilen saate kadar kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen alım ve satım işlemlerine başlanır.
b) Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır ve şartnamede belirtilen hükümlere göre değerlendirme yapılır.
c) Değerlendirme sonucunda fiyat ve kalite yönünden en uygun bedeli teklif eden istekliye iş verilerek bu husus karar özeti halinde yazılır ve komisyon başkan ve üyeleri tarafından imzalanır.
(2) Tekliflerin aynı olması halinde; alım ve satım usulü ad çekme suretiyle sonuçlandırılabileceği gibi fiyat dışı unsurlar (servis, garanti, mevcut donanım ve yazılıma uyumluluk, erişilebilirlik, eğitim desteği, kurulum, montaj ve benzeri gibi nesnel ölçütler) da dikkate alınmak ve tutanakla tespit edilmek koşuluyla alım ve satım komisyonca da tercih yapılabilir.
Alım ve satım kararlarının onayı veya iptal edilmesi
MADDE 13 – (1) Alım ve satım komisyonları tarafından alınan kararlar, alım ve satım yetkilisince karar tarihinden itibaren en geç 20 iş günü içinde yönetim kurulunun onayına sunulur.
(2) Alım ve satım komisyonunun kararı yönetim kurulunca onaylanır veya iptal edilir. Yönetim kurulunca karar iptal edilirse alım ve satım hükümsüz sayılır. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerden herhangi birinin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini bütün isteklilere bildirir.
3) Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi :İhale sonucu, ihale kararlarının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en 3 üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil ihaleye teklif veren bütün isteklilere elden, faks,e-mail veya iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine postalanmak suretiyle bildirilir. Elden, faks, veya e-mail olarak gönderilen kararlar aynı gün, Mektup ile gönderilen kararlar postaya verilme gününü takip eden 7.gün kararın isteklilere tebliğ tarihi sayılır.
İhaleye katılan isteklilerden teklifi değerlendirmeye alınmayan veya uygun görülmeyenlerin tebliğ tarihini izleyen 5 gün içinde yazılı talepte bulunmaları halinde, idare talep tarihini izleyen 5 gün içinde yazı ile gerekçelerini bildirmek zorundadır.
İhale kararlarının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere aynı şekilde bildirim yapılır.
(4) Fatura karşılığı alım usulünde; yönetim kurulu, fatura arkası onay yetkisini birlik başkanına devredebilir.
Teminat ve teminat olarak kabul edilecek değerler
MADDE 14 – (1) Açık teklif usulüne göre yapılan alımlarda, teklif edilen bedelin geçici teminatta %2’den az olmamak kesin teminatta sözleşmenin sonuçlanması aşamasında % 4’ünden az olmamak kaydıyla ,isteklilerce belirlenecek tutarda teminat verilebilir.
(2) Teminat olarak aşağıdaki değerler kabul edilir:
a) Tedavüldeki Türk parası.
b) Bankalar ve özel finans kurumları tarafından verilen teminat mektupları.
Teminatların iadesi
MADDE 15 – (1) Alım ve satım işini üstlenen yüklenici veya müşteriye ait teminatlar alım ve satım sürecinden sonra muhasebe yetkilisine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise alım ve satım sürecinden sonra hemen iade edilir.
Alım ve satım sürecine katılımda yeterlik kuralları
MADDE 16 – (1) Alım ve satıma konu işe talipli olan isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenecek belgelere alım ve satım dokümanında yer verilir.
(2) Açık ihale usulü ve pazarlık usulü ile yapılacak İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
a) Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;
·Bankalardan temin edilecek isteklinin malî durumu ile ilgili belgeler,
·İsteklinin bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri,
·İsteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya ihale konusu iş ile ilgili taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarını gösteren belgeler.
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
·İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler,
·İsteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerde; mal, hizmet alımları ve yapım işleri için son 3 yıl içinde, kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği veya denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen benzeri işlerle ilgili deneyimini gösteren belgeler,
·İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,
·İsteklinin organizasyon yapısına ve ihale konusu işi yerine getirmek için yeterli sayıda ve nitelikte personel çalıştırdığına veya çalıştıracağına ilişkin bilgi ve/veya belgeler,
·İhale konusu hizmet veya yapım işlerinde isteklinin yönetici kadrosu ile işi yürütecek teknik personelinin eğitimi ve mesleki niteliklerini gösteren belgeler,
·İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,
·İstekliye doğrudan bağlı olsun veya olmasın, kalite kontrolden sorumlu olan ilgili teknik personel veya teknik kuruluşlara ilişkin belgeler,
·İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslar arası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar,
·İdarenin talebi halinde doğruluğu teyit edilmek üzere, tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğrafları.
İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. Belgelerin asılları veya noter tasdikli olması gerekir. Diğer belgeler ilan tarihi veya ihale yılı içinde olmalıdır.
Alım ve satım süreci dışında bırakılma durumları
MADDE 17 – (1) Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler alım ve satım süreci dışında bırakılır.
a) Alım ve satım tarihinden önceki iki yıl içinde, birliğe yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu birlik tarafından ispat edilenler.
b) Alım ve satım tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olanlar.
c) 18’inci maddeye göre alım ve satım sürecine istekli olarak katılamayacağı belirtildiği halde alım ve satım sürecine katılanlar.
d)İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.
e) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.
f) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.
g) İhale tarihinden önceki 5 yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen.
h) İhale tarihinden önceki 5 yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen.
ı) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan.
i) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen.
Alım ve satım sürecine katılamayacak olanlar
MADDE 18 – (1) Aşağıda sayılanlar, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde birliğin alım ve satım sürecine dahil olamaz.
a) Birliğin alım ve satım yetkilisi ile yönetim kurulu üyeleri.
b) Birliğin alım ve satım konusu işle ilgili her türlü alım ve satım işlemlerini hazırlamak, yürütmek, denetlemek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olanlar.
c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve ikinci dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri. (Birliğin bulunduğu ilçe sınırları içerisinde tek satıcı ve alıcı olması durumu hariç.)
d) Bu Yönetmelik ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize suçlardan dolayı hükümlü bulunanlar.
e) İlgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenler
Sözleşmeye davet
MADDE 19 – (1) Açık teklif usulüne göre yapılan alımlarda; kesinleşen alım ve satım kararı, işi alan yüklenici, müşteri veya kiracıya tebliğ edilerek 5 gün içinde sözleşmeyi imzalaması için birliğe başvuruda bulunması istenir.
Alım, satım ve kiraya vermenin sözleşmeye bağlanması
MADDE 20 – (1) Açık teklif usulüne göre yapılan alım ve satım sözleşmeye bağlanır. Sözleşmeler birlik tarafından belirlenen hususlara göre hazırlanır ve yönetim kurulu ile duruma göre yüklenici, müşteri veya kiracı tarafından imzalanır. Sözleşmelerin notere tescili ve onaylattırılması zorunlu değildir.
(2) Yönetim kurulu kararı ile sözleşme imzalama yetkisi, alım ve satım yetkilisine devredilebilir.
(3) Alım ve satım dokümanında belirtilen şartlara aykırı sözleşme düzenlenemez. Sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılması ve ek sözleşme düzenlenmesi Yönetim Kurulunun onayı ile mümkündür.
(4) Doğrudan alım usulü ile yapılan alımlarda; malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması zorunlu değildir.
(5) Satım işlemlerinde taşınır ve taşınmaz mal bedelinin; müşteri tarafından birlikçe belirlenen süre içerisinde yatırılması halinde, sözleşme düzenlenmez.
(6) 6 aydan fazla süreyle kiraya verilen taşınır ve taşınmaz mallar için sözleşme yapılması zorunludur. 6 aydan kısa süreli taşınır ve taşınmaz malların kiraya verilmesinde sözleşme imzalanması birliğin takdirindedir.
Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar
MADDE 21 – (1) Bu Yönetmeliğe göre düzenlenecek sözleşmelerde yer alacak hususlar Birlik tarafından belirlenir.
Mücbir sebepler
MADDE 22 – (1) Mücbir bir sebep olarak kabul edilebilecek haller aşağıda belirtilmiştir.
a) Doğal afetler,
b) Kanuni grev,
c) Genel salgın hastalık,
d) Kısmi veya genel seferberlik ilanı,
e) Gerektiğinde Birlik tarafından belirlenecek benzeri diğer haller,
(2) Süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dahil olmak üzere, Birlik tarafından yukarıda belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi için; alıcı, satıcı veya yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, alıcı, satıcı veya yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen 10 gün içinde Birliğe yazılı olarak bildirimde bulunulması ve yetkili mercilerden alınmış belgelerin sunulması zorunludur.
Şartnameler
MADDE 23 -Açık ihale ve pazarlık usulü yapılacak ihalelerde, İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Yönetmelik hükümlerine göre hazırlattırılabilir.
İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.
Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.
Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.
Muayene ve kabul komisyonlarının kuruluşu ve kabul süreci
MADDE 24 – (1) Muayene ve kabul komisyonunun alım ve satım yetkilisince, biri başkan olmak üzere en az üç kişiden oluşturulması esastır. Bununla birlikte işin niteliği, teslim alındığı yer, koşullar ve kabul sırasındaki mevcut personel sayısı dikkate alınarak alım ve satım yetkilisi, komisyonun üye sayısını iki kişiye kadar düşürebilir.
(2) Mal kabulüne malın teslim edildiği tarihten itibaren, hizmet ve yapım işlerinin kabulüne ise hizmet veya yapım işinin tamamen ifa edilip teslim edildiği tarihten itibaren en geç 10 gün içerisinde başlanır. Muayene ve kabul komisyonu, işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapıldığını ve kabul işleminin yapılmasında bir engel bulunmadığını tespit ederse bir tutanak doldurup imzalar ve alım ve satım yetkilisine teslim eder. İşin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılmadığını tespit ederse; eksik ve kusurlu hususları düzenleyeceği tutanakta göstererek imzalar ve alım ve satım yetkilisine teslim eder.
(3) Muayene ve kabul tutanağı alım ve satım yetkilisi tarafından onaylandıktan sonra geçerli olur ve kabul yapılmış sayılır.
Birliğin sözleşmeyi feshetmesi
MADDE 25 – (1) Sözleşme yapıldıktan sonra yüklenicinin taahhüdünden vazgeçmesi, işi süresinde bitirmemesi veya taahhüdünü, alım ve satım dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine sözleşme feshedilerek teminat gelir kaydedilir.
Sözleşmede belirtilen işin artış ve azalışı
MADDE 26 – (1) Mal ve hizmet alımlarıyla yapım işlerine ait sözleşmenin uygulanması sırasında sözleşmede öngörülmeyen iş artışı veya azalışı zorunlu hale gelirse, yüklenici, sözleşme bedelinin %30’u oranına kadar olan değişikliği yapmakla yükümlüdür.
Alım ve satım işlem dosyası
MADDE 27 – (1) Alım ve satımı yapılacak her iş için bir alım ve satım işlem dosyası düzenlenir. Bu dosyada ihtiyaç yazısı, alım ve satım yetkilisinden alınan onay belgesi, yaklaşık maliyete ilişkin hesap cetveli, şartname ve ekleri, gerekli projeler, alım ve satım dokümanı, ilân metinleri, istekliler tarafından sunulan teklifler, sözleşme tasarısı ve diğer belgeler, alım ve satım komisyonu tutanak ve kararları gibi alım ve satım süreci ile ilgili bütün belgeler bulunur.
Açık teklif usulü
MADDE 28 – (1) Açık teklif usulü, bütün isteklilerin teklif verebildiği usuldür.
Açık İhale usulü,Birliğin yaklaşık maliyeti KDV hariç 250.000.00 tl yi aşan her türlü taşınır,taşınmaz mal,malzeme,taşıt,iş makinesi alımı-satımı,hizmet alımı,kiralama ile yapım işleri için bütün isteklilerin teklif verebildiği usuldür.
(2) Bu Yönetmeliğin 29.(doğrudan usul) ve 30.(fatura karşılığı alım usulü) maddelerinde sayılanların dışında kalan tüm mal ve hizmet alımı ile yapım işi ve her türlü taşınır ve taşınmaz malların satım işlerinde açık teklif usulünün uygulanması esastır.
(3) Açık teklif usulünün uygulanmasında aşağıdaki işlemler yerine getirilir.
a) 5’inci maddeye göre idari ve teknik şartname hazırlanır.
b) 6’ıncı maddeye göre yaklaşık maliyet tespit edilir.
c) 7’inci maddeye göre onay belgesi alınır.
ç) 8’inci maddeye göre ilan yapılır.
d) 10’uncu maddeye göre alım ve satım komisyonu kurulur. (Komisyon üyeleri onay belgesinde gösterilebilir.)
e) 12’inci maddeye göre alım ve satım komisyonu kararı düzenlenir.
f) 13’üncü maddeye göre alım ve satım komisyonu kararı, yönetim kurulunca tasdik edilir.
g) 19’uncu maddeye göre alım ve satım yapılmasına karar verilen istekli veya müşteri sözleşmeye davet edilir.
ğ) 20’inci maddeye göre sözleşme imzalanır.
Doğrudan alım usulü
MADDE 29 – (1) Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçlar doğrudan alım usulü ile karşılanabilir.
a) Birliğin yapacağı ve yaklaşık maliyeti veya piyasa araştırması sonucu tespit edilen fiyatları, KDV hariç olmak üzere 100.000,00 TL’ nı aşmayan mal ve hizmet alımları ile yapım işleri.
b) Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için ilk alımı izleyen 3 yıl içinde ihtiyaç duyulan yedek parça, ek malzeme veya hizmetin ilk alım yapılanın dışında başka gerçek veya tüzel kişiden temin edilememesi.
c) Sulama ihtiyacının yoğun olduğu dönemlerde; sulama kanallarında ve sulamanın yapılması sırasında kullanımı zorunlu olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanlarda meydana gelen hasar, zarar ve arızalardan, zamana tahammülü olmayan ve acil olarak karşılanması gereken mal ve hizmet alımları ile yapım işleri.
d) Birliğin ihtiyacına uygun taşınmaz mal alımı veya kiralanması.
(2) Alım ve satım yetkilisinin onayı ile piyasadan fiyat araştırması yapmak üzere en az 2 kişi görevlendirilir. Piyasa araştırması; alım konusu malları satan, hizmeti veren veya bu tür yapım işlerini yürüten birden fazla istekliden fiyat teklifi alınması suretiyle yapılır. Alınan fiyat teklifleri, piyasa araştırması yapmakla görevlendirilen personeller tarafından bir tutanak düzenlenmek suretiyle imzalanır alım ve satım yetkilisine teslim edilir. Yönetim kurulu, en düşük teklifi veren istekliden ihale konusu mal veya hizmet ile yapım işinin alınmasına ya da yaptırılmasına karar verir.
(3) Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması zorunlu değildir.
(4) Doğrudan alım usulünün uygulanmasında aşağıdaki işlemler yerine getirilir.
a) 7’inci maddeye göre onay belgesi alınır.
b) Bu maddenin ikinci fıkrasına göre piyasa araştırma görevlileri belirlenir. (Görevliler onay belgesinde gösterilebilir.)
c) Bu maddenin ikinci fıkrasına göre piyasa araştırması tutanağı düzenlenir.
ç) Piyasa fiyat araştırması tutanağı, yönetim kurulunca onaylanır.
d) Doğrudan temin uygulamasında işin niteliğine göre Birliğin gerek görmediği durumunda idari ve teknik şartname düzenlenebilir.
Fatura karşılığı alım usulü
MADDE 30– (1) Aşağıda belirtilen ihtiyaçlar fatura karşılığı alım usulü ile karşılanabilir.
a) Tarım Kooperatifleri ile üretici birlikleri ve kamu iktisadi kuruluşları ile iktisadi devlet teşekküllerinden oluşan kamu iktisadi teşebbüsleri, genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, özel idareler, belediyeler, sosyal güvenlik kuruluşları, düzenleyici ve denetleyici kurumlar, özel kanunlarla kurulmuş ve kendilerine kamu görevi verilmiş tüzel kişiliğe sahip kuruluş, müessese, birlik, işletme ve diğer kamu kurumlarından yapılacak mal ve hizmet alımları ile yapım işleri.
b) Haberleşme(Telefon) Hizmeti, İnternet hizmeti, İçme suyu alımları, Elektrik enerjisi alımları, Kurslara Katılım bedelleri ve 6. madde 1. fıkra (a) bendindeki parasal limiti geçmeyecek şekilde; Derneklerden alındı belgesi ile alınan mal ve hizmetler, derneklere üyelik ücretleri ile fatura ve benzeri evrak düzenlemesi yetkisi bulunmayanlardan harcama (gider) pusulası ile alımı yapılan hizmet alımları,
c) Birliğin demirbaşında kayıtlı bulunan araç, gereç ve taşıtların periyodik bakımları, küçük onarım, bakım ücretlerinin ödenmesi, birlik hizmet binasının küçük onarımı ve malzeme ihtiyacı, birlik ihtiyaçlarında kullanılacak küçük demirbaşlar, temsil ve ağırlama ile sarf malzemelerinin alımı fatura karşılığı alım usulü ile yapılır.
d) Birlik görev alanı içerisinde birlik tesislerinin bakım-onarımı için belediye, DSİ ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarından birlik menfaati için alınan iş makineleri operatörü ve diğer personellerin yol, konaklama ve yemek giderleri için alımlar, fatura karşılığı alım usulü ile yapılır.
e) Fatura karşılığı alım uygulanması durumunda ihale komisyonu kurulmadan ve teminat alınmadan ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi tarafından piyasadan direk alım yapılarak işlemler sonuçlandırılır.
f) Birliğin daha önceki dönemlerde abone olduğu elektrik, su, telefon, internet, doğalgaz vb. alımlar,
g) Bu Yönetmeliğin 29’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde tespit edilen doğrudan alım usulü limitinin 1/10’unu aşmayan her türlü mal ve hizmet alımı ile yapım işleri, fatura karşılığında alınır.
(2) Bu maddeye göre yapılacak alımlarda, idari ve teknik şartname hazırlama, yaklaşık maliyet tespit etme, ilan yapma, alım komisyonu kurma, teminat alma ve sözleşme yapma zorunluluğu bulunmaksızın, ihtiyaçlar, fatura ya da geçerli bir harcama belgesi karşılığında temin edilir. Ayrıca bu maddeye göre yapılacak alımlarda; onay belgesi ve muayene ve kabul komisyonu tutanağı da düzenlenmez.
(3) Bu usulle mal ve hizmet alınmasına ve yapım işinin yaptırılmasına alım ve satım yetkilisi karar verir ve alınan faturanın arka sayfası mal ve hizmetin teslim alındığı ve yapım işinin tamamlandığı belirtilmek suretiyle, alım ve satım yetkilisi, birlik müdürü ve muhasebe yetkilisi tarafından imzalanır. Fatura arkası onay yetkisinin, 13’üncü maddenin 4. fıkrasına göre yönetim kurulunca birlik başkanına devredilmemesi halinde; fatura arkası birlik müdürü ve muhasebe yetkilisince imzalanır ve yönetim kurulu tarafından tasdik edilir.
Satım usulü
MADDE 31 – (1) Birlik tarafından satılması planlanan taşınır ve taşınmaz mallar ile bunların asgari satış değeri, birlik meclisi veya yönetim kurulu tarafından belirlenir. Taşınır ve taşınmaz malların satış işlemi, bu Yönetmeliğin 8’inci maddesinde belirtilen yerlerde ve sürede ilan yoluyla duyurulur.
(2) Açık teklif usulü ile yapılan satım işlemlerinde, teklif mektubu ile yazılı olarak teklif olunan bedel komisyonca uygun görülmediği veya tekliflerin aynı olduğu durumlarda, komisyon satış işlemine katılan ve orada bulunan isteklilerden tekliflerini sözlü olarak yenilemelerini isteyebilir. Komisyonun bu kararı üzerine isteklilerin mevcut en yüksek tekliften daha yüksek teklif vermeleri gerekmekte olup, bu teklifi veremeyen istekli çekilmiş sayılır. Hiçbir istekli bu aşamada yazılı olarak oluşan en yüksek tekliften daha yüksek teklif vermez ise satış komisyonu, satış işleminin iptaline karar verir.
(3) Teklif veren istekliler, yazılı teklif vermedeki numara sırasıyla sözlü olarak yeni tekliflerini söylerler. Sırası gelen istekli ya yeni teklifini söyler veya satım sürecinden çekildiğini açıklar. Bu turlar diğer isteklilerin çekilip bir tek istekli kalıncaya kadar devam eder.
(4) Satım usulünün uygulanmasında aşağıdaki işlemler yerine getirilir.
a) 6’ıncı ve 7’inci maddeye göre yaklaşık maliyet tespit edilir ve onay belgesi alınır. (Yönetim kurulu kararı ve belirlediği asgari satış değeri, onay belgesi ve yaklaşık maliyet yerine geçer.)
b) 8’inci maddeye göre ilan yapılır.
c) 10’uncu maddeye göre alım ve satım komisyonu kurulur. (Komisyon üyeleri onay belgesinde gösterilebilir.)
ç) 12’inci maddeye göre alım ve satım komisyonu kararı düzenlenir.
d) 13’üncü maddeye göre alım ve satım komisyonu kararı, yönetim kurulunca onaylanır.
e) 19’uncu maddeye göre alım ve satım yapılmasına karar verilen istekli veya müşteriye satılan taşınır veya taşınmaz mal bedelinin yatırılması için tebliğ yapılır.
f) Sözleşme yapılmasına gerek duyulması halinde 20’inci maddeye göre sözleşme düzenlenir.
Kiraya verme usulü
MADDE 32- (1) Birlik tarafından kiraya verilmesi planlanan taşınır ve taşınmaz mallar ile bunların asgari kira değeri, kiraya verme süresi ve yöntemine ilişkin usul ve esaslar yönetim kurulu tarafından belirlenir. Taşınır ve taşınmaz malları kiraya verme işlemi, bu Yönetmeliğin 8’inci maddesinde belirtilen yerlerde ve sürede ilan yoluyla duyurulur.
(2) Birliğe ait taşınır ve taşınmaz malların kiralanması için kiracı adayları tarafından talepte bulunulması halinde; talep, birlik başkanı tarafından değerlendirilerek uygun görüş ile birlikte yönetim kuruluna sunulur. Birlik başkanı, yönetim kurulunca uygun görülen şartlar dahilinde kiracı adayı ile kira bedeli üzerinde görüşme yapar ve anlaşma sağlanması halinde taşınır ve taşınmaz malı kiraya verir. Bu fıkraya göre kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz malların kiraya verme işlemi için ilan yapılmaz.
(3) Kiraya verme usulünde onay belgesi alınmaz ve yaklaşık maliyet tespiti yapılmaz. Yönetim kurulunun; kararı ve belirlediği asgari kira değeri, onay belgesi ve yaklaşık maliyet yerine geçer.
Pazarlık usulü ve uygulanması
MADDE 33 – Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:
a) Açık ihale usulü ile yapılan ihale sonucunda teklif çıkmaması.
b) Birliğin yaklaşık maliyeti KDV hariç 250.000,00 tl ‘ye kadar olan her türlü taşınır, taşınmaz mal, malzeme, taşıt, iş makinesi alımı-satımı, hizmet alımı, kiralama ile yapım işleri için uygulanır.
c) İlan zorunluluğu yoktur.
d) Birlikçe en az 3 istekli davet edilerek şartnamelerde belirtilen belgeleri ve tekliflerini vermeleri istenir.İlk fiyat tekliflerini aşmamak üzere isteklilerden ihale kararına esas olacak son yazılı fiyat teklifleri alınarak ihale sonuçlandırılır.
Hüküm bulunmayan haller
MADDE 34-(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, bakanlığın onayladığı ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Birlik Yönetim Kurulu veya Birlik Meclisinin kararları uygulanır.
Tereddütler
MADDE 35-(1) Bu yönetmeliğe uyulması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye yönetim kurulu yetkilidir.
Diğer
MADDE 36- (1) Bu yönetmelikte belirtilen parasal limitler her yılın ilk meclis toplantısında gerekli görülen oranda arttırılabilir.
(2) Birlik meclisinin gerekli görmesi durumunda olağan meclis toplantılarının herhangi birinde yönetmelik üzerinde değişiklik yapılabilir.
Yürütme
MADDE 37- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Dikili Sol Sahil Sulama Birliği Başkanı yürütür.
Yürürlük:
MADDE 38–(1) Bu Yönetmelik Birlik Meclisince kabul edilen tarihte yürürlüğe girer.
38 MADDEDEN İBARET İŞBU YÖNETMELİK BİRLİK MECLİSİNİN TOPLANTISINDA KABUL EDİLMİŞTİR.
Birlik ve Meclis Başkanı Katip Üye Katip Üye
Ali Raşit Kösten Çağlar Çağlayan Hasan Onur

S.S. MERSİN BÖLGESİ SULAMA KOOPERTATİFLERİ BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI MUHASEBE YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanununa göre kurulmuş olan S.S Mersin Bölgesi Sulama Kooperatifleri Birliği Başkanlığının, hesap ve kayıt düzeninde nakit esaslı muhasebe sistemine göre tekdüzenin sağlanmasına, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesine, faaliyetlerinin gerçek duruma uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesine, mali tablolarının, birlik organlarının ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde muhasebenin temel kavramları ile genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri ve standartlarına uygun olarak zamanında ve doğru olarak hazırlanmasına, kontrol ve denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, S.S Mersin Bölgesi Sulama Kooperatifleri Birliği Başkanlığının muhasebe kayıt ve işlemlerini kapsar. Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 6172 sayılı Kanunun 3’üncü maddesinin (d) fıkrasına göre Kalkınma, İçişleri, Maliye ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlıklarından alınan görüşler kapsamında Orman ve Su İşleri Bakanlığınca hazırlanarak yürürlüğe konulan Sulama Birliği Çerçeve Ana Statüsünün 60’ ıncı maddesi ile Orman ve Su işleri Bakanlığınca onaylanan 09.05.2012 tarih ve B 23 DSİ 0 17 65 02-161.99 sayılı S.S Mersin Bölgesi Sulama Kooperatifleri Birliği Ana Statüsünün 60 ıncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

ı) İdari ve Mali İşler Birimi: Muhasebe birimini,

i) Muhasebe Birimi: Birliğe ait gelir ve alacakların tahsili, giderlerin ve borçların hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemlerini yürüten birimi,

j) Muhasebe Yetkilisi: Muhasebe hizmetlerinin yürütülmesinden ve muhasebe biriminin yönetiminden sorumlu, usulüne göre atanmış veya görevlendirilmiş kişiyi,

1

k) Muhasebe Yetkilisi Mutemedi: Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, muhafaza etmeye, vermeye yetkili ve bu işlemlerle ilgili olarak doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olan görevlileri,

l) Muhasebe sistemi: Mali işlemlerin yürütülmesinde, kaydedilmesinde ve raporlanmasında kullanılan hesap planları, defterler ve muhasebeleştirme süreçlerinin tamamını,

m) Bütçe: Belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve Birlik Meclisince onaylanarak yürürlüğe konulan belgeyi,

n) Bütçe geliri: Birliklerin bütçelerinde gelir olarak tanımlanan her türlü işlemi, o) Bütçe gideri: Birliklerin bütçelerinde gider olarak tanımlanan her türlü işlemi, ö) Hesap Dönemi: Malî yılı,
p) Malî Yıl: Takvim yılını,

r) Maliyet Bedeli: Bir varlığın satın alınması, üretilmesi veya değerinin artırılması için yapılan harcamalar veya verilen kıymetlerin toplamını,

s) Nakit esası: Gelirlerin nakden veya mahsuben tahsil edildiğinde, giderlerin ise nakden veya mahsuben ödendiğinde muhasebeleştirilmesini,

ş) Ön Ödeme: İlgili mevzuatında öngörülen hâllerde kesin ödeme öncesi avans verilmesi veya kredi açılması şeklinde yapılan ödemeyi,

t) Öz Kaynak: Birliklerin varlıkları ile yabancı kaynakları arasındaki farkı,

u) İz bedeli: Ekonomik ömrünü tamamladığı halde fiilen kullanılmasına devam edilen iktisadi kıymetler ile gerçek değeri tespit edilemeyen veya edilmesi uygun görülmeyen ancak, hesaplarda izlenmesi gereken iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan ve muhasebe kayıtlarında yer verilen en düşük tutarı,

ü) Rayiç değer: Varlık veya kaynakların değerleme günündeki normal alım satım değerini,
v) Defter değeri: Varlık veya kaynakların değerleme gününde muhasebe kayıtlarındaki değerini,

ifade eder.

İKİNCİ KISIM Muhasebe İşlemleri BİRİNCİ BÖLÜM

Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri

Temel muhasebe kavramları
MADDE 5 – (1) Birlik muhasebesi, bütçeye dayalı nakit esaslı muhasebe sistemine ve muhasebe ilke ve kurallarının

dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür:

a) Sosyal Sorumluluk: Muhasebenin işlevini yerine getirme hususundaki sorumluluğunu belirtir ve muhasebenin kapsamını, anlamını, yerini ve amacını gösterir. Sosyal sorumluluk kavramı; muhasebenin organizasyonunda, muhasebe uygulamalarının yürütülmesinde ve malî tabloların düzenlenmesi ve sunulmasında, belli kişi ya da grupların değil, tüm toplumun çıkarlarının gözetilmesi ve dolayısıyla bilgi üretiminde gerçeğe uygun, tarafsız ve dürüst davranılması gereğini ifade eder.

b) Süreklilik: Birlik faaliyetleri, herhangi bir zaman sınırlamasına tabi olmaksızın sürdürülür.

c) Dönemsellik: Birliklerin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.

ç) Parayla ölçülme: Parayla ölçülebilen ekonomik olay ve işlemlere ilişkin muhasebe kayıtları, ortak ölçü olarak ulusal para birimi ile yapılır.

d) Maliyet esası: Para mevcudu, alacaklar ve maliyetinin belirlenmesi mümkün veya uygun olmayan kalemler hariç, edinilen varlık ve hizmetler, bunların elde edilme maliyet bedelleriyle muhasebeleştirilir.

2

e) Belgelendirme: Muhasebe kayıtları, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılır.

f) Tutarlılık: Muhasebe uygulamalarının, faaliyet ve bütçe uygulama sonuçlarının ve bunlara ilişkin yorumların birbirini izleyen dönemlerde tutarlı bir şekilde karşılaştırılabilirliğinin sağlanması esastır. Uygulanan muhasebe politikalarının değişmesi durumunda, değişikliklerin ve malî etkilerinin malî tablo dipnotlarında açıklanması zorunludur.

g) Tam açıklama: Malî tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir.

ğ) Önemlilik: Bir hesap kalemi veya malî bir olayın nispi ağırlık ve değerinin, malî tablolarda yer verilecek önemde olması esastır.

Faaliyet sonuçları tablosu ilkeleri

MADDE 6- (1) Birlik muhasebesinde faaliyet sonuçları tablosu ilkelerinin uygulaması aşağıda açıklanmıştır:

a) Birlik faaliyetlerine ilişkin bütçe geliri ve bütçe gideri işlemleri, nakit esasına dayalı olarak bütçe geliri ve bütçe gideri hesaplarında izlenir. Bütçe gelir ve gider hesapları, bütçe ile ilgili genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahsil edilen ve ödenen her türlü gelir ve giderin kaydına mahsustur.

b) Gerçekleşmemiş bütçe geliri veya giderleri gerçekleşmiş gibi ya da gerçekleşenler gerçek tutarından farklı gösterilemez.

c) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile diğer duran varlıklar için Yönetmeliğin ilgili maddelerindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla amortisman payı ayrılır.

ç) Birliklerin bütçe gelir ve bütçe gider hesapları, yılı bütçesinde yer alan ve bütçe geliri ve bütçe gideri olarak tanımlanan ve kesin hesabın çıkarılmasına esas teşkil eden işlemlerinin kaydına mahsustur.

Bilanço ilkeleri

MADDE 7- (1) Bilanço ilkelerinin amacı, birliğin tasarrufundaki kaynaklar ile bu kaynaklara dayanılarak yapılan giderlerin nakit esasına göre muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla belli bir tarihte birliğin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır.

(2) Bilanço ilkeleri; varlıklar, yabancı kaynaklar ve özkaynaklar itibarıyla üç grupta toplanmaktadır.

(3) Birlik bilançosu Yönetmelikte belirtilen şekil ve esaslara göre hazırlanır ve sunulur. Bilançolar hesap tipinde hazırlanır. Hesap tipi bilançonun sol tarafında varlıklar, sağ tarafında ise yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar yer alır.

(4) Bütün varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar bilançoda gayrisafi değerleriyle gösterilir.

(5) Bu amaç doğrultusunda benimsenen bilanço ilkeleri; varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar itibarıyla Yönetmeliğin 8, 9 ve 10’uncu maddelerinde belirtilmiştir.

Varlıklara ilişkin ilkeler
MADDE 8 – (1) Varlıklara ilişkin ilkeler şunlardır:
a) Birliğin paraya dönüştürülebilecek kaynaklarının tamamı, bilançoda dönen varlıklar grubu içinde gösterilir.

b) Bilançoda duran varlıklar grubunda yer alan maddi duran varlıklar ile maddi olmayan duran varlıkların maliyetini ilgili dönem maliyetlerine yüklemek amacıyla, her dönem ayrılan amortismanların birikmiş tutarları ayrıca bilançoda gösterilir

c) Bilançoda dönen varlıklar grubu içinde yer alan ilk madde ve malzemeler için yapılacak değerleme sonucu, gerekli durumlarda değer düşüklüğü karşılığı ayrılır.

ç) Verilen rehin, ipotek ve bilanço kapsamında yer almayan diğer teminatların özellikleri ve kapsamları bilanço dipnot ya da eklerinde açıkça belirtilir. Bu ilke, alınan rehin, ipotek ve bilanço kapsamında yer almayan diğer teminatlar için de geçerlidir.

Yabancı kaynaklara ilişkin ilkeler
MADDE 9 – (1) Yabancı kaynaklara ilişkin ilkeler şunlardır:
a) Birliğin borçları bilançoda yabancı kaynaklar grubu içinde gösterilir. Öz kaynaklara ilişkin ilkeler

3

MADDE 10 – (1) Öz kaynaklara ilişkin ilkeler şunlardır:

a) Özkaynaklar; Varlıklar ile yabancı kaynaklar arasındaki farktır. Birliğin geçmiş yıl ve ilgili döneme ait bütçe gelir ve gider farkından oluşur. İlgili döneme ait olumsuz bütçe gelir-gider farkları, birliğin net değerinde azalışa, ilgili döneme ait olumlu bütçe gelir-gider farkları ise birliğin net değerinde artışa yol açar.

b) Birlik tarafından özkaynakların devam ettirilmesi ve korunması gerekir. Birlikte herhangi bir zararın ortaya çıkması, herhangi bir nedenle özkaynaklarda meydana gelen azalmalar, hem dönemsel hem de kümülatif olarak izlenir ve kaydedilir.

c) Özkaynakların bilançoda net olarak gösterilmesi için geçmiş yıllara ait olumsuz bütçe gelir-gider farkları ile ilgili döneme ait olumsuz bütçe gelir-gider farkları, özkaynaklar grubunda indirim kalemleri olarak yer alır.

Nazım hesaplara ilişkin ilkeler

MADDE 11 – (1) Nazım hesaplara ilişkin ilkeler şunlardır:

a) Birliğin kaynak, bütçe gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım hesaplar kullanılır.

b) Nazım hesaplar, yalnızca ilgili olduğu diğer nazım hesaplarla karşılıklı olarak borç ve alacak çalışan hesaplardan oluşur. Bu hesaplar mizanda ve bilançonun dipnotunda gösterilir.

Bütçe Geliri tablosu ilkeleri

MADDE 12 – (1) Gelir tablosu ilkelerinin amacı, birlik faaliyetlerinden doğan bütçe gelirleri ile bütçe giderlerinin olumlu ve olumsuz farklarına ait hesapların belli dönemlere ilişkin faaliyet sonuçlarını doğru olarak göstermelerini sağlamaktır.

(2) Bu amaç doğrultusunda benimsenen gelir tablosu ilkeleri şunlardır:

a) Gerçekleşmemiş bütçe gelirleri ve bütçe giderleri gerçekleşmiş gibi ya da gerçekleşenler gerçek tutarından fazla ya da az gösterilemez.

b) Belli bir dönemin bütçe gelirleri bunları elde etmek için yapılan bütçe giderleri ile karşılaştırılır.

İKİNCİ BÖLÜM Muhasebe Kuralları ve Uygulanması

Muhasebe işlemi

MADDE 13 – (1) Birliğin bir kamu idaresi veya diğer üçüncü kişilerle olan karşılıklı ekonomik ilişkileri veya birliğin kendi içinde muhasebe işlemi olarak değerlendirilmesi ve raporlanması gereken ve para cinsinden ifade edilebilen her türlü işlemi, muhasebe işlemidir. Muhasebe işlemi; karşılıklı yükümlülük doğuran mübadele ilişkisi, bir mal veya hizmetin karşılıksız olarak başka bir birliğe veya diğer üçüncü kişilere devri, birliğin kendi içinde muhasebe işlemi olarak değerlendirilmesi gereken ve para cinsinden ifade edilebilen amortisman hesaplanması, stokların kullanılması ve benzeri şekillerde gerçekleşir. Birlik bütçesinden ödeme yapıldıkça bütçe gideri, birlik bütçesine gelir tahsil edildikçe bütçe geliri hesaplarına kayıt yapılır.

İşlemlerin belgeye dayanması ve belge düzeni
MADDE 14 – (1) Bütün muhasebeleştirme işlemlerinin kanıtlayıcı belgelere dayandırılması zorunludur. Kanıtlayıcı

belgeler, muhasebeleştirme belgesinin hazırlanmasını gerektiren ve/veya ilgili mevzuatında belirtilen belgelerden oluşur.

Kayıt zamanı, gelir ve giderlerin yılı
MADDE 15 – (1) Bir ekonomik değer elde edildiğinde ya da kullanıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde ve el

değiştirdiğinde muhasebeleştirilir.
(2) Hesaplar malî yıl esasına göre tutulur.
(3) Bütçe gelir ve giderleri tahsil edildiği ve ödendiği malî yılın hesaplarında gösterilir. Çift taraflı kayıt sistemi

c) Nakit esaslı muhasebe sistemi esas alındığı için arızi ve olağanüstü niteliğe sahip gelir ve giderler meydana gelse dahi tahsil edilmediği sürece gelir tablosunda yer alamaz.

4

MADDE 16 – (1) Birliğin her türlü muhasebe işlemi çift taraflı kayıt sistemine göre kaydedilir. Bir hesaba borç veya alacak kaydedilen tutar, başka hesap ya da hesaplara alacak veya borç kaydedilir.

Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi

MADDE 17 – (1) Birliğin muhasebe birimi, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1”den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydederler. Muhasebe kayıtları ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilir. Muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verilir.

Yabancı para cinsinden yapılan işlemler
MADDE 18 – (1) Yabancı para cinsinden işlem yapılamaz. Bu nedenle döviz hesabı çalıştırılamaz ve değerleme

yapılamaz.

Yatırım amaçlı varlık edinimleri
MADDE 19 – (1) Kira veya sermaye geliri veya bunların her ikisini elde etmek amacıyla edinilen ve kısa dönemde

satış veya diğer işlemlere konu edilmesi düşünülmeyen yatırım amaçlı varlıklar, maliyet bedeliyle kaydedilir.

Malî varlıklar ve sınıflandırılması
MADDE 20 – (1) Malî varlıklar; kasadaki nakit ve banka hesaplarındaki mevcutlar ile hesaplarda kayıtlı alacaklardan

oluşur. Bunun dışında mali varlık edinilemez.

Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ve sınıflandırılması

MADDE 21 – (1) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar; bir faaliyet süreci sonunda ortaya çıkan ve zaman içinde tekrarlanarak bir yıldan fazla kullanılabilen binalar ve yapılar, yeraltı ve yerüstü düzenleri, makine ve teçhizatlar, taşıtlar, demirbaşlar ve diğer maddi duran varlıkları kapsayan maddi duran varlıkları; yönetim hizmetlerinde kullanılmak amacıyla edinilen stoklar ile ilk madde ve malzemeler gibi taşınır varlıkları; arsa, arazi, yeraltı varlıkları, diğer doğal olarak ortaya çıkan üretilmemiş maddi duran varlıklar ile patent hakkı gibi maddi olmayan duran varlıkları ifade eder.

Maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri

MADDE 22 – (1) Gerek yatırım ve gerekse kullanım amacıyla edinilen maddi duran varlıklar maliyet bedeliyle ilgili maddi duran varlık hesabına kaydedilerek muhasebeleştirilir. Maddi duran varlıklar için Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre dönem sonlarında amortisman ayrılır Maddi duran varlıkların maliyet bedeli, alış bedeline, vergi, resim ve harçlar ile diğer doğrudan giderlerin ilave edilmesi suretiyle bulunur. Katma değer vergisi mükellefi olmayan birlik, edindikleri maddi duran varlıklar için ödedikleri katma değer vergisi tutarlarını, maddi duran varlığın maliyet bedeline dâhil eder. Alım işlemlerinde yapılan indirimler veya herhangi bir nedenle alış bedeli üzerinden yapılan iadeler, alış bedelinden düşülür. Genel yönetim giderleri ve varlığın elde edilmesi veya kullanılabilir duruma getirilmesiyle doğrudan ilişkilendirilmeyen giderler, maliyet bedeline ilave edilmez.

(2) Maddi duran varlıkların bütünleyici parçaları ve eklentileri, ilgili maddi duran varlıkla birlikte değerlendirilir.

(3) Herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilen maddi duran varlıklar, rayiç değeriyle muhasebeleştirilir. Varlığın rayiç değeri bilinemiyorsa idarece tespit edilen değeri esas alınır. Bu da bilinemiyorsa iz bedeli ile kayıtlara alınır.

(4) Duran varlıklar elden çıkarıldığında veya satıldığında; kayıtlardan çıkarılır ve karşılığında bu varlık için ayrılan amortisman payı hesaptan düşülür. Satış sonucunda elde edilen tutar bütçe geliri olarak kayıtlara alınır.

Maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar

MADDE 23 – (1) Maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya sunulan hizmetlerin maliyetini azaltan her türlü gider, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilmeden doğrudan bütçe giderleri hesabına kaydedilir. Bunların dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım ve onarım harcamalar da gider olarak kaydedilir. Katma değer vergisi mükellefi olmayan birlik, edindikleri maddi duran varlıklar için yapılan harcamalara ait katma değer vergisi tutarlarını da bütçe giderleri hesabına dâhil eder

Maddi olmayan duran varlıklar ve kayıtlı değerleri

MADDE 24 – (1) Maddi olmayan duran varlık, hizmet üretiminde kullanılmak, üçüncü kişilere kiraya verilmek veya idarî amaçlar için kullanılmak üzere elde tutulan marka, isim, bilgisayar yazılımı, telif, patent, sınai ve işletme hakları gibi kalemlerdir. Maddi olmayan bir duran varlığın maliyeti, o varlığın satın alındığı veya üretildiği sırada yapılan nakit veya nakit benzeri harcama veya varlığın elde edilmesi için verilen kıymetlerin rayiç değeridir.

(2) Herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilen maddi olmayan duran varlıklar, rayiç değeriyle muhasebeleştirilir. Varlığın rayiç değeri bilinemiyorsa idarece tespit edilen değeri esas alınır. Bu da bilinemiyorsa iz bedeli ile kayıtlara alınır.

5

(3) Maddi olmayan duran varlıklar elden çıkarıldığında veya satıldığında; kayıtlardan çıkarılır ve karşılığında bu varlık için ayrılan amortisman payı hesaptan düşülür. Satış sonucunda elde edilen tutar bütçe geliri olarak kayıtlara alınır.

Amortisman payı uygulaması

MADDE 25 – (1) Muhasebe sistemine dâhil edilen maddi ve maddi olmayan duran varlıkların tamamı için herhangi bir ayırıma tabi tutulmaksızın varlığın elde edildiği yılın sonunda başlamak üzere beş yıllık süre için her yıl % 20 amortisman payı ayrılır ve beşinci yılın sonunda maddi ve maddi olmayan duran varlığın değerinin tamamı kadar karşılık ayrılmış olur. Maddi ve maddi olmayan duran varlığın kaydi değerinin sıfırlanmış olması onun kayıtlardan çıkarılması anlamına gelmez. Maddi ve maddi olmayan duran varlık, elden çıkarılmadığı takdirde kayıtlardan silinemez.

(2) Bir duran varlığın amortisman payına tabi değeri, beş yıla sistemli bir biçimde dağıtılır. Amortisman payı tutarı, gider karşılıkları hesabı ile ilişkilendirilerek muhasebeleştirilir. Duran varlıkların amortisman payına tabi tutulacak değeri maliyet bedelidir.

(3) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar, demirbaş defterine veya maddi duran varlık defterine kayıt edilerek takip edilir. Bir varlık için ayrılan amortismanların birikmiş tutarı varlığın defter değeri altında eksi değer olarak gösterilir.

Yeniden değerleme uygulaması

MADDE 26 – (1) Nakit esaslı muhasebe sistemi esas alındığı için yeniden değerleme uygulaması yapılamaz.

Ödenemeyen giderler ve emanet hesapları

MADDE 27- (1) Birliğin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara sırasıyla öncelik verilir.

(2) Malî yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı halde, hak sahibinin talep etmemesi veya başka nedenlerle ödenemeyen tutarlar, bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınır ve buradan ödenir. Ancak, hesaba alındığı malî yılı izleyen beşinci yıl sonuna kadar talep edilmeyen emanet hesaplarındaki tutarlar bütçeye gelir kaydedilir. Gelir kaydedilen tutarlar, mahkeme kararı üzerine ödenir.

(3) İlgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçlar zamanaşımına uğrayarak birlik lehine düşer.

Borçlanma ve borçlanma maliyetleri

MADDE 28- (1) Birliğe ait borçlar muhasebe sistemi içinde izlenir. Borç olarak alınan tutarlar gelir olarak yazılmaz, ilgili borç hesabında takip edilir. Borcun ödenmesi sırasında bu tutar bütçe gideri hesabı ile ilişkilendirilmez, ilgili hesapta takip edilir.

(2) Borçlanma maliyetlerini oluşturan faiz ve komisyon gibi masraflar, ilgili oldukları dönemde bütçe gideri olarak yazılır.

Faiz giderleri ve faiz gelirleri

MADDE 29- (1) Birliğin banka ve diğer finans kurumlarından veya kamu idarelerinden ya da üçüncü şahıslardan yaptıkları borçlanmalar dolayısıyla tahakkuk eden faizler, ödendiğinde ilgili oldukları dönemlere bütçe gideri yazılır. Birliğin banka ve diğer finans kurumlarından değerlendirdiği mevduat ve diğer yatırımları karşılığında tahsil edilen faizler, ilgili oldukları dönemlere bütçe geliri kaydedilir.

Gayrisafilik ilkesi
MADDE 30 – (1) Bütçe gelir ve giderleri, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça gayrisafi

olarak kaydedilir.

Bağış ve yardımlar

MADDE 31 – (1) Bağış ve yardımlar alındıklarında, bütçe geliri hesaplarına kaydedilir. Bunların kullanılması sonucu birlik adına kaydı gereken bir varlık edinilmiş ise söz konusu varlık maliyet bedeliyle muhasebeleştirilir ve varlığın tamamı için 5 yıl boyunca %20 amortisman payı ayrılır.

Bütçe ödenek işlemleri
MADDE 32- (1) Birliğin bütçe ödeneklerine ilişkin her türlü muhasebe işlemi, bütçelerindeki sınıflandırmaya uygun

olarak muhasebe sisteminde nazım hesaplar ana hesap grubu içindeki hesaplarda izlenir.

6

Kesin hesap
MADDE 33- (1) Birliğin bütçe uygulama sonuçlarını gösteren kesin hesapları, bütçelerindeki sınıflandırmaya uygun

olarak muhasebe kayıtlarından çıkarılır. Birliğin kesin hesabı yetkili organların denetim ve bilgisine sunulur.

Hesap verme sorumluluğu

MADDE 34 – (1) Birliğin her türlü kaynağının elde edilmesi, muhafazası ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yevmiye Sistemi ve Kullanılacak Defterler

Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ile kapanış ve açılış kayıtları

MADDE 35 – (1) Muhasebe işlemleri, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde önce yevmiye defterine kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine sistemli bir şekilde dağıtılır.

(2) Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “1”den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir. Yevmiye defteri, büyük defter ve yardımcı hesap defterleri kayıtlarında bu yevmiye tarih ve numaraları esas alınır.

(3) Gerçekleşen işlemler muhasebeleştirme belgeleriyle kaydedilir. Belge olmadan kayıt yapılmaz. Gerçekleşen işlemler, “Hesabın İşleyişi” bölümlerinde belirtildiği şekilde hesaplara kaydedilir. Hesabın işleyişi bölümlerinde yer almayan işlemler ise bu Yönetmelikte belirtilen hesapların niteliğine uygun bir biçimde kaydedilmekle birlikte Yönetim Kuruluna bilgi verilir. Bir hesabın borcuna kaydedilen tutar mutlaka başka bir hesap ya da hesapların alacağına kaydedilir. Yevmiye defterinde her zaman borç-alacak eşitliği bulunur.

(4) Nakden veya mahsuben yapılan harcamalar, tahsilatlar ve diğer işlemler ile muhasebeleştirilir.

(5) Her mali yılın sonunda çıkarılan kesin mizan bakiyeleri esas alınarak borç bakiyesi veren hesaplar alacak, alacak bakiyesi veren hesaplar borç kaydedilmek suretiyle bir “Harcama/Günlük İşlem Fişi” düzenlenir ve yıl sonu kapanış kaydı yapılır.

(6) Malî yılın başında, bir önceki hesap dönemi kapanış bilançosu ve dipnotları esas alınarak açılış bilançosu düzenlenir. Açılış bilançosuna dayanılarak, açılış yevmiyesinin kayıtlarını sağlamak üzere bilançodaki tutarlar, düzenlenecek “1” yevmiye numaralı fişiyle ilgili hesaplara borç ve alacak kaydedilir. Açılış kaydına ilişkin

, açılış bilançosunun bir nüshası eklenir. Açılış kaydına esas tutarlar, ilgili hesaplar için açılacak büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine aktarıldıktan sonra yılı işlemlerinin kaydına başlanır.

Kullanılacak defterler

MADDE 36 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında muhasebe biriminde aşağıdaki defterler kullanılır:

a) Yevmiye defteri ;kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarihi ve müteselsil numara sırasıyla ve maddeler hâlinde düzenli olarak yazıldığı defterdir. Yevmiye defterine açılış kaydı yapıldıktan sonra, günlük işlemler muhasebeleştirme belgelerine dayanılarak kaydedilir.

b) Büyük defter ;yevmiye defterinde kayda geçirilmiş olan işlemleri usulüne göre hesaplara dağıtan ve tasnifli olarak bu hesaplarda toplayan defterdir. İşlemler yevmiye tarih ve numara sırasına göre yevmiye defterine kaydedildikten sonra, aynı yevmiye tarih ve numarası ile her bir hesap için açılan büyük defterin ilgili sayfalarına tasnifli olarak kaydedilir.

c) Envanter defteri ; birliğin kuruluş tarihindeki ve her hesap döneminin sonundaki mevcut varlıklar ile kaynakların kaydedildiği defterdir. Kuruluş tarihinde çıkarılan açılış envanterleri ve açılış bilançosu, bu deftere ilk kayıt olarak yazılır. Dönem sonu envanteri çıkarılırken, işletmenin bilanço günündeki mevcut varlıkları, alacakları ve borçlarının sayımı, ölçülmesi, tartılması ve değerlemesi yapılmak suretiyle varlıklar ve kaynaklar kesin bir şekilde tespit edilir. Kuruluş ve her hesap döneminin sonunda geçici mizan düzenledikten sonra envanter çıkarılır. Bunun dışında devir, birleşme ve kapanma gibi durumlarda da envanter çıkarılması gerekir. Envanter sonuçları, ayrıntılı olarak envanter defterine işlenir.

ç) Kasa defteri ; birliğin kasa ile ilgili işlemlerinin günü gününe kaydedildiği defterdir. Bu defter, diğer defterlerde yer alan bilgilere ilaveten, günlük kasa sayımına ilişkin bilgiler ile muhasebe yetkilisi ve veznedar tarafından durumun tespitine ilişkin açıklamaları ihtiva edecek şekilde düzenlenir.

“Harcama/Günlük İşlem Fişi” ödeme emir belgesi ve muhasebe fişi yerine kullanılır.

“Harcama/Günlük İşlem Fişi”

“Harcama/Günlük İşlem Fişi”ne

7

“Harcama/Günlük İşlem Fişi”

d) Demirbaş defteri veya maddi duran varlık defteri; Birliğe alınan maddi varlıkların kaydedildiği defterdir. Duran varlıklara ilişkin bilgilerin kaydedildiği bu defter, duran varlıkların çeşitlerine göre bölümlere ayrılmak suretiyle tutulur. Kayda alınan duran varlıkların cinsi, nevi, miktarı, edinme tarihi, edinme değerine ilişkin bilgiler ile amortismanlar sütun başlıklarına göre deftere kaydedilir. Kayıttan düşülmesi gereken maddi duran varlıklar defterin “satış veya terkin tarihi” sütununa, satıldığı veya terkin edildiği belirtilmek suretiyle kaydedilir.

e) Yardımcı hesap defterleri: Yardımcı hesap defterleri, hesap planını oluşturan hesaplara ait bilgilerin ayrıntı bazında kaydına mahsus olarak tutulan defterlerdir.

Defterlerin onayı

MADDE 37 – (1) Birlikce tutulan yevmiye ve büyük defter ile envanter, demirbaş veya maddi duran varlık defteri ile kasa defterleri, birlik başkanı tarafından onaylanır. Yönetim kurulunca uygun görülmesi halinde defterler noter veya noterlik görevini yürütmekle mükellef olanlara tasdik ettirilebilir.

(2) Çift nüshalı veya bilgisayar aracılığı ile tutulan defterlerin, bir hesap döneminde kullanılması tahmin edilen yaprak sayısı da yukarıdaki esaslara göre onaylanır.

(3) Hesap dönemi içinde onaylı yaprakların bitmesi hâlinde, ilave yeni yapraklar onaylandıktan sonra kullanılır. İlave yeni yapraklara, hesap döneminin başında verilen onaylı yaprakların son sayfa numarasını takip eden sayfa numarası verilmek suretiyle devam ettirilir. Birlik başkanı, ilave yapraklarının sayısını ilk onay şerhinin altına yazarak bu kaydı usulüne göre onaylar.

Defterlerin kullanılma ve saklanma süreleri

MADDE 38 – (1) Bu yönetmelik hükümlerine göre tutulması gereken defterler, hesap dönemi itibarıyla yıllık olarak kullanılır. Ancak, ertesi hesap döneminde de kullanılması mümkün olan defterler, gerekli devir ve açılış işlemleri yapılmak ve Yönetmeliğin 37’inci maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yetkililerce onaylanmak suretiyle kullanılabilir.

(2) Defterler, kullanıldıkları yıl dâhil 10’uncu yılın sonuna kadar saklanır ve bu süre sonunda Yönetim Kurulunca belirlenen usul ve esaslara göre imha edilir.

Defterlerde kayıt düzeni
MADDE 39 – (1) Birlikce kayda geçirilmesi gereken işlemler, düzenli ve okunaklı bir şekilde defterlere yazılır. (2) Gerçekleşen işlemlerin kullanılan defterlere kaydı sırasında aşağıdaki hükümler göz önünde bulundurulur. a) Defter ve kayıtları, türkçe olarak tutulur ve mürekkeple veya elektronik cihazlarla yazılması zorunludur.
b) Defter kayıtları; kazımak, çizmek ve silmek yoluyla okunamaz hâle getirilemez.
c) Defterlerdeki kayıtlar arasındaki satırlar çizilmeden boş bırakılamaz ve atlanamaz.
ç) Defter sayfaları koparılamaz, onaylı ve çift nüshalı yaprakların sırası bozulamaz ve bunlar yırtılamaz. Defterlerde kayıt süresi

MADDE 40 – (1) Birlikçe yürütülen faaliyetlerin özelliğine uygun olarak gerçekleştirilen işlemlerin, muhasebe sistemindeki düzeni bozmayacak bir süre içinde defterlere kaydedilmesi esastır. Ancak gerçekleşen işlemlerin defterlere kaydı, izinsiz ve geçerli bir nedene dayanmaksızın on günden fazla geciktirilemez.

(2) İşlemler, kasa defteri ile yevmiye defterine günlük olarak kaydedilir. İşlemlerin bu defterlere kaydı hiç bir sebeple geciktirilemez.

Kullanılacak alındılar
MADDE 41- (1) Muhasebe birimince yapılacak tahsilat ve veznelere teslim edilen değerler karşılığında aşağıda

belirtilen alındılar kullanılır:

a) Nakit/Menkul Kıymet Alındı Belgesi; muhasebe birimince nakden veya POS cihazı kullanılarak yapılan her türlü tahsilat ile teslim alınan banka teminat ve garanti mektubuna ilişkin belgeler karşılığında düzenlenir. İki nüsha olarak düzenlenen alındı belgesinin asıl nüshası para veya diğer değerleri teslim edene verilir. İkinci nüshası ise veznede muhafaza edilir. Tahsil edilen tutarlardan iade edilenler ile banka teminat ve garanti mektubuna ilişkin belgeler ilgilisine geri verildiğinde, teslim alındığında verilmiş olan alındı belgesi geri alınarak muhasebe işlem fişine bağlanır.

b) Mahsup alındısı ; Muhasebe birimince bütçe emanetleri hesabına alınan paralar ile yüklenici istihkaklarından yapılan vergi, fon, icra, teminat ve diğer kesintiler karşılığında, hak sahibinin istemesi hâlinde, mahsup alındısı yerine geçmek üzere muhasebeleştirme belgesinin onaylı bir nüshası verilir.

8

(2) Birlik veznesi dışındaki mahallerde muhasebe yetkilisi adına tahsilat yapmaya yetkili mutemetlerce yapılan tahsilat ve teslim alınan değerler için de “Nakit/Menkul Kıymet Alındı Belgesi” kullanılır.

(3) Birlik veznesi dışında tahsilat yapılmasının gerekli olduğu durumlarda; sorumluluk muhasebe yetkilisine ait olmak üzere bir mutemet görevlendirilebilir. Görevlendirilen mutemede yeteri kadar “Nakit/Menkul Kıymet Alındı Belgesi” teslim edilir. Muhasebe yetkilisi mutemedi tarafından alındı belgesi karşılığında tahsilat yapılır. Alındı belgesi, birisi dip koçanı olmak üzere iki nüshalı olup bir nüshası parayı teslim edene, dip koçanı ise tahsilat işleminin yapıldığı günün akşamına kadar tahsil edilen para ile birlikte muhasebe yetkilisince yapılan kontrol ve denetimler sonucunda muhasebe birimi veznesine teslim edilir.

(4) Birliğin hesaplarının bulunduğu bankalarca yapılan tahsilâtlar, banka hesap özet cetveli ile muhasebe kayıtlarına alınacağından ayrıca alındı düzenlenmez.

(5) Alındı belgesinin basımına, satınalınmasına ve kullanılmasına ilişkin esas ve usuller Yönetim Kurulunca belirlenir. Yönetim kurulunca uygun görülmesi halinde “Nakit/Menkul Kıymet Alındı Belgesi” noter veya noterlik görevini yürütmekle mükellef olanlara tasdik ettirilebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çerçeve Hesap Planı

Hesap planının genel yapısı

MADDE 42 – (1) Hesap planı; bilanço hesapları, faaliyet hesapları ve nazım hesaplar ana bölümlerine ayrılır. Bilanço hesapları bölümü, 1 numaradan 5 numaraya kadar olan ana hesap gruplarından; Bütçe gelir ve gider tablosu hesapları bölümü, 6 numaralı ana hesap grubundan; nazım hesaplar bölümü ise, 9 numaralı ana hesap grubundan oluşur. Hesap planında 4- Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar hesap grubuna yer verilmemiştir. Ancak Yönetim Kurulunca ihtiyaç duyulması halinde; bu hesap gruplarına da hesap planında yer verilebilir.

(2) Birlik tarafından kullanılacak ana hesap grupları aşağıda gösterildiği gibi isimlendirilir. 1- Dönen Varlıklar
2- Duran Varlıklar
3- Yabancı Kaynaklar

5- Öz Kaynaklar
6- Bütçe Geliri ve Bütçe Gideri Tablosu Hesapları 9- Nazım Hesaplar

(3) Ana hesap gruplarından bilanço hesapları, kendi içinde aşağıdaki maddelerde gösterildiği gibi hesap gruplarına ayrılır ve her bir ana hesap grubunu ilgilendiren işlemler ait oldukları hesap grubu içinde açılacak ilgili bilanço hesaplarına kaydedilir. Her bilanço hesabı ayrıca ihtiyaca göre yeteri kadar yardımcı hesaplara ayrılabilir.

(4) Bütçe geliri ve bütçe gideri tablosu hesapları ana hesap grubu, hesap gruplarına; hesap grupları, hesaplara; hesaplar da yardımcı hesaplara ayrılır.

(5) Nazım hesaplar ana hesap grubu, birliğin ihtiyacına göre sınıflandırılır.
(6) Hesap planı aşağıdaki ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplardan oluşur: Aktif Hesaplar
1 Dönen Varlıklar
10 Hazır Değerler
100 Kasa Hesabı
102 Bankalar Hesabı
103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-)
108 Diğer Hazır Değerler Hesabı

9

109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı

12 Faaliyet Alacakları

120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı
126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı
14 Diğer Alacaklar
140 Kişilerden Alacaklar Hesabı
15 Stoklar
150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı
158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-) 16 Ön Ödemeler
160 İş Avans ve Kredileri Hesabı
161 Personel Avansları Hesabı
162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı
19 Diğer Dönen Varlıklar
190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları Hesabı
2 Duran Varlıklar
25 Maddi Duran Varlıklar
250 Arazi ve Arsalar Hesabı
251 Yer Altı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabı 252 Binalar Hesabı
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
254 Taşıtlar Hesabı
255 Demirbaşlar Hesabı
256 Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar
260 Haklar Hesabı
268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
Pasif Hesaplar
3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
30 Malî Borçlar
300 Banka Kredileri Hesabı
303 Diğer Kredi Borçları Hesabı

10

32 Faaliyet Borçları

320 Bütçe Emanetleri Hesabı

33 Emanet Yabancı Kaynaklar

330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı
333 Emanetler Hesabı
36 Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı
369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler
37 Gider Karşılıkları
379 Gider Karşılıkları Hesabı
38 Gelir Tahakkukları
380 Gelir Tahakkukları Hesabı
39 Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı
397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları Hesabı
5 Özkaynaklar
50 Net Değer
500 Net Değer Hesabı
57 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları
570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı
58 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları
580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-) 59 Dönem Faaliyet Sonuçları
590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı
591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)
6 Faaliyet Hesapları
60 Gelir Hesapları
600 Bütçe Gelirleri Hesabı
63 Gider Hesapları
630 Bütçe Giderleri Hesabı
69 Faaliyet Sonuçları
690 Bütçe Faaliyet Sonuçları Hesabı
9 Nazım Hesaplar
90 Ödenek Hesapları

11

903 Kullanılacak Ödenekler Hesabı
904 Ödenekler Hesabı
91 Nakit Dışı Teminat ve Kişilere Ait Menkul Kıymet Hesapları 910 Teminat Mektupları Hesabı
911 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı

(7) İhtiyaç duyulduğunda yeni hesaplar açmaya, bu Yönetmelikte yer verilen hesaplardan ihtiyaç duyulmayanları kullanmamaya, alt hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Yönetim Kurulu yetkilidir.

(8) Hesapların işleyişi başlığı altında yer alan işlemler dışında bir işlemin ortaya çıkması halinde; hesabın işleyiş mantığına ve muhasebe ilkelerine aykırı olmayacak şekilde hesap kayıtları yapılır.

BEŞİNCİ BÖLÜM
Dönen Varlıklara İlişkin Hesap ve İşlemler

1-Dönen varlıklar
MADDE 43- (1) Dönen varlıklar ana hesap grubu, nakit olarak veznede veya bankada tutulan değerler ile paraya

çevrilmesi, tüketilmesi veya tahsil edilmesi öngörülen alacak unsurlarını kapsar.

(2) Dönen varlıklar ana hesap grubu; hazır değerler, faaliyet alacakları, diğer alacaklar ile ön ödemeler hesap gruplarından oluşur.

10 Hazır değerler
MADDE 44- (1) Hazır değerler hesap grubu, nakit olarak veznede veya bankada bulunan değerler ile istenildiği

zaman değer kaybına uğramadan paraya çevrilme imkânı bulunan alacakları kapsar.

(2) Hazır değerler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

100 Kasa Hesabı

102 Banka Hesabı

103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-)

108 Diğer Hazır Değerler Hesabı

109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı

100 Kasa hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 45- (1) Kasa hesabı; birliğin muhasebe birimi veznesince, kanuni dolaşım niteliğine sahip ulusal paraların alınması, verilmesi ve saklanmasına ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler

MADDE 46- (1) Bütün ödemelerin ilgililerin banka hesabına aktarma suretiyle yapılması esastır. Ancak, ilgililerin talepleri hâlinde aşağıdaki ödemeler birliğin muhasebe birimince, kasadan veya çek düzenlenmek suretiyle bankadan yapılabilir:

a) 1000 TL’sına kadar olan ödemeler,
b) Miktarına bakılmaksızın alındığı gün iade edilen teminat ve depozito niteliğindeki ödemeler, c) Zorunlu hallerde yönetim kurulunca kasadan yapılması istenen diğer ödemeler,

(2) Birliğin muhasebe birimince bir gün içinde tahsil edilen paralardan, ertesi gün kasadan yapılacak ödemeler için alıkonulacak tutarın fazlası, düzenlenecek “Teslimat Belgesi”ile bankaya yatırılır. Kasada alıkonulacak para miktarı, bu maddenin 1’inci bendinin (a) alt bendinde belirlenmiş olan kasadan yapılacak ödeme limitinin 5 katını aşamaz.

12

(3) Teslimat belgesi dört nüshalı olup, dördüncü nüsha dip koçandır. Teslimat belgesinin ilk üç nüshası para ile birlikte muhasebe biriminin hesabının bulunduğu bankaya gönderilir. Birinci nüsha alıkonulduktan sonra, ikinci ve üçüncü nüshalar onaylanarak alındıyı teşkil eden üçüncü nüsha veznedarla, ikinci nüsha ise izleyen iş günü banka hesap özet cetveli ile birlikte muhasebe birimine gönderilir. Bankaya yatırılan kasa fazlası paraların belgesi olan ikinci nüsha, düzenlenecek muhasebe işlem fişinin birinci nüshasına bağlanır. Alındıyı teşkil eden üçüncü nüsha ise veznedarca tarih ve sıra numarasına göre bir dosyada saklanır. Kasa fazlası tutarın, kasa varlığından çıkarılarak teslimat belgesi ile bankaya yatırıldığı, yatırılma belgesinden veya banka hesap özet cetvelinden anlaşıldığında ilgili hesaplara kaydedilir.

(4) Kasa mevcudunun yapılacak ödemeleri karşılayamayacağı anlaşıldığı takdirde, o günkü ödemeye yetecek tutarda para, veznedar adına veya veznedar olarak görevlendirilen personel adına düzenlenecek çekle bankadan alınarak kasaya konulur ve veznedar adına veya veznedar olarak görevlendirilen personel adına alındı belgesi düzenlenir. Hem veznedar adına çek düzenlendiğinde hem de bankadan alınan para kasaya konulduğunda ilgili hesaplara kayıt yapılır. Zorunlu hallerde muhasebe yetkilisi adına da kasa ihtiyacı için çek düzenlenebilir.

(5) Kasaların kapanması, sayımı ve mevcudunun müşterek muhafaza altına alınmasına ilişkin işlemler, aşağıda belirtildiği şekilde gerçekleştirilir:

a) Kasa, günlük resmî çalışma süresinin bitiminden bir saat önce kapatılır. Ancak, muhasebe yetkililerinin gerekli gördüğü hâllerde mesai saati bitimine kadar tahsilata devam edilir.

b) Kasa defteri günü gününe işlenerek, o günkü kasa mevcudunun tamam olup olmadığı veznedar tarafından sayılır ve defterin “Açıklama” bölümüne “Borç” ve “Alacak” genel toplamları ile kasa mevcudunu gösteren aradaki fark yazılarak muhasebe yetkilisi ve sorumlu veznedar tarafından imzalanır.

c) Çeşitli nedenlerle aynı gün paranın bankaya yatırılmasının mümkün olmaması veya banka veznelerinin kapanmasından sonra yapılan tahsilat dolayısıyla kasada biriken para, bu maddenin 1’inci bendinin (a) alt bendinde belirlenmiş olan kasadan yapılacak ödeme limitinin 5 katını aştığı takdirde, ertesi gün kasa fazlası bankaya yatırılmak üzere, muhasebe yetkilisi ve sorumlu veznedar tarafından müşterek muhafaza altına alınır.

ç) Müşterek muhafaza işlemi aşağıda açıklandığı şekilde yapılır ve durum kasa defterinin açıklama bölümüne yazılarak muhasebe yetkilisi ve veznedar tarafından imzalanır.

Veznede bir adet kasa var ve tek gözlü, tek kilitli ise; veznedar tarafından kilitlenir ve anahtarını veznedar muhafaza eder. Kasanın iki kilidi varsa; anahtarlardan birini muhasebe yetkilisi, diğerini veznedar muhafaza eder. Kasa bir adet ve iç gözü varsa; müşterek muhafaza altına alınacak para iç göze konularak iç gözün anahtarı muhasebe yetkilisince, kasanın anahtarı ise veznedar tarafından muhafaza edilir.

Müşterek muhafaza altına alınan kasa, ertesi gün muhasebe yetkilisi ve veznedar tarafından birlikte kontrol edilerek açılır ve kasa mevcudu sayılır.

(6) Tahsilat ve ödemelere ait belgeler veznedar tarafından günlük olarak veya muhasebe yetkilisi tarafından belirlenen zamanlarda muhasebe servisine verilir.

(7) Tahsilat/Tahakkuk Bordrosu ;muhasebe birimince bir gün içinde, nakden tahsil olunan her türlü gelir ve diğer tahsilat için düzenlenir. Bu bordro, gereğine göre “Tahsilat Bordrosu” veya “Tahakkuk Bordrosu” olarak aşağıdaki açıklamalara göre kullanılır;

a) Birliğin muhasebe biriminde her tahsilat veya tahakkuk işlemi için ayrı bir muhasebe işlem fişi düzenlendiği durumlarda bu bordro kullanılmaz.

b) Bir gün içinde nakden tahsil olunan her türlü gelir ile diğer tahsilat yardımcı hesaplar itibarıyla tahsilat bordrosuna kaydedilir.

c) İki nüsha olarak düzenlenen tahsilat bordrolarının birinci nüshası veznede saklanır, ikinci nüshası ise muhasebe işlem fişine eklenir.

ç) Tahsilatlar için düzenlenen bordrolarda “Tahakkuk” ifadesinin, tahakkuk için düzenlenen bordrolarda ise “Tahsilat” ifadesinin üzeri çizilir.

Hesabın işleyişi
MADDE 47- (1) Kasa hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
1) Kasaya yatırılan tutarlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

2) Kasa ihtiyacı için veznedarca bankadan çekilip kasaya konulan tutarlar bu hesaba borç, 108-Diğer Hazır Değerler Hesabına alacak kaydedilir.

13

3) Kasa sayımı sonucunda fazla çıkan tutarlar bu hesaba borç, 397-Sayım Fazlaları Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Kasadan yapılan ödemeler bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

2) Kasa varlığından bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarlar bu hesaba alacak, 108-Diğer Hazır Değerler Hesabına borç kaydedilir.

3) Kasa sayımı sonucunda noksan çıkan tutarlar bu hesaba alacak, 197-Sayım Noksanları Hesabına borç kaydedilir.

102 Bankalar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 48- (1) Banka hesabı, birlik adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya tahsil için verilen çeklerden tahsil işlemi tamamlananlar ile muhasebe birimince düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının izlenmesi için kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 49- (1) Muhasebe birimince bir gün içinde tahsil edilen paralardan, ertesi gün kasadan yapılacak ödemeler

için tespit edilen tutarlar alıkonularak, fazlası düzenlenecek teslimat belgesi ile bankaya yatırılır.

(2) Bankalarca muhasebe birimi adına yapılan diğer tahsilat için, teslimat belgesi düzenlenmez. Bu tür tutarlar bankadan alınacak hesap özet cetveline göre kayıtlara alınır.

(3) Birlikçe, hesaplarının bulunduğu bankalardan nakden yapılacak ödemeler için bu bankaların kendi çekleri; ödeme yapılacak kişilerin hesaplarına aktarılacak tutarlar için “Gönderme Emri”düzenlenir.

(4) “Gönderme Emri” belgesinin basımına, satınalınmasına ve kullanılmasına ilişkin esas ve usuller Yönetim Kurulunca belirlenir. Yönetim kurulunca uygun görülmesi halinde gönderme emirleri noter veya noterlik görevini yürütmekle mükellef olanlara tasdik ettirilebilir.

(5) Birliğin hesabının bulunduğu bankalarca, bir gün içinde birlik adına tahsil edilen tutarlar ile karşılığında onaylanan veya düzenlenen alındıların tarih ve numaralarını; birlik adına ödenen veya gönderilen tutarlar ile bunlara ait çek ve gönderme emirlerinin tarih ve numaralarını gösteren iki nüsha banka hesap özet cetveli düzenlenerek ertesi gün muhasebe birimine gönderilir. Banka hesap özet cetvelinin bir nüshası muhasebeleştirme belgesine bağlanır, diğer nüshası ise açılacak bir dosyada muhafaza edilir. Tahsilat ve ödemeleri ayrıntılı olarak gösteren cetvelin, bankaca, en geç ertesi gün düzenlenerek onaylandıktan sonra teslimat belgesi ve gönderme emirlerinin ikinci nüshalarıyla birlikte muhasebe birimine gönderilmesi ve muhasebe biriminin de bu cetveli araması gerekir.

Hesabın işleyişi

MADDE 50- (1) Banka hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Kasa mevcudundan bankaya yatırıldığı anlaşılan paralar bu hesaba borç, 108-Diğer Hazır Değerler Hesabına alacak kaydedilir.

2) Birliğin banka hesabına yatırılan veya gelen paralar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Banka hesap özet cetvelleri ile ödendiği veya ilgili hesaplara aktarıldığı bildirilen çek veya gönderme emri tutarları bu hesaba alacak, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına borç kaydedilir.

103 Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabı (-)

Hesabın niteliği

MADDE 51- (1) Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabı, birliğin hesaplarının bulunduğu bankalardan çekle veya gönderme emri düzenlemek suretiyle yaptıracakları ödeme ve göndermelerin izlenmesi için kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 52- (1) Birliğin hesaplarının bulunduğu bankalardan yaptırılacak ödemeler için bu bankaların kendi çekleri

düzenlenir. Çek, muhasebe birimince düzenlendikten sonra dipkoçanı, çeki alana imzalattırılarak ilgiliye verilir.

14

(2) Çek ve gönderme emirleri, ödeme yetkilisi sıfatıyla Birlik Başkanı tarafından imzalandıktan sonra bankaya gönderilir. Birlik Başkanınca ödeme yetkisi Birlik Müdürüne devredilmiş ise, çek ve gönderme emirleri, yetki devri sınırları çerçevesinde Birlik Müdürü tarafından da imzalanabilir.

(3) Çeklerin rakam ve yazı ile okunaklı bir şekilde doldurulması gerekir. Düzenlenen çekin numarası muhasebeleştirme belgelerinin ilgili sütununa yazılır.

(4) Birliğin banka hesabından, ilgililerin hesaplarına gönderilecek olan tutarlar için gönderme emri düzenlenir.

(5) Gönderme emri, muhasebe yetkilisince görevlendirilecek bir memur tarafından günlük olarak, banka yetkililerine zimmetle teslim edilir.

Hesabın işleyişi

MADDE 53- (1) Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Muhasebe birimince düzenlenen çek veya gönderme emri tutarları bu hesaba alacak, ilgili hesap veya hesaplara borç kaydedilir.

2) Kasa ihtiyacı için veznedar adına düzenlenen çek tutarları bu hesaba alacak, 108-Diğer Hazır Değerler Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

1) Düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden, bankaca hak sahiplerine ödendiği veya ilgili hesaplara aktarıldığı banka hesap özet cetveliyle bildirilen paralar bu hesaba borç, 102-Banka Hesabına alacak kaydedilir.

108 Diğer hazır değerler hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 54- (1) Diğer hazır değerler hesabı, hazır değerler hesap grubunda sayılan hesaplar içerisinde tanımlanmayan ve niteliği itibarıyla bu grupta izlenmesi gereken diğer hazır değerler için kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 55- (1) Kasa ihtiyacı için veznedar adına düzenlenen çekler ile bunlardan tahsil edilip, kasa varlığına dâhil

edilenler bu hesaba kaydedilir.

(2) Kasa fazlası paraların bankaya gönderilmesi ve bu tutarların bankaca tahsil edildiğinin anlaşılması üzerine bu hesap kullanılır.

(3) Niteliği itibarıyla bu grupta izlenmesi gereken diğer hazır değerler bu hesaba kaydedilir.

Hesabın işleyişi

MADDE 56- (1) Diğer hazır değerler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Kasa varlığından bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarlar bu hesaba borç, 100-Kasa Hesabına alacak kaydedilir.

2) Kasa ihtiyacı için veznedar adına düzenlenen çek tutarları bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.

3) Muhasebe birimince alınan diğer hazır değerler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Kasa ihtiyacı için veznedar tarafından bankadan tahsil edilen çek tutarları kasa varlığına dâhil edildiğinde bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabına borç kaydedilir.

15

2) Kasa varlığından bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarlardan, bankaya yatırıldığı anlaşılanlar bu hesaba alacak, 102-Banka Hesabına borç kaydedilir.

3) Verilen veya elden çıkarılan diğer hazır değerler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

109 Banka kredi kartlarından alacaklar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 57- (1) Banka kredi kartlarından alacaklar hesabı, muhasebe birimince banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 58- (1) Banka kredi kartlarından alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1) Banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlar bu hesaba borç, 120- Gelirlerden Alacaklar Hesabına veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir. Ayrıca, bütçe gelirlerini ilgilendiren tahsilat tutarları 380- Gelir Tahakkukları Hesabına borç, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına veya diğer ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlar nedeniyle muhasebe biriminin banka hesabına aktarılan tutarlar bu hesaba alacak, 102-Banka Hesabına borç kaydedilir.

2) Banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlardan iptal edilenlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

12 Faaliyet alacakları

MADDE 59- (1) Faaliyet alacakları hesap grubu; birlik tarafından faaliyet alanına giren işlerden ötürü gelir olarak tahakkuk ettirilen ve tahsili öngörülen her türlü gelirler ile gelirlerden kaynaklanan alacakların ve verilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılır.

(2) Faaliyet alacaklarının takip ve tahsil ve faiz işlemlerinde bu hesap grubu için belirlenen usul ve esaslar ile Borçlar Kanunu ve İcra ve İflas Kanunu hükümleri uygulanır.

(3) Gelirlerden Alacaklar Hesabından yapılacak düzeltme ve iade işlemlerinde “Düzeltme ve İade Belgesi” kullanılır. (4) Faaliyet alacakları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı
126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı

120 Gelirlerden alacaklar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 60- (1) Gelirlerden alacaklar hesabı; faaliyetleri gereğince birlik tarafından gelir olarak tahakkuk ettirilen alacaklar ile bunlardan yapılan tahsilat veya terkinler ile takipli ve tecilli hale gelenlerin izlenmesi için kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 61- (1) Gelirlerden alacaklar hesabına ilişkin tahakkuk, tahsil, takip, faiz, terkin ve zamanaşımı işlemleri

aşağıda açıklandığı şekilde yapılır:

a) Tahakkuk bordroları ile ya da tahakkuk fişleri ile muhasebe servisine bildirilen gelirlerden alacak tutarları, düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kayıtları yapılır.

b) Gelirlerden alacaklara ait tahakkuklar beyanın alındığı günün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilir.

(2) Gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı alacakların terkinine ilişkin düzeltme fişleri muhasebe servisine gönderildiğinde, her bir düzeltme fişine veya düzeltme fişlerinin ekli olduğu günlük icmal listesine göre düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara ters kayıt yapılmak suretiyle terkin edilen tutarlar kayıtlardan çıkarılır.

16

(3) Gelirlerden alacaklar hesabına kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan kodlar da kullanılır.

(4) Gelirlerden alacaklar hesabına 6172 sayılı Kanunda sayılan birlik gelirleri kaydedilir:
(5) Gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlar, aşağıdaki açıklamalara göre takip ve tahsil edilir: a) Gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı alacakların takip ve tahsili muhasebe birimince yapılır.

b) Muhasebe birimince, gelirlerden alacaklar hesabına kaydedilen alacakların her biri için ayrı bir tahsilat izleme dosyası açılır. Bu dosyalara, alacağın hesaplara alındığı malî yıl ile bu rakamlardan sonra gelmek üzere malî yıl başında “1” den başlayarak verilen rakamlardan oluşan bir alacak sıra numarası verilir. Bu numaralar aynı zamanda gelirlerden alacaklar hesabı defterinin alacak sıra numarasını da oluşturur. Alacakların izlenmesi bu dosyalardan yapılır.

c) Gelirlerden alacaklar hesabına alınan tutarlar için (b) alt bendinde belirtildiği şekilde verilen alacak sıra numaraları, alacağın tamamı tahsil edilinceye kadar kullanılır. Bu alacaklar için tahakkuk ettirilerek faiz bölümüne kaydedilen tutarlara da alacağın aslına ait alacak sıra numarası verilir ve faiz tutarlarının tahsili de aynı dosyadan izlenir.

(6) Alacaklar Borçlar Kanunu ve İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.

(7) Bu hesapta yer alan alacaklar için vade bitim tarihinden itibaren Borçlar Kanununda yer alan faiz hükümleri uygulanır.

(8) Gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı alacakların zamanaşımının başlangıcı, süresi, kesilmesi ve durması aşağıda açıklanmıştır:

a) Borçlar Kanununa göre tahsil edilmesi gereken alacaklar, haksız suretle mal ediniminden dolayı açılacak dava, zarar görenin verdiğini geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde bu hakkın doğduğu tarihten başlayarak 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Zamanaşımı Borçlar Kanununda belirtilen hâllerde kesilir. Zamanaşımının kesildiği durumlarda, kesilme tarihinden itibaren yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlar. Ayrıca söz konusu Kanunda belirtilen hâllerde zamanaşımı durur. Bu durum ortadan kalktığında zamanaşımı, kaldığı yerden işlemeye devam eder.

b) Borç aslı zamanaşımına uğramış olan alacakların faizleri de zamanaşımına uğrar.
c) Zamanaşımına uğramış olsa dahi borçlular tarafından rızaen yapılan ödemeler kabul edilir.
(9) Gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı alacakların terkin ve af işlemleri aşağıda açıklanmıştır:
a) Af kanunları kapsamına girenlerin terkin işlemleri, ilgili af kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilir.

b) Zorunlu veya mücbir sebeplerle takip ve tahsil imkânı kalmayan birlik alacaklarından birliğin bütçe yönetmeliğinde gösterilen tutara kadar olanların kayıtlardan çıkarılmasına, Yönetim Kurulu yetkilidir. Bu tutarı aşan alacaklardan silinmesi öngörülenler birliğin ilgili yıl bütçesinde gösterilir.

c) Zorunlu veya mücbir sebeplerle takip ve tahsil imkânı kalmayan kişilerden alacakların, terkin edilebilmesi için düzenlenecek terkin talepnamesine;

1) İlgisine göre sorumlu veya ahizin bilinen adreslerine posta, mahalli zabıta veya jandarma vasıtasıyla yaptırılan tebligat ve kovuşturmaya ilişkin belgeler,

2) Mal varlığının tespiti amacıyla tapu ve/veya vergi dairesinden yapılacak araştırmaya ilişkin belgeler ile adres veya mal varlığının tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde yapılacak araştırmaya ilişkin belgeler,

bağlanır.

Hesabın işleyişi

MADDE 62- (1) Gelirlerden alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Birliğe ait muhasebe birimince “Tahakkuk Bordrosu”na dayanılarak düzenlenen gelir tahakkuku tutarları bu hesaba borç, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir.

2) Tahakkuktan fazla tahsilat yapılmak suretiyle bu hesaba alacak kaydedilen bir tutarın iadesi gerektiği takdirde, iade edilecek tutar bir taraftan bu hesaba borç, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri Hesabına borç, hak sahibine ödeme yapılmak üzere 333- Emanetler Hesabına alacak veya hak sahibinin banka hesabı biliniyorsa 103- Verile Çek ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.

17

3) Bütçe gelirleri hesabına kaydedilmiş tutarlardan başka bir hesaba alacak kaydedilmesi gerekirken, yanlışlıkla bu hesaba alacak kaydedilen tutarlar düzeltme işlemini teminen bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan yılı içinde 600-Bütçe Gelirleri Hesabına, yılı geçtikten sonra 630-Bütçe Giderleri Hesabına borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

4) İlk madde ve malzemeler hesabında kayıtlı olan stokların satılması durumunda ortaya çıkan ancak henüz tahsil edilemeyen alacaklar satış değeri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak; diğer taraftan kayıtlı değeri üzerinden ilk madde ve malzeme için ayrılmış gider karşılığın bakiyesi 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve varsa ilk madde ve malzeme için ayrılmış stok değer düşüklüğü karşılığı 158- Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç, 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına alacak kaydedilir.

5) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı olan varlıkların satılması durumunda ortaya çıkan ancak henüz tahsil edilemeyen alacaklar bir taraftan bu hesaba borç, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak; diğer taraftan kayıtlı değeri üzerinden maddi ve maddi olmayan duran varlıklar için ayrılmış gider karşılığın bakiyesi 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve varsa maddi ve maddi olmayan duran varlıklar için ayrılmış amortisman tutarı 257- Birikmiş Amortismanlar veya 268- Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, ilgili maddi ve maddi olmayan duran varlık hesabına alacak kaydedilir.

6) Diğer faaliyetlerden doğan ancak henüz tahsil edilemeyen alacaklardan; bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarlar bu hesaba borç, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

7) Gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan vadesi geçmiş olanlar için tahakkuk ettirilen faiz tutarı bu hesaba borç, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat tutarları bir taraftan bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına borç kaydedilir.

2) Gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı birliğin asli faaliyetlerinden kaynaklanan hizmet gelirlerinden yapılan terkin iskonto ve diğer indirimler bu hesaba alacak, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına borç kaydedilir.

3) Satılan ilk madde ve malzeme ile maddi duran varlık satış bedelinden yapılan tahsilattan bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutar bu hesaba alacak, tahsilat tutarı 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; ayrıca bu hesaba kaydedilen tutar 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına borç kaydedilir.

4) Diğer faaliyet alacakları hesabında kayıtlı tutarlardan yapılan terkin ve indirimler bu hesaba alacak, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına borç kaydedilir.

126 Verilen depozito ve teminatlar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 63- (1) Verilen depozito ve teminatlar hesabı, birlikçe bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idarelerine veya kişilere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 64- (1) Verilen depozito ve teminatlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Verilen depozito ve teminatlar bu hesaba borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Verilen depozito ve teminatlar hesabında kayıtlı tutarlardan geri alınanlar veya mahsup edilenler bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

14 Diğer alacaklar
MADDE 65- (1) Diğer alacaklar hesap grubu, faaliyet alacakları dışında kalan alacakların izlenmesi için kullanılır. (2) Diğer alacaklar, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 140-Kişilerden Alacaklar Hesabından oluşur.

18

140 Kişilerden alacaklar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 66- (1) Kişilerden alacaklar hesabı, birliklerin faaliyet alacakları dışında kalan diğer alacakların izlenmesi için kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 67- (1) Kişilerden alacaklar hesabına alınarak takibi gereken alacaklar; kontrol, denetim, inceleme, kesin

hükme bağlama veya yargılama sonucunda ortaya çıkar.

(2) Kişilerden alacaklar hesabına kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan kodlar da kullanılır.

(3) Kişilerden alacaklar hesabına aşağıda sayılan alacak tutarları kaydedilir:

a) Bütçe giderleri hesabına gider kaydı suretiyle yapılan fazla ve yersiz ödemeler.

b) Veznedarların muhafazası altında bulunan para, menkul kıymet ve değerli kâğıtlardan noksan çıkan veya zimmete geçirilen tutarlardan bu hesaba kaydedilmesine karar verilenler.

c) Bütçe giderleri hesabı dışındaki diğer hesaplara borç veya alacak kaydı suretiyle verildiği, alındığı veya gönderildiği hâlde çalınan, zayi olan, fazla veya yersiz verilen veya noksan çıkan tutarlar.

ç) Bütçe içi veya bütçe dışı olarak verilen veya gönderilen ön ödemelerden süresinde mahsup edilmeyen veya zimmete geçirilen tutarlar.

d) Tahsildar, veznedar veya bu işlerle görevlendirilmiş bulunan memur ve mutemetler tarafından alındı veya diğer resmî belgeler karşılığında tahsil edildikten sonra zimmete geçirilen veya kaybedilen tutarlar.

e) Hesapta kayıtlı tutarlar için tahakkuk ettirilecek faizler.
(4) Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlar, aşağıdaki açıklamalara göre takip ve tahsil edilir: a) Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacakların takip ve tahsili muhasebe birimince yapılır.

b) Muhasebe birimince, kişilerden alacaklar hesabına kaydedilen alacakların her biri için ayrı bir tahsilat izleme dosyası açılır. Bu dosyalara, alacağın hesaplara alındığı malî yıl ile bu rakamlardan sonra gelmek üzere malî yıl başında “1” den başlayarak verilen rakamlardan oluşan bir alacak sıra numarası verilir. Bu numaralar aynı zamanda kişilerden alacaklar hesabı defterinin alacak sıra numarasını da oluşturur. Alacakların izlenmesi bu dosyalardan yapılır.

c) Kişilerden alacaklar hesabına alınan tutarlar için (b) alt bendinde belirtildiği şekilde verilen alacak sıra numaraları, alacağın tamamı tahsil edilinceye kadar kullanılır. Bu alacaklar için tahakkuk ettirilerek faiz bölümüne kaydedilen tutarlara da alacağın aslına ait alacak sıra numarası verilir ve faiz tutarlarının tahsili de aynı dosyadan izlenir.

ç) Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarların borçlularına tebligat yapılarak borçlarını yatırmaları için süre verilir. Bu süre zarfında tahsilat sağlanamadığı takdirde cebri tahsilat yoluna gidilir.

(5) Alacaklar Borçlar Kanunu ve İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.

(6) Muhasebe birimince kişilerden alacaklar hesabına kaydedilmesi gereken tutarlardan;

a) Bütçeye gider kaydı suretiyle yapılan fazla ve yersiz ödemelerden; fazla ve yersiz ödemenin yapıldığı tarihten,

b) Bütçe giderleri hesabı dışındaki hesaplardan fazla ve yersiz ödemeler, geri isteme iradesinin borçluya ulaştığı tarihten,

c) Harcama yetkilisi mutemetlerine verilen avanslardan bu hesaba aktarılanlar, ön ödemenin mahsup veya iade edilmesi gerektiği tarihten,

ç) Geçici ve sürekli görev yolluğu avanslarından bu hesaba aktarılanlar, 6245 sayılı Harcırah Kanununun 59 ncu maddesinde belirtilen tarihlerden,

d) Sözleşmeye dayanan alacaklar, kanun veya taahhütnamelerinde başka bir süre öngörülmemişse sözleşmenin ihlal edildiği tarihten,

e) Taksitli alacaklar, ödenmeyen taksidin vadesinin geldiği tarihten, itibaren faize tabidir.

19

(7) Bu hesapta yer alan alacaklar için Borçlar Kanununda yer alan faiz hükümleri uygulanır.

(8) Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacakların zamanaşımının başlangıcı, süresi, kesilmesi ve durması aşağıda açıklanmıştır:

a) Borçlar Kanununa göre tahsil edilmesi gereken alacaklar, haksız suretle mal ediniminden dolayı açılacak dava, zarar görenin verdiğini geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde bu hakkın doğduğu tarihten başlayarak 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Zamanaşımı söz konusu Kanunda belirtilen hâllerde kesilir. Zamanaşımının kesildiği durumlarda, kesilme tarihinden itibaren yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlar. Ayrıca söz konusu Kanunda belirtilen hâllerde zamanaşımı durur. Bu durum ortadan kalktığında zamanaşımı, kaldığı yerden işlemeye devam eder.

b) Yukarıda açıklanan esaslara göre vezne, mutemet, tahsildar ve ambar açıklarında açığın meydana geldiği, bu tarihin bilinmediği durumlarda olayın tespit edildiği, sözleşmeye bağlı alacaklarda taahhüdün bozulduğu, harcama yetkilisi mutemedi avanslarından doğan alacaklarda ilgili kanunda belirtilen mahsup süresinin bittiği, yolluk avanslarından doğan alacaklarda 6245 sayılı Harcırah Kanununda belirtilen mahsup sürelerinin dolduğu tarih zamanaşımının başlangıcıdır.

c) Borç aslı zamanaşımına uğramış olan alacakların faizleri de zamanaşımına uğrar.
ç) Zamanaşımına uğramış olsa dahi borçlular tarafından rızaen yapılan ödemeler kabul edilir.
(9) Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacakların terkin ve af işlemleri aşağıda açıklanmıştır:
a) Af kanunları kapsamına girenlerin terkin işlemleri, ilgili af kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilir.

b) Zorunlu veya mücbir sebeplerle takip ve tahsil imkânı kalmayan birlik alacaklarından birliğin bütçe yönetmeliğinde gösterilen tutara kadar olanların kayıtlardan çıkarılmasına, Yönetim Kurulu yetkilidir. Bu tutarı aşan alacaklardan silinmesi öngörülenler birliğin ilgili yıl bütçesinde gösterilir.

c) Zorunlu veya mücbir sebeplerle takip ve tahsil imkânı kalmayan kişilerden alacakların, terkin edilebilmesi için düzenlenecek terkin talepnamesine;

1) İlgisine göre sorumlu veya ahizin bilinen adreslerine posta, mahalli zabıta veya jandarma vasıtasıyla yaptırılan tebligat ve kovuşturmaya ilişkin belgeler,

2) Mal varlığının tespiti amacıyla tapu ve/veya vergi dairesinden yapılacak araştırmaya ilişkin belgeler ile adres veya mal varlığının tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde yapılacak araştırmaya ilişkin belgeler,

bağlanır.

Hesabının işleyişi
MADDE 68- (1) Kişilerden alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1) Yapılan kontroller sonucunda yılı içerisinde bütçe giderleri hesabına borç kaydedilmek suretiyle fazla ve yersiz ödendiği tespit edilen bütçe giderleri bu hesaba borç, 630- Bütçe Giderleri Hesabına alacak kaydedilir. Yılı geçtikten sonra fazla ve yersiz ödendiği tespit edilenler; Sayıştay, adlî ve idarî mahkemelerce tazmin hükmedilenler ile zamanaşımına uğratılan alacaklardan dolayı Sayıştay tarafından sorumluları adına tazmin hükmedilen tutarlar bu hesaba borç, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir.

2) Aylık ve ücretlerden fazla ve yersiz kesilerek ilgili sosyal güvenlik kurumuna gönderilen paraların tamamı bu hesaba borç; birlik payını teşkil eden tutar tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 380- Gelir Tahakkukları Hesabına, noksan kesilen gelir vergisi tutarı 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına, kişiye ödenmesi gereken tutar ise 333-Emanetler Hesabına alacak kaydedilir.

3) Kasa ve bankadan fazla ve yersiz ödendiği anlaşılan tutarlar, bu hesaba borç; 100- Kasa Hesabına veya 102-Banka Hesabına alacak kaydedilir.

4) Taşınırın çalınmasından, kaybedilmesinden, kanunsuz veya yersiz harcanmasından doğan zararlar ile Sayıştay, adlî ve idarî mahkemelerce hüküm altına alınan tutarlar rayiç değeri üzerinden bu hesaba borç, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir. Diğer taraftan taşınırın çıkış kaydına ilişkin muhasebe işlemleri de yapılır.

5) Avans ve kredi hesaplarında kayıtlı tutarlardan süresi içinde mahsup edilmeyen tutarlarla, avans alan şahsın zimmetine geçirdiği tutarlar bu hesaba borç, ilgili avans ve kredi hesaplarına alacak kaydedilir.

20

6) Birlik gelirlerini tahsil etmeye yetkili bulunan personelin tahakkuklu tahsilatlardan zimmetlerine geçirdikleri tutarlar, bir taraftan sorumluları adına bu hesaba borç, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak; diğer taraftan 120- Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına borç kaydedilir.

7) Emanet niteliğindeki hesaplarda herhangi bir şahıs veya kurum adına kayıtlı bulunan tutarlardan, fazla verilenler ile söz konusu hesaplardan karşılığı olmaksızın yapılan ödemeler bu hesaba borç, ilgili emanet hesabına alacak kaydedilir.

8) Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacak tutarından yapılan fazla tahsilattan bütçeye gelir kaydedilenler bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri Hesabına borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

9) Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan takipsizlik nedeniyle zamanaşımına uğratıldığı Sayıştay ilamı veya idarî makamlarca karar altına alınan tutarlar, zamanaşımına uğratan sorumluları borçlandırmak ve eski borç kayıtlarını kapatmak üzere bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.

10) Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklar için tahakkuk ettirilen faiz tutarı bu hesaba borç, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlar bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarlar 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına borç kaydedilir.

2) Fazla veya yersiz ödenmesinden dolayı muhasebe birimince doğrudan kişilerden alacaklar hesabına alınan ana para veya faiz tutarlarından, kısmen veya tamamen yersiz veya yanlışlıkla tahakkuk kaydına alındığı anlaşılanlar, kayıtlardan çıkarılmak üzere bu hesaba alacak, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına borç kaydedilir. Tahakkuk kaydından sonra tahsilatı yapılmış olupta bütçe gelirleri hesabına alınmış olanlar 600-Bütçe Gelirleri Hesabına borç, hak sahibine ödenmek üzere 333- Emanetler Hesabına veya 102- Banka Hesabına alacak kaydedilir.

3) Herhangi bir hesaba alacak kaydı suretiyle kişilerden alacaklar hesabına kaydedilen tutarların tamamının veya bir kısmının bu hesaba yersiz kaydedildiği anlaşıldığı takdirde, yersiz kaydedilen tutar bu hesaba alacak, ilgili hesaba borç kaydedilir.

4) Herhangi bir kanun veya kararla bu hesapta kayıtlı alacaklardan kısmen veya tamamen silinmesi gerekenler bu hesaba alacak, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına veya ilgili hesaba borç kaydedilir.

15 Stoklar
MADDE 69- (1) Stoklar hesap grubu; birlik faaliyetlerinde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve

malzemelerden tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılır.
(2) Stoklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı
158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)
Hesap grubuna ilişkin işlemler

MADDE 70- (1) Stoklar, maliyet bedeliyle hesaplara alınır. Maliyet bedeline, stokların elde edilmesi ve depolanacağı yere kadar getirilmesi için faiz hariç yapılan her türlü giderler ilave edilir. Bağış veya hibe olarak edinilen stoklar varsa bilinen değeri, yoksa ilgili mevzuatına göre değerlemesi yapıldıktan sonra tespit edilen değeri üzerinden bu da yoksa iz bedeli üzerinden hesaplara alınır. Muhasebe sistemine dâhil edilen stokların değerinde bir düşüklük olduğu zaman değer düşüklüğü karşılığı ayrılır. Stok, elden çıkarılmadığı takdirde kayıtlardan silinemez.

(2) Satın alma suretiyle edinilen stokların giriş işlemleri için düzenlenen taşınır işlem fişlerinin bir nüshası ödeme emri belgesine eklenir. Diğer şekillerde edinilen stokların girişleri için düzenlenen taşınır işlem fişlerinin düzenleme tarihini takip eden on gün içinde muhasebeleştirilmesi zorunludur.

(3) Stokların çıkışı birlikçe düzenlenen taşınır işlem fişleri ile muhasebe birimine bildirilir ve hesaplara kaydedilir. Ancak, “150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı”nda izlenen tüketim malzemelerinden kullanılmış olanların, muhasebeleştirme işlemleri kullanıma ilişkin taşınır işlem fişleri yerine üç aylık dönemler itibarıyla taşınır işlem fişlerindeki çıkışları gösteren onaylı bir liste ile en geç ilgili dönemin son iş günü mesai bitimine kadar muhasebeleştirilmesi zorunludur.

(4) Stokların çıkış kayıtları, ambarlara girişlerindeki öncelik sırası dikkate alınarak “ilk giren-ilk çıkar” esasına göre ve giriş bedelleri üzerinden yapılır.

150 İlk madde ve malzeme hesabı Hesabın niteliği

21

MADDE 71- (1) İlk madde ve malzeme hesabı; birliğin faaliyetlerinde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen tüketim malzemeleri ile ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 72- (1) İlk madde ve malzeme hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1) Bütçeye gider kaydıyla edinilen ilk madde ve malzeme tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 630-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bağış ve yardım şeklinde bedelsiz olarak edinilen ilk madde ve malzemeler tespit edilen rayiç değerleri üzerinden, değer tespiti yapılamamış ise iz bedeli üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak; diğer taraftan 600- Bütçe Gelirleri Hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

3) Sayım sonucunda fazla çıkan ilk madde ve malzemeler bu hesaba borç, 397-Sayım Fazlaları Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Kullanılan veya tüketilen ilk madde ve malzeme tutarları, belirlenen dönem sonlarında kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç kaydedilir.

2) Satış suretiyle elden çıkarılan ilk madde ve malzemeler bir taraftan kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 600- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

3) Bağış ve yardım şeklinde edinilen ilk madde ve malzeme tutarlarından kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bir taraftan bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç kaydedilir.

4) Kişisel kusurlardan dolayı yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen ilk madde ve malzemelerden, kayıtlardan çıkarılması gerekenler, bir taraftan kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç; diğer taraftan rayiç değeri üzerinden 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

5) Kişisel kusur olmaksızın yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen ilk madde ve malzemelerden kayıtlardan çıkarılması gerekenler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç kaydedilir.

6) Satın alınan ilk madde ve malzemelerden yapılan iade tutarları bir taraftan bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç; diğer taraftan 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç 600- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

7) Sayım sonucunda noksan çıkan ilk madde ve malzemeler kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 197-Sayım Noksanları Hesabına borç kaydedilir.

158 Stok değer düşüklüğü karşılığı hesabı (-)

Hesabın niteliği

MADDE 73- (1) Stok değer düşüklüğü karşılığı hesabı; yangın, deprem, su basması gibi doğal afetler ile bozulma, çürüme, kırılma, çatlama, paslanma, teknolojik gelişmeler ve benzeri değişiklikler nedeniyle stokların fiziki ve ekonomik değerlerinde önemli azalışların ortaya çıkması veya bunların dışında diğer nedenlerle stokların piyasa fiyatlarında meydana gelen kayıpları karşılamak için ayrılan karşılıkların izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 74- (1) Stok değer düşüklüğü karşılığı hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Stok değer düşüklüğü için ayrılan karşılık tutarları bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

1) Karşılık ayrılan stokların peşin satılması hâlinde bir taraftan ayrılan karşılık tutarı bu hesaba ve varsa ayrılmış gider karşılığın bakiyesi 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç, 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına alacak; diğer taraftan

22

satış tutarı 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, 600- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

2) Sayımda noksan çıkan ilk madde ve malzemeler için ayrılan değer düşüklüğü karşılığı bir taraftan bu hesaba ve varsa ayrılmış gider karşılığın bakiyesi 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç, kayıtlı değeri üzerinden 150- İlk Madde ve Malzemeler Hesabına alacak; diğer taraftan rayiç değeri üzerinden 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir.

3) Değersiz hale gelen stoklar için ayrılan karşılık tutarı bu hesaba ve varsa ayrılmış gider karşılığın bakiyesi 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç, 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına alacak kaydedilir.

16 Ön ödemeler

MADDE 75- (1) Ön ödemeler hesap grubu; birlik muhasebe birimince bütçe içi veya bütçe dışı olarak verilecek ön ödemelerden; iş avans veya kredileri, personel avansları, bütçe dışı avans ve kredilerinden verilen avans ve kredilerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Ön ödemeler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 160 İş Avans ve Kredileri Hesabı
161 Personel Avansları Hesabı
162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı

Hesap grubuna ilişkin işlemler

MADDE 76- (1) Birlik tarafından yapılacak ön ödeme şekilleri, devir ve mahsup işlemleri, gider türleri itibarıyla tutar ve oranlarının tespiti, harcama yetkilisi mutemedinin görevlendirilmesi ve ön ödemelere ilişkin diğer hususlarda aşağıdaki hükümlere göre işlem yapılır.

a) Ön ödeme şekilleri ve uygulaması

1) Ön ödeme, harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla; gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans verilmek veya kredi açılmak suretiyle yapılabilir.

2) Verilecek avansın üst sınırı, 46’ıncı maddenin 1/a bendinde belirlenen kasa ödeme limitinin 3 katını aşamaz.

3) Avans, işi yapacak, mal veya hizmeti sağlayacak olan kişi veya kuruluşa ödenmek üzere, doğrudan mutemede verilir. Bir mutemede verilecek avans, toplamı bu bendin ikinci paragrafında belirlenen tutarı aşmamak koşuluyla bütçenin çeşitli tertiplerinden olabilir.

4) Sözleşmesinde belirtilmek ve yüklenme tutarının yüzde ellisini geçmemek üzere, yüklenicilere teminat karşılığında bütçe dışı avans verilebilir.

5) Mal, hizmet ve yapım işleri için, bu işleri gerçekleştirecek kamu idarelerinin hesabına aktarma yapılmak suretiyle ilgili banka nezdinde kredi açılabilir.

6) Ön ödemeler hangi iş için verilmiş ise yalnızca o işte kullanılır.

7) Mutemetler avans almadan harcama yapamaz ve birlik adına harcama yapmak üzere muhasebe biriminin veznesi veya banka hesabından başka hiçbir yerden hiçbir nam ile para alamazlar.

b) Ön ödeme yapılabilecek gider türleri

Avans verilmek veya kredi açılmak suretiyle yapılabilecek ön ödemeler aşağıda belirtilmiştir.

1) Avans verilmek suretiyle yapılacak ön ödemeler:

i) Bu Yönetmelik ile belirlenen tutara kadar olan yapım işleri, mal ve hizmet alımları, yerli ve yabancı konuk ve heyetlerin ağırlanmasına ilişkin giderler ile benzeri giderler için avans verilebilir.

ii) Görevlilere yolluk ve diğer giderleri karşılığı avans verilebilir.

iii) Yılı bütçesi ödeneğinden karşılanmak üzere Yönetim Kurulunca ödeme gününden önce ödenmesine karar verilen maaş ve ücretler avans olarak verilebilir.

2) Kredi açılmak suretiyle yapılacak ön ödemeler:

23

i) Birlik Müdürünün göstereceği lüzum ve harcama yetkilisinin onayı ile kamu idareleri adına ilgili banka nezdinde kredi açtırılabilir.

c) Bütçe dışı ön ödemeler

Aşağıda belirtilen hallerde bütçe dışı avans verilmek veya kredi açılmak suretiyle birlik bütçesinden ön ödeme yapılabilir.

Sözleşmelerinde belirtilmek ve karşılığında aynı tutarda teminat alınmak koşuluyla yüklenicilere;

1) Mal ve hizmet alımlarında yüklenme tutarının yüzde 20’sine, yapım işlerinde ise yüklenme tutarının yüzde 30’una kadar bütçe dışı avans verilebilir.

2) Yukarıda belirtilen oranların üzerinde avans verilmesini zorunlu kılan durumlarda; Yönetim Kurulunun kararı harcama yetkilisinin onayı ile ve aşan kısım için T.C. Merkez Bankasının kısa vadeli avanslara uyguladığı oranda faiz alınmak kaydıyla, yüklenme tutarının yüzde 50’sini aşmamak üzere belirlenecek oranda bütçe dışı avans verilebilir.

3) Verilen avanslar karşılığında alınan teminatlar, yüklenicinin talebi halinde mahsup edilen tutarda serbest bırakılır veya iade edilir.

4) Yönetim kurulununda uygun görmesi halinde özel kanunlarında öngörülen hükme göre peşin ödenmesi gereken maaş, ücret ve benzeri giderler için bütçe dışı avans verilebilir.

5) Personelin talebi ve yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine ilgili personelin maaş veya ücretinden mahsup edilmek üzere bütçe dışı avans verilebilir.

ç) Açılan kredilerin ilgililere ödenmesi

1) Mal ve hizmet alımı gerçekleştirilecek kamu idarelerinden yapılacak ön ödemelerde kredi tutarı, doğrudan ilgili kurumun banka hesabına aktarılabilir.

d) Mutemet görevlendirilmesi

1) Birliğin bütçesinden yapılacak avans ve kredi ödemeleri için yalnızca bir mutemet görevlendirilir. Mutemet görevlendirilmesi, Birlik Müdürünün teklifi ve Birlik Başkanının onayı ile yapılır.

e) Ön ödemenin başka mutemede devri

1) Harcama yetkilisinin yazılı izniyle mutemet, üzerindeki avans veya adına açılan kredi tutarını başka bir mutemede devredebilir.

2) Avans şeklindeki ön ödemelerin başka bir mutemede devrinde para ve harcama belgelerinin mutemede teslim edildiğine ilişkin tutanak düzenlenir. Devreden mutemetçe tutanak ve harcama yetkilisinin yazılı izni muhasebe yetkilisine ibraz edilerek, avans kaydının yeni mutemet adına yapılması sağlanır. Tutanağın birer nüshası devreden ve devralan mutemede verilir.

f) Ön ödemelerde mahsup süresi ve sorumluluk

1) Her mutemet ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla yükümlüdür. Yönetim kurulu zorunlu hallerde mahsup süresini ayrıca belirlemeye yetkilidir. Harcama yetkilisinin talimatıyla, bu süreler içinde getirilecek harcama belgeleri tutarında yeniden ön ödeme yapılabilir. Bu şekilde mahsup işlemi yapılmadıkça aynı iş için ön ödeme yapılamaz.

2) Avansın verildiği tarihten önceki bir tarihi taşıyan harcama belgeleri avansın mahsubunda kabul edilemez. Mahsup döneminde verilen harcama belgelerinin de, ön ödemenin yapıldığı tarih ile en geç ait olduğu bütçe yılının son günü arasındaki tarihi taşıması gerekir.

3) Mutemet, işin tamamlanmasından sonra, yukarıdaki bir ve üç aylık sürelerin bitimini beklemeden, son harcama tarihini takip eden üç iş günü içinde ön ödeme artığını iade etmek ve süresinde mahsubunu yaparak hesabını kapatmak zorundadır.

4) Ön ödemenin başka mutemede devredilmesi halinde, devralan mutemedin de, hesabını ön ödemenin ilk mutemede yapıldığı tarihten itibaren, yukarıda belirtilen sürelerde muhasebe yetkilisine vermesi zorunludur.

5) Mutemetlerce süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

24

g) Bütçe dışı avansların mahsubu

Bütçe dışı avans ve kredilerin mahsubu aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1) Yılı içinde sonuçlanacak işler ile ertesi yıla geçen veya gelecek yıllara yaygın yüklenmeler nedeniyle yüklenicilere sözleşmelerine dayanılarak verilen bütçe dışı avansların mahsubunda şartname ve sözleşmelerinde belirtilen esaslara uyulur.

2) Verilen bütçe dışı avans veya kredi şeklindeki ön ödemeler, özel kanunlarında veya sözleşmelerinde ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde belgeleri muhasebe yetkilisine verilmek ve artan tutar iade edilmek suretiyle mahsup edilir.

3) Ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere aylık, ücret ve benzeri hakedişler karşılığı verilen bütçe dışı avansların mahsup edilmesi gereken tarih, bu giderlerin ilgili mevzuatına göre ödenmesi gerektiği tarihtir.

ğ) Ön ödemelerin yıl sonunda mahsubu

1) Mutemetler, mali yılın sonunda avanslarda bir aylık, kredilerde üç aylık sürenin dolmasını beklemeksizin, harcamalara ait belgeleri muhasebe yetkilisine verip, artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla yükümlüdürler.

2) Mali yıl sonuna kadar kapatılmayan ön ödeme tutarı, yıl sonunda mutemet adına ilgili hesaba borç kaydedilerek ön ödeme hesabı kapatılır. Mutemet adına borç kaydedilen tutarlar hakkında bu yönetmelikte belirtildiği şekilde işlem yapılır.

160 İş avans ve kredileri hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 77- (1) İş avans ve kredileri hesabı; harcama yetkilisi mutemedine ön ödeme şeklinde verilen avanslar ile adlarına açılan kredilerin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 78- (1) İş avans ve kredileri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Yönetmelik uyarınca harcama yetkilisi mutemedine verilen avanslar bu hesaba borç, ödenmesi gereken tutar 100- Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.

2) Yönetmelik uyarınca harcama yetkilisi mutemedi adına kamu idaresi nezdinde açılan krediler bu hesaba borç, 103- Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.

3) Harcama yetkilisi mutemedine verilen avans veya açılan kredilerin tamamı ya da bir kısmı harcama yetkilisinin izniyle başka bir mutemede devredildiği takdirde, devredilen avans ya da kredi tutarı, yeni mutemet adına bu hesaba borç ve eski mutemet adına bu hesaba alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Yönetmelik uyarınca ön ödeme olarak verilen iş avans ve kredilerinden yapılan giderlere ilişkin kanıtlayıcı belgeler muhasebe birimine geldiğinde harcama tutarı bir taraftan bu hesaba alacak, 630- Bütçe Giderleri Hesabı veya varlığa dönüştürülecek bir harcama unsuru ise ilgili varlık hesabına borç kaydedilir.

2) İş avans ve kredileri hesabında kayıtlı bulunan avans ve kredi tutarlarından süresi içinde mahsup veya iade edilmeyenler bu hesaba alacak, sorumluları adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

161 Personel avansları hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 79- (1) Personel avansları hesabı; ön ödeme şeklinde verilen geçici görev yolluğu avansları ile ödeme gününden önce ödenmesine karar verilen maaş ve ücret ödemelerinin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 80- (1) Personel avansları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

25

1) 6245 sayılı Harcırah Kanunu uyarınca verilen geçici görev yolluğu avansları bu hesaba borç, ödenmesi gereken tutar 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.

2) Yılı bütçesinden karşılanmak üzere ödeme gününden önce yapılan maaş ve ücret ödemeleri bu hesaba borç, 103- Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Verilen avanslardan harcanan tutarlar bir taraftan bu hesaba alacak, 630- Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilir.

2) Verilen avanslardan nakden iade edilenler bu hesaba alacak, ilgisine göre 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili hesaplara borç kaydedilir.

3) Verilen avanslardan süresi içinde kapatılmayanlar bu hesaba alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

162 Bütçe dışı avans ve krediler hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 81- (1) Bütçe dışı avans ve krediler hesabı; birlikçe mal ve hizmet alımı karşılığı olmak üzere maddi duran varlık hesapları ile ilgilendirilmeksizin yüklenicilere verilen avanslar, ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere verilen personel avanslarının izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 82- (1) Bütçe dışı avans ve krediler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1) Mal ve hizmet alımı karşılığı olmak üzere maddi duran varlık hesapları ile ilişkilendirilmeksizin yüklenicilere yapılan ön ödemeler bu hesaba borç, ödenmesi gereken tutar 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.

2) Personelin talebi ve yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine ilgili personelin maaş veya ücretinden mahsup edilmek üzere yapılan ön ödemeler bu hesaba borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Yüklenicilere yapılan ön ödemelerden gerçekleştirilen giderlere ilişkin kanıtlayıcı belgeler muhasebe birimine geldiğinde harcama tutarı bir taraftan bu hesaba alacak, 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı veya maddi ve maddi olmayan duran varlık grubunda yer alan hesaplardan birine ya da 630- Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilir.

2) Bütçe dışı avans ve krediler hesabında kayıtlı bulunan ön ödemelerden süresi içinde mahsup veya iade edilmeyenler bu hesaba alacak, sorumluları adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

19 Diğer dönen varlıklar
MADDE 83- (1) Diğer dönen varlıklar hesap grubu, dönen varlık niteliği taşıyan, fakat yukarıdaki hesap gruplarına

girmeyen diğer dönen varlıkların izlenmesi için kullanılır.
(2) Diğer dönen varlıklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 190 Devreden Katma Değer Vergisi
191 İndirilecek Katma Değer Vergisi
197 Sayım Noksanları Hesabı

(3) Devreden katma değer vergisi hesabı ile indirilecek katma değer vergisi hesabı, ödenen katma değer vergilerini giderler hesabına aktarmayıp ayrı bir hesapta takip etmek isteyen birlikler tarafından kullanılır. Ödenen katma değer vergisini doğrudan mal, hizmet ve yapım işinin maliyetine yani giderler hesabına aktaran birlikler tarafından bu hesaplar tutulmaz.

190 Devreden katma değer vergisi hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 84 – (1) Devreden katma değer vergisi hesabı, bir dönemde indirilemeyen ve izleyen döneme devreden katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılır.

26

Hesabın işleyişi
MADDE 85 – (1) Devreden katma değer vergisi hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.

a) Borç

1) Ay sonlarında 191-İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabının, 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı ile karşılaştırılmasında indirilecek katma değer vergisi hesabının kalanı bu hesaba borç, 191-İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) İzleyen dönemde 191-İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı ile 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabının karşılaştırılmasında, 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabının alacak kalanı, 190-Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı ile karşılaştırılarak yapılacak indirimler bu hesaba alacak, 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına borç kaydedilir.

2) Yıl sonlarında bu hesabın borç kalanı; bu hesaba alacak; 630- Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilmek suretiyle kapatılır.

191 İndirilecek katma değer vergisi hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 86 – (1) İndirilecek katma değer vergisi hesabı, her türlü mal ve hizmetin satın alınması sırasında satıcılara ödenen katma değer vergisi ile satılan mal ve hizmetlerin iade ve iskontolarına ilişkin katma değer vergilerinin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 87 – (1) İndirilecek katma değer vergisi hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Birliğin mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisi bu hesaba, mal ve hizmet bedeli ilgili hesaplara borç, yapılan ödeme ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Ay sonlarında, bu hesabın borç kalanının hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak kalanından fazla olması hâlinde; bu hesabın borç kalanı bu hesaba alacak, hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak kalanı 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına, aradaki fark 190-Devreden Katma Değer Vergisi Hesabına borç kaydedilir.

2) Ay sonlarında, bu hesabın borç kalanının hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak kalanından az olması hâlinde; bu hesabın borç kalanı bu hesaba, varsa devreden katma değer vergisi hesabının borç kalanı 190-Devreden Katma Değer Vergisi Hesabına, ödenecek vergi doğması hâlinde 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına alacak, hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak kalanı 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına borç kaydedilir.

197 Sayım noksanları hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 88- (1) Sayım noksanları hesabı; yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen kasa, ilk madde ve malzeme ile benzeri noksanlıklarının, nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 89- (1) Sayım noksanları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Sayım sonucunda noksan çıkan değerler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili hesap veya hesaplara alacak kaydedilir.

b) Alacak

27

1) Sayım noksanları hesabında kayıtlı tutarlardan sorumluları belirlenenlerin kayıtlı değeri bu hesaba alacak, 140- Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

2) Sayım noksanları hesabında kayıtlı tutarlardan bulunan veya aynen tazmin edilenler bu hesaba alacak ilgili hesap veya hesaplara borç kaydedilir.

ALTINCI BÖLÜM
Duran Varlıklara İlişkin Hesap ve İşlemler

2-Duran varlıklar

MADDE 90- (1) Duran varlıklar ana hesap grubu; bir yıldan daha uzun sürelerle birlik faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılmak amacıyla edinilen ve ilke olarak bir yıl içinde paraya çevrilmesi öngörülmeyen alacak unsurlarını kapsar.

(2) Duran varlıklar ana hesap grubu; maddi ve maddi olmayan duran varlıklar hesap grupları şeklinde bölümlenir.

25 Maddi duran varlıklar
MADDE 91- (1) Maddi duran varlıklar hesap grubu, birliğin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini

yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunların birikmiş amortismanlarının izlenmesi için kullanılır. (2) Maddi duran varlıklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

250 Arazi ve Arsalar Hesabı
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 252 Binalar Hesabı
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 254 Taşıtlar Hesabı
255 Demirbaşlar Hesabı
256 Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)

Hesap grubuna ilişkin işlemler
MADDE 92- (1) Maddi duran varlıklar hakkında aşağıdaki hükümlere göre işlem yapılır: a) Maddi duran varlıkların hesaplara alınması;

1) Edinilen maddi duran varlıklar, maliyet bedeli ile hesaplara alınır. Maliyet bedeline varlıkların elde edilmesinde faiz hariç yapılan her türlü gider ilave edilir. Bağış veya hibe olarak edinilen maddi duran varlıklar varsa bilinen değeriyle, yoksa değerlemesi yapıldıktan sonra tespit edilen değeriyle, değerleme yapılamıyor ise iz bedeliyle hesaplara alınır.

2) Maddi duran varlıklardan satın alma suretiyle edinilen taşınırların giriş işlemleri için düzenlenen taşınır işlem fişlerinin bir nüshasının ödeme emri belgesi ekinde, diğer şekillerde edinilen taşınırların girişleri ve hesaplarda kayıtlı taşınırların çıkışları için düzenlenen taşınır işlem fişlerinin birer nüshasının ise düzenleme tarihini takip eden on gün içinde ve her durumda malî yıl sona ermeden önce muhasebe birimince muhasebeleştirilmesi zorunludur.

3) Amortismana tabi tutulan maddi duran varlıkların miktar ve değerlerinde; satılma, başka bir birime devredilme, kaybolma, çalınma, yanma, kırılma, bozulma gibi nedenlerle ortaya çıkan eksilmeler, birliğin taşınır ve taşınmazlarının kayıt ve kontrolünden sorumlu personel ve harcama yetkilisince muhasebe birimine bildirilir. Bunun üzerine muhasebe birimince kayıtlar güncellenir.

4) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olup hesaplarda yer almayan maddi duran varlıklardan, envanter ve değerlemesi yapılanlar birlik tarafından bildirildikçe, muhasebe birimince ilgili maddi duran varlık hesabı ve gelirler hesabına kaydedilmek suretiyle hesaplara alınır ve bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre amortisman ayrılır.

b) Maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar;

28

1) Maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilmez, doğrudan bütçe giderleri hesabına kaydedilir.

2) Bunların dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım ve onarım harcamaları da bütçe gideri olarak kaydedilir.

c) Maddi duran varlıkların yeniden değerleme işlemleri;
(1) Duran varlıklar için amortisman uygulaması yeterli görüldüğünden yeniden değerleme uygulaması yapılamaz. ç) Maddi duran varlıkların amortisman işlemleri;

1) Muhasebe sistemine dâhil edilen maddi ve maddi olmayan duran varlıkların tamamı için herhangi bir ayırıma tabi tutulmaksızın varlığın elde edildiği yılın sonunda başlamak üzere beş yıllık süre için her yıl % 20 amortisman payı ayrılır ve beşinci yılın sonunda maddi ve maddi olmayan duran varlığın değerinin tamamı kadar karşılık ayrılmış olur. Maddi ve maddi olmayan duran varlığın kaydi değerinin sıfırlanmış olması onun kayıtlardan çıkarılması anlamına gelmez. Maddi ve maddi olmayan duran varlık, elden çıkarılmadığı takdirde kayıtlardan silinemez.

2) Amortismana tabi varlıklar; birden fazla muhasebe döneminde kullanılması beklenen, sınırlı bir hizmet süresi olan ve birlik tarafından hizmet üretim ve tedarikinde kullanılan varlıklardır.

3) Ayrılan amortisman tutarı gider tahakkukları hesabı ile karşılıklı olarak muhasebeleştirilir. Varlıkların amortismana esas alınacak değeri kayıt bedelidir.

4) 250- Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabı ile 252- Binalar Hesabı için ayrılmış bulunan birikmiş amortismanlar ile varsa bu varlıklar için gider tahakkukları hesabında yer alan karşılıkların bakiyesi, dönem sonunda 500-Net Değer Hesabına aktarılabilir veya bu varlıklar amortisman ve karşılık ayrılmadan doğrudan bütçe gideri karşığında net değer hesabına aktarılabilir.

5) Çeşitli nedenlerle birlikte kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıklardan, diğer duran varlıklar hesap grubuna aktarılanların birikmiş amortisman tutarları, diğer duran varlıklar hesap grubu içindeki birikmiş amortismanlar hesabına aktarılır.

e) Maddi duran varlıkların net değeri ve satılması;

1) Amortisman ayrılmış olan varlıkların net değeri, kayıtlı değerden ayrılmış amortismanlar ile bu varlıklar için gider tahakkukları hesabında yer alan karşılıkların bakiyesi düşüldükten sonra kalan tutardır.

2) Maddi duran varlıkların satış işlemleri sırasında kayıtlardan çıkarılması halinde kayıtlı değeri ile muhasebeleştirilir ve hesaplardan çıkarılır. Aynı zamanda ilgili maddi duran varlık için ayrılmış olan amortisman ile bu varlık için gider tahakkukları hesabında yer alan karşılık da kayıtlı değeri üzerinden hesaplardan düşülür.

3) Tamamı için amortisman ve karşılık ayrılmış maddi duran varlığın satılması halinde satış bedeli bütçeye gelir kaydedilir.

250 Arazi ve arsalar hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 93- (1) Arazi ve arsalar hesabı, birliğe ait her türlü arazi ve arsaların izlenmesi için kullanılır. Hesabın işleyişi
MADDE 94- (1) Arazi ve arsalar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç

1) Bütçeye gider kaydedilmek suretiyle edinilen arsa ve araziler, maliyet bedeli üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 630-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan arsa ve arazilerden envanteri yapılanlar, tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bedelsiz olarak birliğe intikal eden arsa ve araziler tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

29

b) Alacak

1) Satılan veya devredilen arsa ve arazilerin, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

251 Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 95- (1) Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı; herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş birliğe ait her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark, sulama kanalı ve benzeri yapıların izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 96- (1) Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1) Bütçeye gider kaydedilmek suretiyle edinilen yeraltı ve yer üstü düzenleri, maliyet bedeli üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 630-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan yeraltı ve yer üstü düzenlerinden envanteri yapılanlar, tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bedelsiz olarak birliğe intikal eden yeraltı ve yer üstü düzenler tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Satılan veya devredilen yeraltı ve yer üstü düzenleri, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 100- Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

252 Binalar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 97- (1) Binalar hesabı, birliğe ait her türlü binalar ile bunların bütünleyici parçaları ve eklentilerinin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 98- (1) Binalar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1) Bütçeye gider kaydedilmek suretiyle edinilen binalar, maliyet bedeli üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 630-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan binalardan envanteri yapılanlar, tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bedelsiz olarak birliğe intikal eden binalar tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Satılan veya devredilen binalar, bir taraftan kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

30

253 Tesis, makine ve cihazlar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 99- (1) Tesis, makine ve cihazlar hesabı; birliğin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan büro makine ve cihazları hariç her türlü makine, tesis ve cihazları ile bunların eklentileri ve yükleme, boşaltma, aktarma makine ve gereçlerinin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 100- (1) Tesis, makine ve cihazlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1) Bütçeye gider kaydedilmek suretiyle edinilen tesis, makine ve cihazlar, maliyet bedeli üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 630-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan tesis, makine ve cihazlardan envanteri yapılanlar, tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bedelsiz olarak birliğe intikal eden tesis, makine ve cihazlar tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Satılan veya devredilen tesis, makine ve cihazlar, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 100- Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

2) Yıkılma, eskime ve ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle tesis, makine ve cihaz olma vasfı ortadan kalkan tesis, makine ve cihazlar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.

3) Görevliler tarafından kişisel kusurları nedeniyle tamamen hasara uğratılan tesis, makine ve cihazlar, kayıtlı değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan rayiç bedeli üzerinden 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

4) Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı tesis, makine ve cihazlardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.

254 Taşıtlar hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 101- (1) Taşıtlar hesabı, birliğe ait taşıtların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 102- (1) Taşıtlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1) Bütçeye gider kaydedilmek suretiyle edinilen taşıtlar, maliyet bedeli üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 630-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan taşıtlardan envanteri yapılanlar, tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bedelsiz olarak birliğe intikal eden taşıtlar, tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

31

1) Satılan veya devredilen taşıtlar, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102- Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

2) Yıkılma, eskime ve ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle taşıt olma vasfı ortadan kalkan taşıtlar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.

3) Görevliler tarafından kişisel kusurları nedeniyle tamamen hasara uğratılan taşıtlar, kayıtlı değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan rayiç bedeli üzerinden 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

4) Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı taşıtlardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.

255 Demirbaşlar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 103- (1) Demirbaşlar hesabı; birlik faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 104- (1) Demirbaşlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1) Bütçeye gider kaydedilmek suretiyle edinilen demirbaşlar, maliyet bedeli üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 630-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan demirbaşlardan envanteri yapılanlar, tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bedelsiz olarak birliğe intikal eden demirbaşlar, tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600- Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Satılan veya devredilen demirbaşlar, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

2) Yıkılma, eskime ve ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle demirbaş olma vasfı ortadan kalkan demirbaşlar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.

3) Görevliler tarafından kişisel kusurları nedeniyle tamamen hasara uğratılan demirbaşlar, kayıtlı değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan rayiç bedeli üzerinden 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

4) Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı demirbaşlardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.

256 Diğer maddi duran varlıklar hesabı Hesabın niteliği

32

MADDE 105- (1) Diğer maddi duran varlıklar hesabı, özellikle kendi bölümlerinde tanımlanamayan ve yukarıda belirtilen hesapların hiçbirinin kapsamına girmeyen diğer maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 106- (1) Diğer maddi duran varlıklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda belirtilmiştir: a) Borç

1) Bütçeye gider kaydedilmek suretiyle edinilen diğer maddi duran varlıklar, maliyet bedeli üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 630-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan diğer maddi duran varlıklardan envanteri yapılanlar, tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bedelsiz olarak birliğe intikal eden diğer maddi duran varlıklar, tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Satılan veya devredilen diğer maddi duran varlıklar, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 100- Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

2) Yıkılma, eskime ve ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle diğer maddi duran varlık olma vasfı ortadan kalkan diğer maddi duran varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.

3) Görevliler tarafından kişisel kusurları nedeniyle tamamen hasara uğratılan diğer maddi duran varlıklar, kayıtlı değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan rayiç bedeli üzerinden 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

4) Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı diğer maddi duran varlıklardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.

257 Birikmiş amortismanlar hesabı (-)

Hesabın niteliği

MADDE 107- (1) Birikmiş amortismanlar hesabı, maddi duran varlık bedellerinin edinildiği dönem içerisinde giderleştirilmesi için ayrılan karşılıkların izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 108- (1) Birikmiş amortismanlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Dönem sonunda maddi duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarları bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

1) Amortismana tabi tutulduktan sonra her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılan veya net değer hesabına atılan maddi duran varlıkların ayrılan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

26 Maddi olmayan duran varlıklar

MADDE 109- (1) Maddi olmayan duran varlıklar hesap grubu, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve birliğin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ve belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıklar ile bunlar için hesaplanan birikmiş amortismanların kaydı için kullanılır.

(2) Maddi olmayan duran varlıklar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 260 Haklar Hesabı

33

268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)

Hesap grubuna ilişkin işlemler
MADDE 110- (1) Maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemler bölümünde yapılan açıklamalar bu grup

içinde geçerlidir.

260 Haklar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 111- (1) Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 112- (1) Haklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1) Bütçeye gider kaydedilmek suretiyle edinilen haklar, maliyet bedeli üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 630-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan haklardan envanteri yapılanlar, tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bedelsiz olarak birliğe intikal eden haklar, tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri hesabına alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Satılan veya devredilen haklar, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102- Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

2) Yıkılma, eskime ve ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle hak olma vasfı ortadan kalkan haklar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.

3) Görevliler tarafından kişisel kusurları nedeniyle tamamen hasara uğratılan haklar, kayıtlı değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan rayiç bedeli üzerinden 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

4) Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı haklardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve amortisman ayrılmış ise 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.

268 Birikmiş amortismanlar hesabı (-)

Hesabın niteliği

MADDE 113- (1) Birikmiş amortismanlar hesabı, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 114- (1) Birikmiş amortismanlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Edinildiği tarihte veya dönem sonunda diğer maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarları bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

34

1) Amortismana tabi tutulduktan sonra her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılan diğer maddi olmayan duran varlıkların ayrılan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

YEDİNCİ BÖLÜM
Yabancı Kaynaklara İlişkin Hesap ve İşlemler

3- Yabancı kaynaklar

MADDE 115- (1) Yabancı kaynaklar ana hesap grubu, geri ödenmesi gereken tüm yabancı kaynakları kapsar.

(2) Yabancı kaynaklar ana hesap grubu; malî borçlar, faaliyet borçları, emanet yabancı kaynaklar, ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler, gelir tahakkukları ve gider karşılıkları ile diğer yabancı kaynaklar hesap gruplarına ayrılır.

30 Malî borçlar

MADDE 116- (1) Malî borçlar hesap grubu; birliğin malî borçlarına ait anapara tutarlarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Borçlanma işlemlerine ilişkin genel gider ve faizler gruptaki hesaplarla ilgilendirilmeksizin, bütçeye konulan ödeneklerle karşılanır.

(3) Malî borçlar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 300 Banka Kredileri Hesabı
303 Diğer Kredi Borçları Hesabı

300 Banka Kredileri Hesabı Hesabın Niteliği

MADDE 117- (1) Bu hesap, banka ve diğer finans kuruluşlarından sağlanan kredilere ilişkin tutarların izlendiği hesaptır.

(2) Birlik faaliyetlerini sürdürürken bazen nakdi yönden sıkıntı yaşayabilir. Bu sıkıntıları giderebilmek için bankalardan ve özel finans kurumlarından veya yurtdışından kredi kullanma ihtiyaçları olur. Bu krediler birliklerde genel olarak işlemin oluşu açısından, mal alımı; bina alımı; tesis, makine ve cihaz alımı; demirbaş alımı, nakit ihtiyaçlarından ve benzeri durumlarda olabilir.

(3) Banka Kredileri kısa ve uzun vadeli olarak kullanılır. Kısa vadeler bir yıllık vadelerdir. Uzun vadeler ise bir yıldan fazla olan vadelerdir. Kısa ve uzun vadeli banka kredileri ayırımı gözetilmeksizin banka kredilerinin tamamı bu hesapta izlenir.

(4) Banka kredi borçlarında bir yıl içinde cari yılda; tahakkuk etmiş ama ödenmemiş banka kredi faiz giderleri bütçe gideri olarak yazılmaz. Kredi faiz giderleri ödendiği zaman bütçe giderleri hesabına kaydedilir.

Hesabın İşleyişi
MADDE 118- (1) Banka kredileri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a)Alacak

1) Alınan banka kredileri bu hesaba alacak, 102 Bankalar Hesabına veya 100 Kasa Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

1) Banka kredi hesabında kayıtlı tutarlardan geri ödenenler bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

303 Diğer Kredi Borçları Hesabı Hesabın Niteliği

MADDE 119- Bu hesap, banka ve diğer finans kuruluşları dışında gerçek ve tüzel kişilerden sağlanan kredilere ilişkin tutarların izlendiği hesaptır.

Hesabın İşleyişi
MADDE 120- (1) Diğer kredi borçları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

35

a)Alacak

1) Alınan kısa vadeli diğer kredi borçları bu hesaba alacak, 102 Bankalar Hesabına veya 100 Kasa Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

1) Diğer kredi borçları hesabında kayıtlı tutarlardan geri ödenenler bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

32 Faaliyet borçları
MADDE 121- (1) Faaliyet borçları hesap grubu; birliğin ödeme emri belgesine bağlandığı hâlde henüz hak

sahiplerine ödenemeyen bütçe emanetlerinin izlenmesi için kullanılır.

(2) Faaliyet borçları hesap grubunda yer alan hesaplara kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan kodlar da kullanılır.

(3) Faaliyet borçları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 320 Bütçe Emanetleri Hesabı
320 Bütçe emanetleri hesabı
Hesabın niteliği

MADDE 122- (1) Bütçe emanetleri hesabı; malî yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı hâlde, nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler

MADDE 123- (1) Herhangi bir tutarın bütçe emanetine alınabilmesi için; hizmetin yapılmış veya malın teslim edilmiş bulunması, harcama belgelerinin tam olarak, harcama yetkilisi tarafından imzalanmış ödeme emri belgesi ekine bağlanmış olması gerekir.

(2) Gerek malî yıl içinde, gerekse malî yıl sonunda nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen tutarlar bütçeleştirilerek bu hesaba alınır.

(3) Bütçe emanetleri hesabına alınan tutarların her biri için kayda alınma sırasında, muhasebeleştirme belgesi bir nüsha fazla düzenlenir ve istemesi hâlinde hak sahibine verilir. Hak sahibine verilmeyen muhasebeleştirme belgesi muhasebe birimince saklanır. Herhangi bir tutarın bütçe emanetine alınması sırasında hak sahibinin imzası aranmaz.

(4) Bütçe emanetine alınan tutarlardan gerek malî yıl içinde, gerekse yılı geçtikten sonra yapılacak ödemeler için muhasebe işlem fişi düzenlenir. Nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması nedeniyle bütçe emanetlerine alınan tutarlar, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödenir. Tutarın emanete alınması sırasında hak sahibine verilen veya hak sahibine verilemediği için muhasebe biriminde saklanan muhasebeleştirme belgesinin bir nüshası muhasebe işlem fişine bağlanır. Emanete alınan tutar bir defada ödenemediği takdirde, daha sonra yapılacak ödemelere ilişkin fişe, ilk ödemeye ait fişin yevmiye tarih ve numarası yazılır.

(5) Malın alındığı veya hizmetin yapıldığı malî yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen bütçe emanetleri bütçeye gelir kaydedilir. Gelir kaydedilen tutarlar ancak, mahkeme kararı üzerine ödenir.

Hesabın işleyişi

MADDE 124- (1) Bütçe emanetleri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilen tutarlardan herhangi bir nedenle hak sahiplerine ödenemeyenler bu hesaba, kesintiler ilgili hesaplara alacak, 630-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

1) Bütçe emanetleri hesabında kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben yapılan ödemeler bu hesaba borç, 103- Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

2) Bütçe emanetleri hesabında kayıtlı tutarlardan gelir kaydedilmesi gerekenler, bir taraftan bu hesaba borç, 600- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

36

33 Emanet yabancı kaynaklar
MADDE 125- (1) Emanet yabancı kaynaklar hesap grubu; muhasebe birimince usulüne uygun olarak alınan

depozito, teminat veya emanet olarak yapılan tahsilatların izlenmesi için kullanılır.

(2) Muhasebe birimince emanet yabancı kaynak olarak nakden veya mahsuben tahsil olunan tutarların, çeşitlerine göre bu gruptaki hesapların altında bölümlenmesine ilişkin esaslar, kaydedilen tutarlardan tahsil, geri ödeme ve zamanaşımına uğrayanların bütçeye gelir kaydedilmesinde yapılacak işlemler Yönetim Kurulunca belirlenir.

(3) Emanet yabancı kaynaklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı
333 Emanetler Hesabı
330 Alınan depozito ve teminatlar hesabı

Hesabın niteliği
MADDE 126 – (1) Alınan depozito ve teminatlar hesabı, usulüne uygun olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen

depozito ve teminatlardan izlenmesi için kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 127- (1) Alınan depozito ve teminatlar hesabına ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir: a) İhale teminatları;

1) İhalelere katılan isteklilerden mevzuatı gereği nakden alınan geçici teminatlar ile üzerinde ihale kalan isteklilerden nakden alınan veya hakedişlerinden kesilmek suretiyle tahsil edilen kesin teminat ve ek kesin teminatlar bu bölüme kaydedilir.

2) Yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde birliğin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle ilgilisine iade edilemeyen teminatlar sürenin bitiminde birlik bütçesine gelir kaydedilir.

b) Kira depozitoları;

1) Birliğin maddi ve maddi olmayan duran varlıklarının kiraya verilmesi karşılığında alınan depozitolar bu hesaba kaydedilir.

c) Zamanaşımı süreleri;

1) İsteklilerden alınan geçici teminatlar, ihale başkası üzerinde kaldığı takdirde; en avantajlı ikinci teklifi veren istekli için sözleşmenin yapıldığı tarihi, diğer istekliler için ihale kararının verildiği tarihi, komisyonca ihaleden vazgeçildiği takdirde; bu husustaki karar tarihini, geçici teminatını yatıran istekli ihaleye girmekten vazgeçtiği takdirde; bu isteğini bildirdiği veya en geç ihalenin başkası üzerinde kaldığı tarihi izleyen günden başlamak üzere 10 yıllık zamanaşımına tabidir.

2) Yüklenicilerden alınan kesin teminatlar, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun biçimde yerine getirilmesi nedeniyle teminatın geri verilmesi gerektiği tarihi, birlikce, yüklenici veya alt yüklenici kusurlu görülerek sözleşme bozulduğu ve teminatını geri almak için yüklenici veya alt yüklenici tarafından mahkemeden karar alındığı takdirde; hüküm tarihini izleyen günden başlamak üzere 10 yıllık zamanaşımına tabidir.

3) Kira depozitoları, kiralama süresinin bittiği tarihten itibaren 10 yıllık zamanaşımına tabidir.

4) Muhasebe birimince tahsil edilerek bu hesaba kaydedilen paralar, zamanaşımına uğradığında bütçeye gelir kaydedilir.

Hesabın işleyişi

MADDE 128- (1) Alınan depozito ve teminatlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Depozito ve teminat olarak tahsil edilen ve daha sonra iade edilecek olan tutarlar bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

b) Borç

37

1) Alınan depozito ve teminatlar hesabında kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarlar bu hesaba borç, ilgisine göre 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

2) Alınan depozito ve teminatlar hesabında kayıtlı tutarlardan gelir kaydedilmesi gerekenler bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

333 Emanetler hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 129- (1) Emanetler hesabı, emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler

MADDE 130- (1) Emanetler hesabında kayıtlı paralardan nakden yapılan ödeme ve başka hesaplara aktarılan tutarlar için muhasebe işlem fişi düzenlenir. Emanete alınan para aynı kişiye geri ödeniyorsa ve emanete alınma sırasında kendisine alındı belgesi veya muhasebeleştirme belgesinin onaylı bir nüshası verilmişse, bu alındı belgesi veya muhasebeleştirme belgesinin onaylı nüshası geri alınarak muhasebe işlem fişine bağlanır.

(2) Emanete alınan paranın gerek parayı teslim edene gerekse istihkak sahibi sıfatıyla başkalarına verilmesi veya gelir kaydedilebilmesi için usulüne göre düzenlenmiş onaylı bordro, bildirim veya bir yazının ya da alındı belgesi arkasına yazılmış onaylı bir açıklamanın bulunması gerekir.

Hesabın işleyişi

MADDE 131 – (1) Emanetler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Emanet olarak nakden tahsil edilen tutarlar bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

2) Aylık, ücret veya diğer istihkaklardan mahsuben tahsil edilen tutarlar bir taraftan bu hesaba ve diğer ilgili hesaplara alacak, 630-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilir.

3) Emanetler hesabında kayıtlı tutarlardan, fazla veya yersiz olarak yapılan ödemeler bu hesaba alacak, 140- Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

4) Bütçe geliri olarak kaydedilenler dışında fazla veya yersiz olarak tahsil edilen tutarlar ilgilisine iade edilmek üzere bu hesaba alacak, ilgili hesaba borç kaydedilir.

5) Birlik faaliyetlerine ilişkin olarak tahsil olunan bütçe gelirlerinden fazla veya yersiz olarak tahsil edildiği anlaşılanlar ilgilisine iade edilmek üzere bir taraftan bu hesaba alacak, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

6) Tahsil olunan diğer bütçe gelirlerinden fazla veya yersiz olarak tahsil edildiği anlaşılan tutarlar, ilgilisine iade edilmek üzere bir taraftan bu hesaba alacak, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

7) Maaş ve ücretlerden fazla ve yersiz kesilmesi nedeniyle ilgili sosyal güvenlik birliğina fazla gönderilen tutarlardan; çalışanlara ödenmesi gereken tutar bu hesaba, birlik payı 380- Gelir Tahakkukları Hesabına, noksan kesilen gelir vergisi 360- Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına alacak, tamamı ilgili sosyal güvenlik kurumu adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

1) Emanetler hesabında kayıtlı tutarlardan nakden yapılan ödeme ve göndermeler bu hesaba borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

2) Emanetler hesabında kayıtlı tutarlardan başka bir hesaba aktarılanlar veya kayıtlı bir borca mahsup edilenler bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

3) Emanetler hesabında kayıtlı tutarlardan bütçeye gelir yazılması gerekenler bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

38

36 Ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler

MADDE 132- (1) Ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler hesap grubu; birlik tarafından vergi sorumlusu sıfatıyla ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve benzeri borçlar, sosyal güvenlik kurumu adına yapılan tahsilatlar, fonlar veya diğer kamu idareleri adına tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.

(2) Ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı
369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler Hesabı

360 Ödenecek vergi ve fonlar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 133- (1) Ödenecek vergi ve fonlar hesabı; vergi sorumlusu sıfatıyla birliğin muhasebe birimince, mevzuatı gereğince nakden veya mahsuben tahsil edilip ilgili vergi dairesine ödenmesi gereken tutarların izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 134- (1) Ödenecek vergi ve fonlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.

a) Alacak

1) Muhasebe birimince, mevzuatı gereği nakden veya mahsuben tahsil edilip ilgili vergi dairelerine yatırılması gereken tutarlar bu hesaba alacak, ilgili hesaba borç kaydedilir.

b) Borç

1) Ödenecek vergi ve fonlar hesabında kayıtlı tutarlardan yapılan göndermeler bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

361 Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 135- (1) Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri hesabı, sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre sosyal güvenlik kurumu adına nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 136- (1) İlgili mevzuatı gereğince Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı adına prim olarak nakden veya

mahsuben tahsil edilen tutarlar bu hesaba kaydedilir.

(2) Tahsil edilen prim tutarlarının Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilmesi, düzenlenecek belgeler ile yapılacak diğer işlemler hakkında ilgili mevzuatı çerçevesinde işlem yapılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 137- (1) Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda

gösterilmiştir:
a) Alacak

1) İlgili sosyal güvenlik kurumu geliri olarak muhasebe birimince nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

2) Hesap veya toplam hatası gibi nedenlerle ilgili sosyal güvenlik kurumuna fazla gönderilen tutarlar ilgili kurum adına bu hesaba alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

1) Muhasebe birimince nakden veya mahsuben tahsil edilen sosyal güvenlik kurumu gelirlerinden ilgili kuruma gönderilenler bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.

39

2) Muhasebe birimince maaş veya ücretlerden kesilerek fazla veya yersiz olarak gönderilmesinden dolayı ilgili kurum adına kişilerden alacaklar hesabına kaydedilen tutarlara karşılık yapılan mahsuplar bu hesaba borç, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.

369 Ödenecek diğer yükümlülükler hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 138 – (1) Ödenecek diğer yükümlülükler hesabı, özel bölümlerinde tanımlananlar dışında kalan yükümlülüklerin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 139 – (1) Ödenecek diğer yükümlülükler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.

a) Alacak

1) Ödenecek diğer yükümlülükler bu hesabı alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

b) Borç

1) Diğer yükümlülüklerden yapılan ödemeler bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

37- Gider Karşılıkları

MADDE 140- (1) Gider karşılıkları hesap grubu, aktifleştirilen ilk madde ve malzemeler ile maddi ve maddi olmayan duran varlıkların tüketilmesi, değer düşüklüğü veya amortisman uygulaması sonucunda gelecek dönemlerde ortaya çıkacak giderler için ayrılan karşılıkların izlenmesi için kullanılır.

(2) Gider karşılıkları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur: 379 Gider Karşılıkları Hesabı
379 Gider karşılıkları hesabı
Hesabın niteliği

MADDE 141- (1) Birlik faaliyetlerinden dolayı satın alınan veya edinilen amortismana tabi maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile ilk madde ve malzemelerin bütçeye gider kaydedilmesi sırasında karşılık hesabı olarak kullanılır. Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile ilk madde ve malzemeler dışında kalan bütçe giderleri bu hesap ile ilişkilendirilmez.

(2) Bütçe gideri olarak harcaması yapılmış olan ilk madde ve malzemeler ile amortismana tabi maddi ve maddi olmayan duran varlıklar için ayrılması gereken tüketim ve kullanım gibi değer düşüklüğü ve amortisman giderlerine karşılık ilgili dönem veya gelecek dönemlerde mahsup edilmek üzere ayrılan karşılık giderlerinin izlenmesi için kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 142- (1) Amortismana tabi maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile ilk madde ve malzemelerin bütçeye

gider kaydedilmesi sırasında; bu hesaplara karşılık olarak ayrılan tutarlar bu hesaba kaydedilir.

Hesabın işleyişi
MADDE 143- (1) Gider karşılıkları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: Alacak

1) Bütçeye gider kaydıyla edinilen ilk madde ve malzeme tutarları ile maddi ve maddi olmayan duran varlıklara ait tutarlar duruma göre bir taraftan 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına, 250 Arazi ve Arsalar Hesabına, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına, 252 Binalar Hesabına, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabına, 254 Taşıtlar Hesabına, 255 Demirbaşlar Hesabına veya 256 Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 630-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bağış ve yardım şeklinde bedelsiz olarak edinilen ilk madde ve malzemeler ile maddi ve maddi olmayan duran varlıkların tespit edilen rayiç değerleri üzerinden duruma göre bir taraftan 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına, 250 Arazi ve Arsalar Hesabına, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına, 252 Binalar Hesabına, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabına, 254 Taşıtlar Hesabına, 255 Demirbaşlar Hesabına veya 256 Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç, 600-

40

Bütçe Gelirleri Hesabına alacak; diğer taraftan 600- Bütçe Gelirleri Hesabına borç, 379- Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydedilir.

Borç

1) Kullanılan veya tüketilen ilk madde ve malzeme tutarları, belirlenen dönem sonlarında kayıtlı değerleri üzerinden 150- İlk Madde ve Malzeme Hesabına alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç kaydedilir.

2) Amortismana tabi maddi ve maddi olmayan duran varlıklar için ayrılmış olan amortismanlar 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabına veya 268- Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına borç kaydedilir.

3) Satış suretiyle elden çıkarılan ilk madde ve malzemeler ile amortismana tabi maddi ve maddi olmayan duran varlıklar, kayıtlı değerleri üzerinden duruma göre bir taraftan 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına, 250-Arazi ve Arsalar Hesabına, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına, 252-Binalar Hesabına, 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabına, 254- Taşıtlar Hesabına, 255-Demirbaşlar Hesabına veya 256-Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabına alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve varsa Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 600- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

4) Bağış ve yardım şeklinde edinilen ilk madde ve malzeme ile amortismana tabi maddi ve maddi olmayan duran varlıklardan kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bir taraftan ilgili hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve varsa Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.

5) Kişisel kusurlardan dolayı yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen ilk madde ve malzemeler ile maddi ve maddi olmayan duran varlıklardan kayıtlardan çıkarılması gerekenler, bir taraftan kayıtlı değerleri üzerinden ilgili hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve varsa Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; diğer taraftan rayiç değeri üzerinden 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

6) Kişisel kusur olmaksızın yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen ilk madde ve malzemeler ile maddi ve maddi olmayan duran varlıklardan kayıtlardan çıkarılması gerekenler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 379- Gider Karşılıkları Hesabına ve varsa Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.

38 Gelir Tahakkukları

MADDE 144- (1) Gelir tahakkukları hesap grubu, içinde bulunulan faaliyet döneminde veya daha önceki dönemlerde ortaya çıkan gelirlerin veya alacakların tahakkuk ettirilmesi ve gelirlerin veya alacakların nakden veya mahsuben tahsili sonucunda bütçe gelirleri hesabına aktarılması için kullanılır.

(2) Gelir tahakkukları veya alacaklarına karşılık olarak oluşturulan bu grup aşağıdaki hesaptan oluşur: 380 Gelir Tahakkukları Hesabı
380 Gelir Tahakkukları Hesabı
Hesabın niteliği

MADDE 145- (1) Birlik faaliyetlerinden dolayı ortaya çıkan gelir veya alacak hesaplarının karşılığında bu hesap kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 146- (1) Gelirin vadesine ve türüne bakılmaksızın tahakkuk ettirilecek her türlü gelir veya alacağa karşılık

bu hesapta işlem yapılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 147- (1) Gelir tahakkukları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

Alacak

1) Birliğe ait muhasebe birimince “Tahakkuk Bordrosu”na (Örnek;11) dayanılarak düzenlenen gelir tahakkuku tutarları 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç, bu hesaba alacak kaydedilir.

2) Tahakkuktan fazla tahsilat yapılmak suretiyle bu hesaba alacak kaydedilen bir tutarın iadesi gerektiği takdirde, iade edilecek tutar bir taraftan 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç, bu hesaba alacak; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri Hesabına borç, hak sahibine ödeme yapılmak üzere 333- Emanetler Hesabına alacak veya hak sahibinin banka hesabı biliniyorsa 103- Verile Çek ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.

41

3) Gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan vadesi geçmiş olanlar için tahakkuk ettirilen faiz tutarı 120- Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç, bu hesaba alacak kaydedilir.

4) Yılı geçtikten sonra fazla ve yersiz ödendiği tespit edilenler; Sayıştay, adlî ve idarî mahkemelerce tazmin hükmedilenler ile zamanaşımına uğratılan alacaklardan dolayı Sayıştay tarafından sorumluları adına tazmin hükmedilen tutarlar 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir.

5) Aylık ve ücretlerden fazla ve yersiz kesilerek ilgili sosyal güvenlik kurumuna gönderilen paraların tamamı 140- Kişilerden Alacaklar Hesabına borç; birlik payını teşkil eden tutar tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 380- Gelir Tahakkukları Hesabına, noksan kesilen gelir vergisi tutarı 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına, kişiye ödenmesi gereken tutar ise 333-Emanetler Hesabına alacak kaydedilir.

6) Taşınırın çalınmasından, kaybedilmesinden, kanunsuz veya yersiz harcanmasından doğan zararlar ile Sayıştay, adlî ve idarî mahkemelerce hüküm altına alınan tutarlar rayiç değeri üzerinden 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir.

7) Birlik gelirlerini tahsil etmeye yetkili bulunan personelin tahakkuklu tahsilatlardan zimmetlerine geçirdikleri tutarlar, bir taraftan sorumluları adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir.

8) Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklar için tahakkuk ettirilen faiz tutarı 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir.

b) Borç

1) Gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat tutarları bir taraftan 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, bu hesaba borç kaydedilir.

2) Gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı birliğin asli faaliyetlerinden kaynaklanan hizmet gelirlerinden yapılan terkin iskonto ve diğer indirimler ilgili hesaba alacak, bu hesaba borç kaydedilir.

3) Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlar 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarlar 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, bu hesaba borç kaydedilir.

4) Fazla veya yersiz ödenmesinden dolayı muhasebe birimince doğrudan kişilerden alacaklar hesabına alınan ana para veya faiz tutarlarından, kısmen veya tamamen yersiz veya yanlışlıkla tahakkuk kaydına alındığı anlaşılanlar, kayıtlardan çıkarılmak üzere 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak, bu hesaba borç kaydedilir.

5) Herhangi bir kanun veya kararla kayıtlı alacaklardan kısmen veya tamamen silinmesi gerekenler ilgili hesaba alacak, bu hesaba veya ilgili hesaba borç kaydedilir.

39 Diğer yabancı kaynaklar
MADDE 148- (1) Diğer yabancı kaynaklar hesap grubu; yabancı kaynak niteliğinde olup yukarıdaki gruplara dâhil

edilemeyen hesaplanan katma değer vergisi ile sayım fazlalarının izlenmesi için kullanılır.
(2) Diğer yabancı kaynaklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı
397 Sayım Fazlaları Hesabı
391 Hesaplanan katma değer vergisi hesabı
Hesabın niteliği

MADDE 149 – (1) Hesaplanan katma değer vergisi hesabı, teslim edilen mal veya ifa edilen hizmetler üzerinden hesaplanan katma değer vergisi ile işlemi gerçekleşmeyen ya da işlemden vazgeçilen mal ve hizmetlere ilişkin katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 150 – (1) Hesaplanan katma değer vergisi hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak

42

1) Teslim edilen mal veya ifa edilen hizmet bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi bu hesaba, satılan mal ve hizmet bedeli ilgili hesaba alacak, yapılan tahsilat tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilir.

b) Borç

1) Ay sonlarında bu hesabın alacak kalanı, indirilecek katma değer vergisi ve devreden katma değer vergisi hesaplarının borç kalanları ile karşılaştırılarak; hesaplanan katma değer vergisi kalan verdiğinde aradaki fark bu hesaba borç, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına alacak kaydedilir.

397 Sayım fazlaları hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 151- (1) Sayım fazlaları hesabı; yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen kasa ve benzeri fazlalıkların nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 152- (1) Sayım fazlaları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak
1) Sayım sonucunda fazla çıkan değerler bu hesaba alacak, ilgili varlık hesabına borç kaydedilir. b) Borç

1) Yapılan araştırma sonucu fazlalığın sebebi bulunamadığından gelir kaydedilmesi gereken tutarlar bir taraftan bu hesaba borç, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca 150- İlk Madde ve Malzemeler Hesabına ait sayım fazlalarından gelir kaydedilenler için 600- Bütçe Gelirleri Hesabına borç, 158- Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak; Maddi ve maddi olmayan duran varlık hesaplarına ait sayım fazlalarından gelir kaydedilenler için 600- Bütçe Gelirleri Hesabına borç, ilgili Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydı yapılır.

2) Sayım fazlaları hesabında kayıtlı tutarlarla ilgili olarak yapılan araştırma sonucu fazlalığın sebebi bulunduğunda tutarı bu hesaba borç, ilgili hesap veya hesaplara alacak kaydedilir.

3) Yanlışlıkla bu hesaba alınmış olan tutarlar bu hesaba borç, ilgili hesap veya hesaplara alacak kaydedilir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM
Öz Kaynaklara İlişkin Hesap ve İşlemler

5-Öz kaynaklar
MADDE 153- (1) Öz kaynaklar ana hesap grubu, varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar toplamı arasındaki farkın

izlenmesi için kullanılır

(2) Öz kaynaklar hesap grubu net değer, geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları, geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları ve dönem faaliyet sonuçları hesap gruplarına ayrılır.

50 Net değer
MADDE 154- (1) Net değer hesap grubu; varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, geçmiş yıllar olumlu-olumsuz

faaliyet sonuçları ve dönem faaliyet sonuçları toplamı arasındaki farkı ifade eden net değerin izlenmesi için kullanılır. (2) Net değer, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 500-Net Değer Hesabından oluşur.
500 Net değer hesabı
Hesabın niteliği

MADDE 155- (1) Net değer hesabı; hesaplarda kayıtlı varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, geçmiş yıllar olumlu- olumsuz faaliyet sonuçları ve dönem faaliyet sonuçları toplamı arasındaki fark ile öz kaynaklar ana hesap grubundaki diğer hesaplarda kayıtlı tutarlardan bu hesaba aktarılmasına Yönetim Kurulunca karar verilenlerin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 156- (1) Net değer hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak

43

1) Öz kaynaklar ana hesap grubundaki diğer hesaplarda kayıtlı tutarlardan bu hesaba aktarılmasına karar verilenler bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

2) Yönetim kurulunca uygun görülmesi halinde; 250- Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabı ile 252- Binalar Hesabı ile maddi olmayan duran varlıklar için ayrılmış bulunan birikmiş amortismanlar, dönem sonunda 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabına veya 268- Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.

b) Borç

1) Öz kaynaklar ana hesap grubundaki diğer hesaplarda kayıtlı tutarlardan bu hesaba aktarılmasına karar verilenler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

57 Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları
MADDE 157- (1) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesap grubu, geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçlarının

izlenmesi için kullanılır.

(2) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesap grubundaki hesaplar, en az beş yıllık geçmiş faaliyet sonuçlarını gösterecek şekilde bölümlenir ve ayrı ayrı gösterilir. Yönetim Kurulunca uygun görülmesi halinde bu süre bir yıla indirilebilir.

(3) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 570-Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabından oluşur.

570 Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 158- (1) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabı, geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan olumlu faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 159- (1) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda

gösterilmiştir:
a) Alacak

1) Açılış kaydını takiben bir önceki dönem olumlu faaliyet sonucu bu hesaba alacak, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabına borç kaydedilir.

2) Dönem sonunda bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar, sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba alacak ve borç kaydedilir.

b) Borç

1) Dönem sonunda bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar, sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.

2) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabında kayıtlı tutarlardan beşinci yılın sonunda net değer hesabına aktarılanlar bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.

58 Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları
MADDE 160- (1) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesap grubu, geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçlarının

izlenmesi için kullanılır.

(2) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesap grubundaki hesaplar, en az beş yıllık geçmiş faaliyet sonuçlarını gösterecek şekilde bölümlenir ve ayrı ayrı gösterilir. Yönetim Kurulunca uygun görülmesi halinde bu süre bir yıla indirilebilir.

(3) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 580-Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabından oluşur.

580 Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabı (-) Hesabın niteliği

44

MADDE 161- (1) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabı, geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan olumsuz faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 162- (1) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda

gösterilmiştir: a) Borç

1) Açılış kaydını takiben bir önceki dönem olumsuz faaliyet sonucu bu hesaba borç, 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabına alacak kaydedilir.

2) Dönem sonunda bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar, sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Dönem sonunda bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar, sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba alacak ve borç kaydedilir.

2) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabında kayıtlı tutarlardan beşinci yılın sonunda net değer hesabına aktarılanlar bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilir.

59 Dönem faaliyet sonuçları
MADDE 163- (1) Dönem faaliyet sonuçları hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonuçlarının

izlenmesi için kullanılır.

(2) Dönem faaliyet sonuçları, sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı

591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)

590 Dönem olumlu faaliyet sonucu hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 164- (1) Dönem olumlu faaliyet sonuçları hesabı, faaliyet döneminde ortaya çıkan olumlu faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 165- (1) Dönem olumlu faaliyet sonuçları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Dönem sonunda, olumlu faaliyet sonucu bu hesaba alacak, 690-Bütçe Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

1) Açılış kaydını takiben önceki yıl olumlu faaliyet sonucu bu hesaba borç, 570-Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.

591 Dönem olumsuz faaliyet sonucu hesabı (-)

Hesabın niteliği

MADDE 166- (1) Dönem olumsuz faaliyet sonuçları hesabı, faaliyet döneminde ortaya çıkan olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 167- (1) Dönem olumsuz faaliyet sonuçları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
1) Dönem sonu olumsuz faaliyet sonucu bu hesaba borç, 690-Bütçe Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.

45

b) Alacak

1) Açılış kaydını takiben önceki yıl olumsuz faaliyet sonucu bu hesaba alacak, 580-Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.

DOKUZUNCU BÖLÜM Faaliyet Hesaplarına İlişkin İşlemler

6-Faaliyet hesapları

MADDE 168- (1) Faaliyet hesapları ana hesap grubu, birliğin faaliyet dönemine ilişkin olarak tahsil edilen ve ödenen her türlü gelir ve giderlerinin bütçe sınıflandırmasına uygun olarak izlenmesi ve faaliyet sonuçlarının üretilmesi için kullanılır.

(2) Faaliyet hesapları ana hesap grubu; gelir hesapları, gider hesapları ve faaliyet sonuçları hesap grupları şeklinde bölümlenir.

60 Gelir hesapları
MADDE 169- (1) Gelir hesapları hesap grubu, faaliyet dönemine ilişkin olarak nakden ve mahsuben tahsil edilen her

türlü gelirin bütçe sınıflandırmasına uygun olarak izlenmesi için kullanılır.

(2) Gelir hesapları, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 600-Bütçe Gelirleri Hesabından oluşur.

Hesap grubuna ilişkin işlemler

MADDE 170- (1) Gelir hesapları nakit esasına göre nakden ve mahsuben tahsil edilen her türlü gelirin bütçe sınıflandırmasına uygun olarak izlenmesi için kullanılır.

(2) Gelir yardımcı hesaplarına ait hata düzeltmeleri, yanlış kaydedilen yardımcı hesaptan düşülmek ve ilgili yardımcı hesaba eklenmek üzere düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile 600- Bütçe Gelirleri Hesabına hem borç hem de alacak kaydı yapılmak suretiyle gerçekleştirilir.

600 Bütçe Gelirleri Hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 171- (1) Bütçe Gelirleri Hesabı, bütçe ile ilgili nakden veya mahsuben tahsil edilen her türlü gelirin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 172- (1) Bütçe Gelirleri Hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak

1) Muhasebe birimince düzenlenen “Tahakkuk Bordrosu”nda (Örnek;11) yer alan tahakkuk tutarına dayanılarak nakden veya mahsuben tahsil edilen gelirler bu hesaba alacak, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına borç; diğer taraftan 100- Kasa Hesabına, 102-Banka Hesabına veya diğer ilgili hesaba borç, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.

2) “Tahakkuk Bordrosu” dışında diğer faaliyet alacakları için tahakkuk ettirilen tutara dayanılarak nakden veya mahsuben tahsil edilen gelirler bir taraftan bu hesaba alacak, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına borç; diğer taraftan 100- Kasa Hesabına, 102-Banka Hesabına veya diğer ilgili hesaba borç, 120- Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.

3) Tahsilinde bütçeye gelir kaydedilecek olan kişilerden alacaklar hesabında yer alan tutarlardan nakden veya mahsuben tahsil edilmiş olanlar bu hesaba alacak, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına borç; diğer taraftan 100- Kasa Hesabına, 102-Banka Hesabına veya diğer ilgili hesaba borç, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.

4) Muhasebe birimince bağış ve yardım olarak tahsil olunan paralar bir taraftan bu hesaba alacak, ilgili hesaba borç kaydedilir.

5) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile ilk madde ve malzemelerden satılmış olanların bedeli bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

6) Diğer şekillerde nakden ve mahsuben tahsil edilerek birlik bütçesine gelir olarak kaydedilen tutarlar, bu hesaba alacak 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

7) Gelirler hesabının yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba alacak ve borç kaydedilir.

46

b) Borç

1) Başka bir hesaba alacak kaydedilmesi gerekirken, yanlışlıkla bu hesaba alacak kaydedilen bütçe geliri, bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

2) Tahakkuk tutarından fazla tahsil edilerek bütçe gelirleri hesabına kaydedilen tutar, bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

3) Gelirler hesabının yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.

4) Yıl sonunda hesabın alacak bakiyesi bu hesaba borç, 690-Bütçe Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.

63 Gider hesapları
MADDE 173- (1) Gider hesapları hesap grubu, faaliyet dönemine ilişkin olarak nakden ve mahsuben ödenen her

türlü bütçe giderinin bütçe sınıflandırmasına uygun olarak izlenmesi için kullanılır.

(2) Gider hesapları, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 630-Bütçe Giderleri Hesabından oluşur.

Hesap grubuna ilişkin işlemler

MADDE 174- (1) Bütçe giderleri, nakit esasına göre ödenen her türlü giderin izlenmesi için muhasebe ilkelerine göre sınıflandırılır. Bütçeye dayalı olarak nakden ve mahsuben yapılan her türlü ödemeler bu hesaba kaydolunur.

(2) Gider hesapları hesap grubundaki hesaplara kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan kodlar da kullanılır.

(3) Gider yardımcı hesaplarına ait hata düzeltmeleri, yanlış kaydedilen yardımcı hesaptan düşülmek ve ilgili yardımcı hesaba eklenmek üzere düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile muhasebe kaydı yapılmak suretiyle gerçekleştirilir.

630 Bütçe Giderleri Hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 175- (1) Bütçe Giderleri Hesabı, bütçe ile ilgili olan her türlü giderin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 176- (1) Bütçe Giderleri Hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Bütçe ile ilgili olarak ödenen her türlü giderler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

2) Yabancı kaynak hesaplarında kayıtlı tutarlar için ödenen faizler bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

3) Bütçe Giderleri Hesabının yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Bütçe Giderleri Hesabının yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba alacak ve borç kaydedilir.

2) Bütçe Giderleri Hesabına kaydedilmek suretiyle fazla ve yersiz olarak ödenmiş olan giderlerden aynı yıl içinde tespit edilenler bu hesaba alacak, 140- Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

3) Yıl sonunda hesabın borç bakiyesi bu hesaba alacak, 690-Bütçe Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.

69 Bütçe faaliyet sonuçları
MADDE 177- (1) Faaliyet sonuçları hesap grubu, faaliyet dönemine ait bütçe gelir ve gider hesaplarından dönem

faaliyet sonucunun üretilmesi için kullanılır.
(2) Faaliyet sonuçları, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 690-Bütçe Faaliyet Sonuçları Hesabından oluşur. 690 Bütçe faaliyet sonuçları hesabı
Hesabın niteliği

47

MADDE 178- (1) Faaliyet sonuçları hesabı, bir faaliyet dönemine ait bütçe gelir ve gider hesaplarında kayıtlı tutarlardan dönem faaliyet sonucunun elde edilmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 179- (1) Faaliyet sonuçları hesabına borç ve alacak yazılacak tutarlar aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Dönem sonunda bütçe giderleri hesabının borç bakiyesi bu hesaba borç, 630-Bütçe Giderleri Hesabına alacak kaydedilir.

2) Dönem sonunda bu hesabın alacak bakiyesi vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba borç, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Dönem sonunda bütçe gelirleri hesabının alacak bakiyesi bu hesaba alacak, 600-Bütçe Gelirleri Hesabına borç kaydedilir.

2) Dönem sonunda hesabın borç bakiyesi vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba alacak, 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabına borç kaydedilir.

ONUNCU BÖLÜM
Nazım Hesaplara İlişkin Hesap ve İşlemler

9-Nazım hesaplar

MADDE 180- (1) Nazım hesaplar ana hesap grubu; varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarında izlenmeyen ve muhasebenin sadece bilgi verme görevi yüklediği işlemler ile idarenin muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ve gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Nazım hesaplar ana hesap grubu; ödenek hesapları, nakit dışı teminat ve kişilere ait menkul kıymet hesapları, taahhüt hesaplarına ilişkin nazım hesaplar ile Yönetim Kurulunun uygun görüşü üzerine kendi yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına uygun olarak açacakları diğer nazım hesap gruplarından oluşur.

90 Ödenek hesapları
MADDE 181- (1) Ödenek hesapları hesap grubu, bütçe ödenekleri ve bunlardan yapılan kullanım ve tenkislerin

izlenmesi için kullanılır.
(2) Ödenek hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 903 Kullanılacak Ödenekler Hesabı
904 Ödenekler Hesabı

Hesap grubuna ilişkin işlemler

MADDE 182- (1) Ödenek hesapları grubuna ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir:

a) Bütçe ödeneklerinin muhasebe birimince izlenmesi;

1) Kesin hesabın çıkarılmasına esas olacak şekilde, ödenek işlemlerinin ilgili ödenek hesaplarının belirlenen yardımcı hesaplarına göre kayıtlara alınarak muhasebeleştirilmesi birlik muhasebe birimince yapılır.

b) Birliklerce kullanılan ödeneklerin hesaplara alınması;

1) Birlik Meclisince onaylanmış birlik bütçesinde yer alan ödeneklerin muhasebe birimince kayıtları yapılır.

2) Bu kayıt yapıldıktan sonra, bütçe giderlerine ilişkin muhasebe kayıtları yapılır.

3) Bütçe giderleri için kullanılan ödenekler günlük olarak muhasebe kayıtlarına intikal ettirilebileceği gibi ilgili ay içerisinde kullanılan ödeneklerin toplamı ay sonunda da muhasebe kayıtlarına intikal ettirilebilir.

48

c) Ödenek kullanımlarının muhasebe birimince izlenmesi;

1) Birliklerde kullanılacak ödenekler ile tenkis edilecek ödenek işlemleri birlik muhasebe birimi tarafından yerine getirilir. Bu işlemler, kullanılacak ödenekler hesabı, ödenekler hesabı, ödenekli giderler hesabının kullanılması suretiyle izlenir.

ç) Tenkis işlemi;

1) Yılı içinde tenkisi istenilen ödeneklerin tenkis işlemi, birlik yönetim kurulu kararına göre yapılır. Muhasebe birimince yönetim kurulu kararına göre gerekli muhasebe kayıtları yapılır.

2) Malî yılın son ayına ait bütün ödeme ve mahsuplar işlendikten sonra, yılı içinde alınan ödeneklerden kullanılmayarak arta kalan tutarlar dönem sonu işlemlerinden önce muhasebe birimince doğrudan tenkis edilir.

d) Ödenekli gider işlemleri;

1) Ödeneğine dayanılarak tahakkuk ettirilip nakden veya mahsuben ödenen bütçe giderleri, muhasebe birimince gün, ay veya yıl sonlarında ödenekli giderler hesabına kaydedilir.

2) Verilen talimat üzerine tahakkukun iptal edilmesi nedeniyle ödeneğine iade edilmesi bildirilen tutarlar ödenekli giderler hesabından düşülür.

903 Kullanılacak ödenekler hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 183- (1) Kullanılacak ödenekler hesabı, muhasebe birimine gelen ödenekler ile bunlardan kullanılanlar veya tenkis edilenlerin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 184- (1) Kullanılacak ödenekler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Birlik muhasebe birimince onaylanmış birlik bütçesinde yer alan ödenekler, bu hesaba borç, 904-Ödenekler Hesabına alacak kaydedilir.

2) Yılı içinde bütçeden fazla veya yersiz ödendiğinin anlaşılması üzerine, Yönetim Kurulu tarafından tahakkukun iptali nedeniyle ödeneğine iade edilmesi gerektiği bildirilen tutarlar, bir taraftan bu hesaba borç, 904-Ödenekler Hesabına alacak; diğer taraftan 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 630- Bütçe Giderleri Hesabına veya ilgili varlık hesabına alacak kaydedilir. Ödeneğine iade işlemine ilişkin talimat gelmeden önce bu tür tutarların 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 380- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydı yapılmış olduğu takdirde, bu işlem ters kayıtla kapatılır.

b) Alacak

1) Ödeneğine dayanılarak, tahakkuk ettirilip ödeme emri belgesine bağlanarak bütçeye gider kaydedilen tutarlar bu hesaba alacak, 904-Ödenekler Hesabına borç kaydedilir.

2) Ödeneklerden tenkis edilenler bu hesaba alacak, 904-Ödenekler Hesabına borç kaydedilir.

3) Malî yılın son ayına ait bütün ödeme ve mahsup işlemleri yapıldıktan sonra yılı içinde alınan ödeneklerden kullanılmayıp muhasebe birimince doğrudan tenkis edilen tutarlar geçici mizandan önce bu hesaba alacak, 904-Ödenekler Hesabına borç kaydedilir.

904 Ödenekler hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 185- (1) Ödenekler hesabı, muhasebe birimine gelen ödenekler ile bunlardan yapılan tenkislerin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi
MADDE 186- (1) Ödenekler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak

1) Onaylanmış birlik bütçesinde yer alan ödenekler bu hesaba alacak, 903-Kullanılacak Ödenekler Hesabına borç kaydedilir.

49

b) Borç

1) Yıl içinde tenkis edilenler bu hesaba borç, 903-Kullanılacak Ödenekler Hesabına alacak kaydedilir.

2) Malî yılın son ayına ait bütün ödeme ve mahsup işlemleri yapıldıktan sonra yılı içinde alınan ödeneklerden kullanılmayıp muhasebe birimince doğrudan tenkis edilen tutarlar geçici mizandan önce bu hesaba borç, 903-Kullanılacak Ödenekler Hesabına alacak kaydedilir.

3) Dönem sonunda, hesabın alacak bakiyesi bu hesaba borç, 903-Ödenekli Giderler Hesabına alacak kaydedilerek hesap kapatılır.

91 Nakit dışı teminat hesapları
MADDE 187- (1) Nakit dışı teminat ve kişilere ait menkul kıymet hesapları hesap grubu; teminat ve depozito olarak

alınan teminat ve garanti mektuplarına ilişkin belgelerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Nakit dışı teminat ve kişilere ait menkul kıymet hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

910 Teminat Mektupları Hesabı
911 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı 910 Teminat mektupları hesabı
Hesabın niteliği

MADDE 188- (1) Teminat mektupları hesabı, muhasebe birimine teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektuplarına ilişkin belgeler ve bunlardan ilgililerine geri verilenler veya paraya çevrilenlerin izlenmesi için kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler

MADDE 189- (1) Muhasebe birimi veznelerine ihale kanunları gereğince teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektuplarına ilişkin belgeler karşılığında ilgilisine alındı belgesi verilir. Veznedarca teslim alınan teminat ve garanti mektuplarına ilişkin belgeler; alınış sırasına göre klasörler içinde veznede saklanır. Bu değerler teslim alındığında, ilgilisine geri verilmesi veya paraya çevrilmesi gerektiğinde muhasebe işlem fişi düzenlenerek hesaplara kaydedilir. Değerin ilgilisine geri verilmesi gerektiğinde teslimi sırasında verilen alındı belgesi geri alınarak muhasebe işlem fişine bağlanır. Alındı belgesi geri alınamadığı takdirde durum, alındı belgesi dip koçanı ile yardımcı hesap defterine şerh edilir. Teminat mektubu, yazılı olarak talep edilmesi hâlinde muhatap veya ilgili bankaya, garanti mektubuna ilişkin belge ise yazılı olarak talep edilmesi hâlinde muhatabına posta ile gönderilir ve talep yazısı muhasebe işlem fişine bağlanır.

(2) Banka teminat mektupları, isteklinin sözleşme yapmaya yanaşmaması ya da yüklenicinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi gibi ilgili mevzuatında belirtilen hâllerin gerçekleşmesi üzerine birlikçe paraya çevrilebilir. Banka teminat mektupları yukarıda belirtilen paraya çevrilme hâllerinin dışında, teminat konusu iş devam ettiği sürece muhafaza edilir.

(3) Yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir.

a) Teminat mektupları;

1) Muhasebe birimine geçici, kesin, ek kesin ve avans teminat mektubu olarak verilen teminat mektupları, genel hükümler doğrultusunda incelendikten sonra teminat olarak kabul edilir.

2) Teminat mektubu teslim alındığında muhasebe birimince düzenlenen alındı belgesi, ilgilisine verilemediği takdirde teminat mektubuyla birlikte muhafaza edilir.

Hesabın işleyişi

MADDE 190- (1) Teminat mektupları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Teminat ve depozito olarak muhasebe birimine teslim edilen teminat ve garanti mektuplarına ilişkin belgelerin ihtiva ettiği tutarlar bu hesaba borç, 911-Teminat Mektupları Emanetleri Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

50

1) Teminat mektupları ve garanti mektuplarına ilişkin belgelerden usulüne göre ilgililerine geri verilenler ile teminat mektuplarından kısmen serbest bırakılanlar bu hesaba alacak, 911-Teminat Mektupları Emanetleri Hesabına borç kaydedilir.

2) Teminat ve garanti mektuplarından bütçeye gelir kaydedilmek üzere paraya çevrilenlerin tutarı bu hesaba alacak, 911-Teminat Mektupları Emanetleri Hesabına borç kaydedilir. Aynı zamanda söz konusu tutar bir taraftan 600- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

911 Teminat mektupları emanetleri hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 191- (1) Teminat mektupları emanetleri hesabına, teminat mektupları hesabına yazılan tutarlar kaydedilir. Hesabın işleyişi
MADDE 192- (1) Teminat mektupları emanetleri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Teminat mektupları hesabına borç kaydedilen tutarlar, bu hesaba alacak kaydedilir.
b) Borç
1) Teminat mektupları hesabına alacak kaydedilen tutarlar, bu hesaba borç kaydedilir.

ONBİRİNCİ BÖLÜM
Muhasebe Dönemi, Dönem Başı İşlemleri, Dönem Sonu İşlemleri ve Aylık Hesap Belgeleri

Birlik gelir ve giderlerinin yılı

MADDE 193- (1) Faaliyete ilişkin bütçe gelir ve giderleri tahsilatın veya ödemenin yapıldığı malî yılın hesaplarında gösterilir. Bütçe gelirleri nakden veya mahsuben tahsil edildiği, bütçe giderleri ise ödendiği yılda muhasebeleştirilir. Hesaplar malî yıl esasına göre tutulur.

Dönem sonu işlemleri
MADDE 194- (1) Dönem sonu işlemleri malî yılın sonunda geçici mizanın çıkarılmasının ardından yapılan aşağıdaki

işlemlerden oluşur: a)Envanter işlemleri

1) Kasa ve bankanın fiziki sayım ve kontrolü yapılarak kayıtlarla uyumu sağlanır.

2) İlk madde ve malzeme ile maddi ve maddi olmayan duran varlıkların fiziki sayım ve kontrolü yapılarak kayıtlarla uyumu sağlanır.

b) Bütçe ve ödenek hesaplarına ilişkin dönem sonu işlemleri;

1) Bütçe gelirleri hesabının alacak bakiyesi bütçe gelirleri hesabına borç, bütçe faaliyet sonuçları hesabına alacak kaydedilir.

2) Bütçe giderleri hesabının borç bakiyesi bütçe giderleri hesabına alacak, bütçe faaliyet sonuçları hesabına borç kaydedilir.

3) Ödenek hesaplarına ilişkin kesin hesap bilgilerinin geçici mizandan alınmasından sonra dönem sonunda muhasebe birimince, bütçe ödenekleri hesabının yardımcı hesapları itibarıyla; alacak bakiyesi aynı yardımcı hesaplara borç, borç bakiyesi aynı yardımcı hesaplara alacak kaydedilir.

4) Bu işlemlerden sonra bütçe hesapları ana hesap grubu ile ödenek hesapları hesap grubunda yer alan tüm hesaplar kapanır.

c) Bütçe ve ödenek hesapları dışındaki dönem sonu işlemleri;

1) Duran varlıklar ana hesap grubu içerisinde yer alan hesaplarda kayıtlı tutarlardan dönen varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılması gereken tutarlar, bu hesaplara alacak, dönen varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara borç kaydedilerek aktarma işlemleri tamamlanır.

2) Bütçe emanetleri hesabında kayıtlı tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne aktarılması için bu hesaba borç ve alacak kaydı yapılır.

51

3) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar hesap gruplarında yer alan hesaplarda yer alan varlıklar için dönem sonunda %20 oranında amortisman payı ayrılır.

4) Bütçe faaliyet sonuçları hesabının alacak veya borç bakiyesi, öz kaynaklar ana hesap grubu içerisinde yer alan dönem olumlu faaliyet sonucu hesabı veya dönem olumsuz faaliyet sonucu hesabına aktarılır.

5) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabında kayıtlı tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne aktarılması için bu hesaba borç ve alacak kaydı yapılır.

6) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabında kayıtlı tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne aktarılması için bu hesaba alacak ve borç kaydı yapılır.

7) Bu işlemlerden sonra bütçe faaliyet hesapları ana hesap grubunda yer alan tüm hesaplar kapanır.

(2) Her bütçe faaliyet döneminin sonunda, muhasebe yetkilileri dönem sonu işlemlerini yaparak yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas alınacak kesin mizanı çıkarırlar. Hazırlanan kesin mizanda borç ve alacak kalanı veren hesaplar yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas teşkil eder.

(3) Kesin mizanın düzenlenmesini takiben, dönem sonunda son yevmiye olarak borç ve alacak bakiyesi veren hesapların kapatılmasını sağlamak için kesin mizanda borç bakiyesi veren hesaplar alacak; alacak bakiyesi veren hesaplar ise borç kaydı yapılarak muhasebe dönemi kapatılır.

Dönem başı işlemleri

MADDE 195- (1) Malî yılın başında muhasebe kayıtlarının açılmasını sağlamak üzere önceki faaliyet döneminin son yevmiyesinde borç kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarlar alacak kaydı yapılarak, alacak kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarlar ise borç kaydı yapılarak dönem başlatılır.

(2) Açılış kaydını takiben önceki dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucu, geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabı veya geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabına aktarılır.

Aylık hesap belgeleri
MADDE 196- (1) Aylık hesap belgeleri, muhasebe birimince önce yevmiye sıra numarasına göre klasörler içerisine

konulur, klasörlere numara verilir ve birliğin uygun bir yerinde muhafaza edilir.

Defter, cetvel, tablo ve aylık hesap belgelerinin gönderilmesi
MADDE 197- (1) Muhasebe birimince üretilen defter, cetvel, tablo ve aylık hesap belgelerinden Bölge Müdürlüğüne

veya diğer birimlere gönderilmesi gerekenlerin türlerini ve gönderilme usul ve esaslarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir.

(2) Birliğin Sayıştay tarafından doğrudan denetime tabi tutulması ve aylık hesap belgelerinin Sayıştay tarafından istenilmesi halinde aylık hesap belgeleri, cetvel ve tabloları, doğrudan Sayıştay Başkanlığına gönderilir. Ancak, hesapların Sayıştayca yerinde incelemeye tabi tutulması halinde muhasebe birimi, aylık hesap belgeleri ile cetvel ve tabloları görevli Sayıştay denetçisine teslim etmek üzere torbalar içerisinde hazır bulundurur.

ÜÇÜNCÜ KISIM
Malî Raporlama ve Diğer İşlemler BİRİNCİ BÖLÜM
Mali Raporlama

Malî raporlama

MADDE 198- (1) Malî tablolar, bu Yönetmelikte belirtilen ilkelere ve standartlara uygun olarak hazırlanır ve belirtilen sürelerde ilgililerin bilgisine sunulur. İhtiyaç duyulması halinde Yönetim Kurulunca yeni mali tabloların hazırlanmasına karar verilir.

(2) Malî tablolar, bütünlük, güvenilirlik, kullanışlılık, yöntemsel geçerlilik ve ulaşılabilirlik ilkeleri çerçevesinde; yeterli mesleki eğitimi almış personel tarafından muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak ve istatistiksel yöntemler kullanılarak hazırlanır. Dipnotların ve açıklamaların, belirli bir olayın veya işlemin birliğin malî durumu ve faaliyetleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesinde yetersiz kalması hâlinde ilave açıklamalara yer verilir.

Mali raporlamanın amaçları

52

MADDE 199- (1) Mali raporlama ile genel olarak kaynakların dağıtımı, uygulanan mali politikaların etkileri ile ileriye yönelik politika oluşturulması ve karar verilmesinde, birliğin mali durumu, performansı ve nakit akımları hakkında kullanıcılara kapsamlı bilgi sağlanır.

Mali tablolar birliğin;
a) Kaynaklarının dağılımı ve kullanımını,
b) Faaliyetlerinin nasıl finanse edildiği ve nakit ihtiyacının nasıl karşılandığını,
c) Faaliyetlerini finanse edebilme ve sorumlulukları ile taahhütlerini yerine getirebilme yeteneğini, ç) Mali durumu ve mali durumundaki değişiklikleri,
d) Faaliyetlerindeki performans, etkinlik ve başarısını,
e) Kendilerine sağlanan kaynakları bütçelerine uygun ve yasal şekilde kullanıp kullanmadıklarını, f) Mali işlemlerinde saydam olup olmadıklarını ve hesap verilebilirliğini,
gösterir.

(2) Mali tablolar, bu amaçların gerçekleştirilebilmesi için; birliğin varlıkları, yabancı kaynakları, öz kaynakları, gelirleri ve giderleri hakkında bilgi verir. Mali tabloların, kullanıcıların karşılaştırma yapabilmelerini mümkün kılmak için son üç dönemin verilerini de içermeleri ve herkes tarafından anlaşılmalarını sağlayacak şekilde ve açıklamaları ile birlikte hazırlanmaları esastır.

Raporlama birimi
MADDE 200- (1) Birliğin muhasebe birimi, aynı zamanda raporlama birimidir.

Mali tabloların hazırlanmasından sorumlu olanlar

MADDE 201- (1) Birliğin mali tabloları, muhasebe birimince üretilir. Muhasebe yetkilileri, mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından ve belirlenen süreler içinde ilgili yerlere gönderilmesinden; birlik yöneticileri de bu hususları gözetmekten sorumludur.

Mizan cetveli ve düzenlenecek malî tablolar
MADDE 202- (1) Aşağıda sayılan ve bu Yönetmelikte tanımlanan mizan cetveli ve malî tablolar, birliğin muhasebe

birimince hazırlanır.
a) Mizan cetveli

b) Bilanço

c) Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu

ç) Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu

Mizanlar

MADDE 203 – (1) Birlikçe, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanlar düzenlenir.

(2) Mizan cetveli, yevmiye defteri ile yardımcı defterlerden yararlanılarak ayrıntılı olarak ve ana hesap bazında her ayın sonu itibarıyla düzenlenir. Cetvelde; her hesabın borç ve alacak sütunlarındaki tutarların, yevmiye ve yardımcı defterlerindeki borç ve alacak toplamlarına ve borç sütunu toplamı ile alacak sütunu toplamının birbirine eşit olması gerekir.

(3) Dönem sonu işlemleri yapılmadan önce geçici mizan düzenlenir ve bunu takiben dönem sonu işlemleri yapılır. Dönem sonu işlemleri tamamlandıktan sonra kesin mizan düzenlenir. Kesin mizanda faaliyet ve bütçe hesapları bakiye vermez.

Bilanço

MADDE 204 – (1) Bilanço, birliğin belli bir tarihteki varlıklarını, yabancı kaynaklarını ve öz kaynaklarını gösteren tablodur. Kesin mizanda yer alan hesapların borç kalanları bilançonun aktif hesaplarını, alacak kalanları da bilançonun pasif hesaplarını oluşturur. Aktif ve pasifi düzenleyici hesaplar bulundukları grupta eksi değer olarak gösterilir

53

(2) Bilançolar, bu Yönetmelikte belirlenmiş ilkelere uygun olarak hazırlanır ve sunulur. Bilançolar, faaliyet dönemleri arasında karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet dönemine ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.

Bütçe uygulama sonuçları tablosu

MADDE 205 – (1) Bütçe uygulama sonuçları tablosu, birliğin bütçe uygulamaları sonucunda belirli raporlama dönemlerinde elde ettiği bütçe gelirleri ve yaptığı bütçe giderlerini gösteren ve bunlar hakkında detaylı bilgi sağlayan mali tablodur.

(2) Bütçe uygulama sonuçları tablosu, bütçe gelir ve bütçe gider hesapları hesap grupları hesaplarından üretilir. Bütçe yılının tamamına ilişkin olarak düzenlenen tabloya mahsup dönemi işlemleri de dahil edilir.

(3) Tablo, dönemler arası karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak üzere son üç mali yıla ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.

Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu

MADDE 206- (1) Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, yapılan bütçe giderleri ile ödenekler, ödeneklerden kullanılanlar ve tenkis edilenler ile ödenek üstü harcamayı gösterecek şekilde bütçe hesapları ana hesap grubundaki bütçe gider hesaplarından ve nazım hesaplar ana hesap grubundaki ödenek hesaplarından yararlanılarak hazırlanır.

Raporlama süreleri

MADDE 207- (1) Mali tablolar; bu tablolarda yer alan bilgilerin, gelecekteki olaylar ve sonuçları hakkında tahminlerin oluşturulması, doğrulanması veya değiştirilmesine olanak sağlayacak şekilde ihtiyaca göre aylık, üç aylık ve yıllık olarak hazırlanır.

Mali tabloların ilgili yerlere gönderilmesi

MADDE 208 – (1) Birliğin tüm gelir ve giderleri ile borç ve malî imkânlarının tespitinin ve takibinin yapılabilmesi amacıyla, birlik gelir ve gider tahminlerini, malî tablolarını, birbirleriyle olan borç ve alacak durumlarını, personel giderlerine ilişkin her türlü bilgi ve belgeleri, istenilmesi halinde belirlenen sürede Bakanlığa veya mevzuatla öngörülen diğer birimlere vermek zorundadırlar.

İKİNCİ BÖLÜM
Yöneticilerin Sorumluluğu, Görevlilerin Nitelikleri, Muhasebe Sisteminin Denetlenmesi

Yöneticilerin sorumluluğu
MADDE 209- (1) Yönetim ve raporlama amaçlarına uygun ve etkin bir muhasebe sisteminin oluşturulmasını

sağlamak üzere muhasebe biriminin yetkilisi ve birliğin yönetim kurulu;
a) İşlemlerin sistemli olarak ve zamanında muhasebeleştirilmesini sağlayan etkin bir kayıt sisteminin oluşturulması, b) Bütün gider ve gelir işlemlerinin hesaplara aynı yöntemle kaydedilmesi,
c) Net olarak tanımlanmış kavramlar ve belgelere dayalı bir muhasebeleştirme sürecinin kurulması,
ç) Mali raporlar ve tabloların düzenli olarak hazırlanması,
d) Bütçe ödeneklerinin her aşamada kaydı ve kullanımını izleyecek bir sistemin oluşturulması,
e) Gelirlerin tahsili ve takibi ile giderlerin belirlenen usul ve esaslara göre yapılması,
konularında gerekli tedbirleri alır.
Muhasebe memurlarının nitelikleri, sorumlulukları ve eğitimleri

MADDE 210- (1) Mali işlemlerin kaydı, mali raporların hazırlanması ve birleştirilmesi görevlerini yürütecek personelin muhasebe ve mali raporlama konularında bilgili olması esastır. Bu görevleri yürütecek olanlar muhasebe kayıtlarının belirlenen standartlara ve yöntemlere uygun olarak ve zamanında yapılmasından sorumludur.

(2) Yönetmelikte belirlenen görevleri yürütecek personele, bilgi ve becerilerinin arttırılması için, gerekli ve yeterli eğitim verilir. Bu eğitimler belirli aralıklarla tekrarlanarak personelin bilgi ve becerilerinin güncel kalması sağlanır.

Muhasebe sistemleri ve raporların standartlara uygunluğunun denetlenmesi

54

MADDE 211- (1) Birliğin muhasebe işlemlerinin ve hazırlanan raporların bu Yönetmelikte belirtilen esaslar ile genel kabul görmüş uluslararası muhasebe ilkelerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı yetkili merciler tarafından denetlenebilir.

(2) Gerek duyulması halinde Yönetim Kurulunun kararı üzerine muhasebe sisteminin ve mali raporların standartlara ve genel kabul görmüş ilkelere uygun olup olmadığı bağımsız denetim kuruluşlarına da denetlettirilebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Muhasebe Biriminde Tutulacak Diğer Defterler

Alındı kayıt defteri

MADDE 212- (1) Muhasebe biriminde kullanılan seri ve sıra numarası taşıyan alındı belgesi, teslimat belgesi, gönderme emri ve banka çeki gibi belgeler çeşitlerine göre “Alındı Kayıt Defteri”ne (Örnek: 16) çeşitlerine göre bu defterde açılacak bölümlere kaydedilir.

(2) Muhasebe birimince temin edilen belgeler veya ilgililerce hiç kullanılmadan tutanakla iade edilen belgeler defterin sol sayfasına, muhasebe birimince ilgililere verilen veya gönderilen belgeler ise sağ sayfasına sütun başlıklarına göre kaydedilir. İlgililere verilen belgelerden çeşitli nedenlerle kısmen kullanılmamış olarak geri alınan belgeler de defterin sağ sayfasındaki ilgili sütunlara kaydedilerek, geri alınma sebebi açıklama bölümünde belirtilir.

(3) Belgelerin alınmaları, verilmeleri veya gönderilmeleri sırasında ciltler itibarıyla yaprak adetleri birer birer sayılarak, numaraların birbirini izleyip izlemediği kontrol edilir. Yaprak sayısında ve numaralarda bir noksanlık varsa durum bir tutanakla tespit edilerek ilgili yere bildirilir. Kullanıldıktan sonra iade edilen belgelerin dip koçanları da yeniden sayılır ve doğru olduğu tespit edilerek geri alınır.

(4) Çeşitli sebepler yüzünden Alındı kayıt defterinin tutulmasında güçlük çekilmesi veya buna gerek duyulmaması halinde; Yönetim Kurulundan karar alınır.

Muhasebe birimi arşiv defteri

MADDE 213- (1) “Muhasebe Birimi Arşiv Defteri”ne, eski yıllara ait olup muhasebe birimince kullanılmasına gerek kalmayan defter, yazışma dosyaları ve 5 yıl önceye ait alındı ve çek dip koçanları ile diğer belgeler kaydedilerek arşive kaldırılır.

(2) Arşiv defteri yıllar itibarıyla kısımlara ve kısımlar da kaydedilecek belgelerin çeşitlerine göre bölümlere ayrılır. Arşive kaldırılacak belgeler her yıl için birden başlamak üzere numara verilmek suretiyle ilgili sayfalara sırayla kaydedilir. Bunların defterde alacakları sıra numaraları kaldırılan defter, dosya ve deste hâlindeki dip koçanlı basılı kâğıtların üzerlerine de yazılır.

(3) Eski yıllara ait bu defter ve belgeler, arşiv defterindeki sıra numaralarına göre arşivde düzenli bir şekilde yerlerine konulur. Herhangi bir yıla ait bir defter ya da dosyanın çıkarılması gerektiğinde, defterdeki kaydı bulunarak “açıklama” bölümünde kime ya da nereye verildiği belirtilir. Çıkarılan eski evrak tekrar arşivdeki yerine konulurken defterin “açıklama” bölümündeki not iptal edilir.

(4) Alındı, çek ve teslimat belgesi gibi dip koçanlı ve sıra numarası taşıyan belgeler arşive kaldırılırken deftere birer birer yazılmaz. Bunlar cins ve cilt numaralarına göre desteler haline getirilerek başlangıç ve bitiş numaraları yazılır.

(5) Birliğe ait bir arşiv defteri mevcutsa bu defter kullanılır. Bu durumda muhasebe birimince ayrı bir arşiv defteri tutulmaz.

(6) Çeşitli sebepler yüzünden arşiv defterinin tutulmasında güçlük çekilmesi veya buna gerek duyulmaması halinde; Yönetim Kurulundan karar alınır.

Diğer defterler
MADDE 214- (1) Birlik bu Yönetmelikte belirtilen hususlarla ilgili olarak ihtiyaç duyduğu diğer defterleri de

tutabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Muhasebe Biriminde Bulunan Değerlerin Yıl Sonu Sayımları

Sayımı yapılacak değerler ve sayım kurulları
MADDE 215- (1) Muhasebe biriminin kasasında bulunan hazır değerler ile teminat mektubu gibi değerleri, malî yılın

son günü itibarıyla, muhasebe yetkilisinin başkanlığı altında oluşturulacak sayım kurulları tarafından sayılır.

55

Sayımlarda kullanılacak tutanaklar

MADDE 216- (1) Muhasebe biriminde yıl sonunda yapılan sayımlarda; paralar için “Kasa Sayımı Tutanağı” ve “Banka Mevcudu Tespit Tutanağı” ,kişilere ait olanlar dâhil menkul kıymet ve varlıklar ile teminat mektupları sayımında “Teminat Mektupları Sayım Tutanağı” kullanılır.

BEŞİNCİ BÖLÜM
Muhasebe Yetkilileri ve Veznedarlar Arasındaki Devir İşlemleri

Muhasebe yetkilileri arasındaki devir işlemleri
MADDE 217- (1) Muhasebe yetkilileri, görevlerinden her ne suretle ayrılırsa ayrılsın, yerine asil veya vekil olarak

gelen ya da bırakılan memura, aşağıdaki hükümler doğrultusunda hesap devri yapmak zorundadır.

(2) Sürekli veya geçici olarak görevinden ayrılacak muhasebe yetkililerine vekâlet edecek görevliyi seçecek ve vekâlet görevini onaylayacak makam Yönetim Kuruludur.

a) Kesin veya uzun süreli ayrılmalarda devir işlemleri;

1) Emeklilik hali ile geçici görev, kısa süreli askerlik, aylıksız izin, hastalık izni gibi iki aylık süreyi aşacağı önceden bilinen ayrılmalarda görevinden ayrılan muhasebe yetkilisi, yerine asil veya vekil olarak gelen muhasebe yetkilisine “Devir Cetveli” düzenleyerek ayrıntılı devir vermek zorundadır.

2) Devir cetvelinin düzenlenmesinden önce asil veya vekil olarak göreve başlayan muhasebe yetkilisi; hazır değerler ile teminat mektubu gibi değerleri sayarak teslim alır. Sayımda çıkan miktarlar, bu değerlere ait defterler üzerinde gösterilmekle beraber durum sayım tutanakları ile de tespit edilir. Sayımlarda, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen sayım tutanakları üçer nüsha düzenlenerek devir cetveline eklenir. Defter ve tutanaklar, devir veren ve alan tarafından imzalanır. Bundan sonra bir yazı ile, o günün sonu itibarıyla banka mevcudu sorularak bankadan bildirilen miktarın, banka hesabı defteri kayıtlarına uygunluğu sağlandıktan sonra her iki muhasebe yetkilisi tarafından imzalanır. Aynı gün bankaya ikinci bir yazı yazılarak, devir tarihinden itibaren görevinden ayrılan muhasebe yetkilisinin yerine asil veya vekil olarak atanan muhasebe yetkilisinin kimliği ile tatbiki imzası bildirilir. Bu yazılar, Birlik Başkanı tarafından imzalanır.

3) Ayrılan muhasebe yetkilisi, ayrıldığı tarih itibarıyla hesap ve defter kayıtlarını tamamlatarak her ikisi arasında uygunluk sağlar. Muhasebe birimi hesapları torbalar içinde yeni muhasebe yetkilisine teslim edilir ve tutanaklar devir cetvellerine eklenir. İçinde bulunulan aya ait belgeler ise kayıtlarla karşılaştırılarak yeni muhasebe yetkilisine teslim edilir.

4) Yukarıda belirtilen işlemler yapılıp kasa, vezne ve ambar sayımları sonucu kayıtlara göre noksan veya fazla çıkan tutarlar, ilgili hesaplara kaydedilerek kayıtlar günlük hale getirilir ve bu kayıtlara göre aşağıda açıklandığı şekilde devir cetveli düzenlenir:

b) Kesin veya uzun süreli ayrılmalarda devir cetvelinin düzenlenmesi;

1) Tablo 1: Devrin yapıldığı günün sonu esas alınarak, her hesabın devir tarihine kadar olan borç ve alacak toplamları ile artıkları alınır. Bu artıkların yevmiye ve yardımcı hesap defterleri kayıtlarına uygun olması gerekir.

2) Tablo 2: Devrin yapıldığı ayın başından devir tarihine kadar olan tahsilat, harcama, mahsup ve göndermeye ilişkin belgelerden noksan çıkanlar yevmiye tarih ve numarasına göre kaydedilir.

3) Tablo 3: Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklar; bunlardan tahsil, terkin, nakil ve mahsuplar ile henüz tahsil edilmeyen alacak artıkları, sütun başlıklarına göre kaydedilir. Alacaklara ilişkin teslim edilen ve teslim alınan alacak izleme dosyalarının sayısı, tablonun altındaki ilgili kısımda belirtilir.

4) Tablo 4: Üç numaralı tabloda belirtilen gelirden alacaklardan zamanaşımına uğramış olanların ayrıntısı sütun başlıklarına göre kaydedilir.

5) Tablo 5: Bu tabloya, gelirlerden alacaklara ait tahakkuk toplamı, tahsilat toplamı ve tahakkuk artıkları kaydedilir.

6) Tablo 6: Beş numaralı tabloda belirtilen gelirden alacaklardan zamanaşımına uğramış olanların ayrıntısı sütun başlıklarına göre kaydedilir.

7) Tablo 7: Muhasebe biriminde mevcut olan ve alındı kayıt defterinde kayıtlı bulunan alındı ve benzeri belgelerden kullanılmış ve kullanılmamış olanlar sütun başlıklarına göre kaydedilir. 5 yıl öncesine kadar kullanılmış olan alındı ve benzeri belgelerin dip koçanları teslim edilir ve alınır.

8) Tabloların yeterli olmayacağının anlaşılması hâlinde, aynı bilgileri taşıyan liste düzenlenerek cetvele bağlanır ve bu husus ilgili tabloda “listesi eklidir” şeklinde belirtilir.

c) Geçici ayrılmalarda devir işlemleri;

56

1) Kesin veya uzun süreli ayrılma sayılmayan ve üç aydan kısa süreli geçici görev ya da hastalık gibi nedenlerle ayrılmalarda ayrıntılı devir yapılmaz ve devir cetveli düzenlenmez. Bu gibi ayrılmalarda, ayrılan muhasebe yetkililerinin yerlerine bırakacakları vekil memurlar, vekâlet edecekleri süre içindeki işlemlerden sorumlu olacaklarından, kayıtlara göre kasa, vezne ve ambarlarda bulunan değerleri sayarak teslim alırlar. Sayım işi, bu değerlere ait yardımcı hesap defterlerinin devir tarihine rastlayan sayfasına tutanak şeklinde yazılarak, devir veren ve devir alan muhasebe yetkilisi ile veznedar tarafından imzalanır. Geçici ayrılmalarda bankaya yazılacak yazılar Birlik Başkanı tarafından imzalanır.

ç) Devir vermeden ayrılmalarda yapılacak işlemler;

1) Emeklilik, hastalık, ölüm ve tutuklanma gibi nedenlerden dolayı veya devir vermekten kaçınma hâllerinde, ayrılanın yerine gelen asil ya da vekil muhasebe yetkilisinin başkanlığında, muhasebe biriminde görevli olanlar arasından Birlik Başkanı tarafından; seçilecek bir üye ile veznedardan oluşan devir kurulu eliyle kasa, vezne ve ambarlarda bulunan değerler yeni muhasebe yetkilisine teslim edilir.

2) Verilen talimat üzerine, devir kurulu önünde devir vermeyen veya veremeyen muhasebe yetkilisi varmış gibi ayrıntılı devir cetveli düzenlenerek devir işlemleri tamamlanır.

Veznedarlar arasındaki devir işlemleri

MADDE 218- (1) Veznedarların ayrılmalarında günlük kasa hesabı defteri toplamı alınarak veznede bulunması gereken para, eski veznedar tarafından yeni veznedara devredilir ve yardımcı hesap defteri toplamını gösteren son sayfasında gerekli açıklama yapılarak altı, muhasebe yetkilisi ve veznedarlar tarafından imzalanır. Bu işlem veznede bulunan tüm değerler için de yapılır.

(2) Ayrılan veznedara bu devir işlemine ilişkin kayıtların onaylı bir örneği verilir.

ALTINCI BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler

Vezne ve ambarların kontrolü
MADDE 219- (1) Vezne ve ambarların kontrolü, muhasebe yetkilisi tarafından bu Yönetmelikte belirtilen usul ve

esaslara göre yerine getirilir.

Katma değer vergisi tutarları

MADDE 220- (1) Kamu tüzel kişiliğine sahip olan Birlik, kar amaçlı bir faaliyet yürütmediğinden sunmuş olduğu hizmetler, Katma Değer Vergisine tabi değildir. Katma değer vergisi mükellefi olmayan birliğin hesaplarına kaydedilerek edinilen mal, hizmet ve yapım işlerine ait bedeller için ödenen katma değer vergisi tutarları maliyet bedeline dâhil edilerek gider kaydedilir.

Kaybedilen alındılar için verilecek kayıt örnekleri

MADDE 221- (1) Muhasebe birimince, gerek emanet suretiyle, gerek herhangi bir nedenle ya da mahsuben tahsil olunan paralar ile her ne suretle olursa olsun teslim alınmış her türlü değerlere karşılık verilmiş olan alındıların, ilgilileri tarafından kaybedildiği bir dilekçe ile bildirildiği takdirde, ilgili defterdeki kayıtları karşısına ve dip koçanının arkasına açıklama yapılmak sureti ile kaybedilen alındının bir örneği dilekçelerin altına veya arkasına yazıldıktan ve onaylandıktan sonra kendilerine verilir. Yatırılan para veya değerlerin geri verilmesi gerektiği takdirde, bu kayıt örneği alındı yerine kabul edilerek gereken işlem yapılır.

Hak sahipleri tarafından kaybedilen çekler

MADDE 222- (1) Herhangi bir kimsenin alacağına karşılık verilen çeklerin, ilgilileri tarafından kaybedildiği bir dilekçe ile bildirildiği takdirde, ibrazında ödenmemesi için, kaybedilen çekin gün ve sayısı ile tutarı derhal ilgili bankaya bir yazı ile bildirilir. Gerekli tedbirlerin alındığının banka tarafından muhasebe birimine bildirilmesini müteakip söz konusu tutar ilgilisine ödenir.

Kaybedilen veya kullanılmayacak hale gelen alındı ve çekler hakkında yapılacak işlem

MADDE 223- (1) Kullanılmamış her türlü alındı ve çek ciltleri ya da yaprakları kaybedildiği veya kullanılamayacak hale geldiğinde, durum bir tutanakla tespit edilir. Ayrıca çeklerin numaraları gösterilmek suretiyle durum muhasebe biriminin hesabının bulunduğu bankaya da bildirilir. Kullanılamayacak hale gelen çekler düzenlenecek bir tutanakla imha edilmek üzere bankaya teslim edilir.

57

Alındı, çek ve benzeri belgelerin iptali

MADDE 224- (1) Sıra numarası sistem tarafından düzenlenme anında verilenler dâhil seri ve sıra numarası taşıyan alındı, çek ve benzeri belgelerden hatalı düzenlenme nedeniyle iptal edilmesi gerekenler; sol alt köşeden sağ üst köşeye doğru çizilen iki paralel çizgi arasına “iptal” ibaresi yazılmak suretiyle iptal edilir. Ayrıca, iptal edilen bu belgelerin arkasına iptal gerekçesi de yazılarak muhasebe yetkilisi ve belgeyi düzenleyen tarafından imzalanır. İptal edilen dip koçanlı alındı, çek ve benzeri belgeler dip koçanına iliştirilmek suretiyle, sıra numarası sistem tarafından düzenlenme anında verilenler ise ayrı bir dosyada muhafaza edilmek suretiyle saklanır.

Defter ve belgelerin bilgisayarla düzenlenmesi

MADDE 225- (1) Bu Yönetmelikte düzenlenen defter ve belgeler, belirtilen bilgileri kapsamak kaydıyla adedine bağlı kalınmaksızın bilgisayarla düzenlenebilir. Defterler bilgisayarla düzenlendiğinde, Yönetim Kurulunca alınması belirtilen bilgisayar çıktıları dosya içerisinde muhafaza edilir.

Denetim raporları dosyası

MADDE 226- (1) Kanunda öngörülen denetim komisyonu ile Müfettiş ve kontrolörler tarafından yapılan denetimler sonucunda birliğe tebliğ edilen raporlar, bir dosya içerisinde muhafaza edilir ve yetkililer tarafından istenilmesi durumunda ibraz edilir.

(2) Birliklerin muhasebe biriminde denetim elemanları tarafından yapılan denetimler sonunda düzenlenen ve denetim defterine kaydedilerek muhasebe birimine gönderilen rapor veya yazılar ile bunlara verilen cevaplar ve yapılan tebligat için de aynı şekilde işlem yapılır.

(3) Denetim defteri ve denetim raporları, ilgili memurların görevlerinden ayrılmaları hâlinde yerlerine atanan asil ya da vekil memurlara aynen teslim edilir. Ayrılan memurun bu defter ve dosyaları teslim etmesi ve yerine gelen memurun da bunu araması gerekir.

Diğer yönetmeliklerdeki atıflar
MADDE 227- (1) Birliğe ait diğer yönetmeliklerde Muhasebe Yönetmeliğine yapılmış olan atıflar bu Yönetmeliğe

yapılmış sayılır.

Tereddütlerin giderilmesi
MADDE 228- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Yönetim Kurulu

yetkilidir.

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmelikte belirtilen ve son üç yıllık verileri de içermesi gereken mali tabloların hazırlanması sırasında; son üç yıllık verilere ulaşılamaması halinde, mali tablolar elde edilen verilere göre hazırlanır.

GEÇİCİ MADDE 2- (1) Yönetmeliğin onaylandığı tarihten önce 2013 mali yılı içerisinde muhasebe işlemleri için düzenlenmiş olan belgeler, bu Yönetmeliğe göre düzenlenmiş sayılır.

Yürürlük
MADDE 229- (1) Birlik Meclisince onaylanan bu Yönetmelik 18/04/2013 tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme
MADDE 230- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Yönetim Kurulu yürütür.

S.S. MERSİN BÖLGESİ SULAMA KOOPERTATİFLERİ BİRLİĞİ
TAHAKKUK – TAHSİLAT CEZA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK

YASAL DAYANAK
Madde 1- Bu yönetmelik yasal dayanağı Sulama Birlikleri Çerçeve Ana Statüsünde belirtilen 60. madde hükümlerine göre hazırlanmıştır.
YÖNETMELİĞİN AMACI
Madde 2- Bu yönetmelik; sulama için su kullanıcıların uymaları gereken hususlar, beyan zamanları ve esasları, beyanda yer alacak hususlar, su kullanıcılar tarafından zamanında ödenmeyen su kullanım hizmet bedelleri için, birlik meclisince öngörülen gecikme zammı oranı, birlik meclisince belirtilen ödeme zamanlarına uyulacağına ilişkin hükümler vb. hususlara yer verilerek üyelerin sorumluklarının bilgilendirilmesi amacıyla yapılmaktadır.

Madde 3- Birliğin görev alanında bulunan tesisten istifade eden su kullanıcılarının birlik hizmet alanı içerisinde düzenli, kesintisiz, daha iyi sulama hizmeti yürütmek ve tesislerin daha iyi korunmasını sağlamak için gelirlerin tahakkuk ve tahsilatı ile beyan vermeyen, sulama hizmeti düzenini bozan, su kullanım hizmeti bedelini zamanında ödemeyen ve tesislere zarar verenlere uygulanacak ceza ve ücret tarifelerini belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.
Madde 4- Birlik görev sahası içerisinde arazisi bulunanlar birlik üyesi olmasalar dahi, sulama işletme faaliyetlerine ilişkin olarak birlik meclis ve yönetim kurulu tarafından alınan kararlara diğer birlik üyeleri gibi uymaya ve yükümlülüklerini zamanında yerine getirmeye mecburdur. Üye olmayan su kullanıcılarının sulamadan faydalanmayla ilgili hakları kısıtlanamaz. Ancak, malî mükellefiyetleri birlik meclisi kararı ile iki katına kadar artırılabilir. Birliğe üye olanlar meclis üyesi seçiminde oy kullanabilir ve aday olabilirler.
TANIMLAR:
Madde 5- Bu Yönetmelikte geçen tanımlardan;
a) Kurum :Dikili sol sahil Sulama Birliği
b) Üye: Birlik görev alanında arazisi bulunan sulama hizmetlerinden faydalanan gerçek ve tüzel kişik
c) Tahakkuk: Kurum gelirlerinin sulama ücreti ve ceza tarifelerinin ve kurum düzenlemeleri esas alınarak alacağın miktar olarak tespit edilmesi işlemini
d)Beyanname: Birlik görev alanında bulunan arazi sahiplerinin birliğe üye olup olmamasına bakılmaksızın sulama hizmetinden faydalanmak için sulama talebinin yazılı bildirimidir.
e) Tahsilat : Kurum gelirlerinin belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda toplanmasını, ifade eder.
f) Bildirim: Para cezaları, Katılım ve Ücretlendirme ile ilgili her türlü hususun belirlenmesi ve ilanı bildirimi
BİRLİĞE ÜYELİK ŞARTLARI
Madde 6- Birlik Görev alanı içerisinde tapuda kayıtlı arazi sahibi olmak veya beş yıldan fazla süreyle noter onaylı arazi kiralamak suretiyle tarımsal üretimde bulunmak ve gerçek kişiler bakımından on sekiz yaşını tamamlamış olmak.
Madde 7- Birlik görev alanı içindeki birden fazla yerleşim biriminde arazisi bulunan ya da araziyi kiralamış olanlar, birlik

meclis üyeliği seçiminde oy kullanacağı ve birlik meclis üyeliğine aday olacağı yerleşim yerini birliğe ilk üyelik kaydı sırasında bildirir.
BİRLİK ÜYELERİNİN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
Madde 8- a) Birlik meclisi toplantılarını izlemek.
b) Birliğe olan borçlarını su kullanım hizmet bedelini ve cezalarını ödemiş olmak şartıyla birlik üyesi seçmek ve meclis üyesi seçilmek.
c) Birliğin sağladığı her türlü hizmetten faydalanmak.
ç) Birlik faaliyetleri ile ilgili bilgi istemek.
d) Birlik tarafından tahakkuk ettirilen su kullanım hizmet bedelini ve borçlarını düzenli olarak ödemek.
e) Birlik tarafından su yetersizliğine bağlı olarak yapılan ekim planlamasına uymak, sulama planlaması ve su dağıtım ve münavebe programlarına katılmak.
f) Arazisi üzerinde yer alan sulama tesisini korumak, kişisel kusurlarından dolayı meydana gelen zararları gidermek, aksi takdirde bu zararları gidermek için birliğin yapacağı her türlü harcamayı birliğe ödemek.
g) Birliğin sorumluluğunda olan tesisler ile kullanılan her türlü ekipmana zarar vermemek, zarar verilmesi durumunda bu zararı tazmin etmek.
ğ) Birliğin çalışma konuları ile ilgili olarak istediği her türlü bilgiyi zamanında ve eksiksiz olarak vermek.
h) Birliğin sorumluluğunda olan tesisler üzerinde yapılan işletme, bakım ve onarım çalışmaları için arazisine girilmesine izin vermek.
ı) Tarla veya Bahçe alım satım işleminden sonra birliğe olan borçlarını kapatmak ve kendini üyelikten çıkarak yeni üye kaydına izin vermek. Tarlasını veya Bahçesini satan üye birlikten kaydını düşürmediği müddetçe üzerine tahakkuk edilen borçtan kendisi sorumluk tutulacaktır.

BİRLİK ÜYELİĞİNDEN ÇIKARILMA ŞARTLARI
Madde 9- a) Su kullanıcısı olma vasfını kaybetmek.
b) Birlik ana statüsüne veya birlik meclisi ve yönetim kurulu kararlarına aykırı davranmak.
c) Su kullanıcısı olma vasfını kaybedenleri birlik üyeliğinden çıkarmaya yönetim kurulu; diğer nedenlerle birlik üyeliğinden çıkarmaya yönetim kurulunun teklifi üzerine birlik meclisi yetkilidir.
ç) Yönetim kurulu veya birlik meclisi tarafından verilen üyelikten çıkarma kararları, kararın alınmasından itibaren otuz gün içerisinde yönetim kurulu tarafından ilgilisine bildirilir. Yönetim kurulu veya birlik meclisi tarafından birlik üyeliğinden çıkarılanlar, bu kararın tebliğinden itibaren kırkbeş gün içinde birlik meclisine itiraz edebilir. İtirazlar ilk birlik meclisi toplantısında sonuçlandırılır ve otuz gün içerisinde ilgilisine bildirilir. Bu kararlara karşı yargıya başvurma hakkı saklıdır.
SU KULLANIM HİZMETİ BEDELİ
Madde 10- Su kullanıcılarına suyun ulaştırılması, birliğin tüzel kişilik kazanmasından önce görev alanı içinde açılmış olan yeraltı suyu kuyuları ile yapılanlar da dâhil olmak üzere sulamadan dönen fazla suyun uzaklaştırılması, birliğin
sorumluluğundaki sulama tesisinin mütemmim cüzü olan servis yolları için birlikçe yapılan yönetim, bakım ve onarım, yatırım geri ödeme, finansman, personel, mal ve hizmet alım ve enerji kullanım giderleri gibi her türlü gideri karşılayacak şekilde birlik meclisince su kullanım hizmet bedelinin Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan yılı sulama ve kurutma tesisleri işletme ve bakım ücret tarifelerinde dekar başına tespit edilen en düşük ücret tarifesinden aşağı olmamak üzere belirleneceği ve su kullanıcılarından tahsil edilen tutarı ifade eder.
a) Su kullanım hizmet bedelleri; birliklerin görev alanı içinde ve dışında, sulama sayısına bakılmaksızın, sulanan parsel sahibine, kiracı veya ortakçıya (gerçek kişiler, kamu hukuku ve özel hukuk tüzel kişilikleri dahil) uygulanır.
b) Aynı parselde aynı zamanda karışık olarak çeşitli bitkiler sulandığında, parselin tamamına, bunlardan su kullanım hizmet bedeli en yüksek olan bitkinin ücreti uygulanır.
c) Tarlanın ekime hazırlanması için yapılan sulamalar tav sulaması olarak kabul edilir. Ancak, bu sulamadan sonra, aynı bitkiler sulama mevsimi içinde de sulandığında, o bitkiye ait ücret uygulanır. Sulama mevsimi dışında, bitki yetiştirilmeksizin, arazi iyileştirmek amacıyla yapılan sulamalar da tav sulaması kabul edilir.
Madde 11- Yatırım Ücreti:Sulama tesisleriyle ilgili büyük yenilenmeler ve rehabilitasyon çalışmalardan doğacak her türlü geri ödemeler birlik görev alanındanki faydalanan ve faydalanmayan tüm üyelerden tapudaki hisseleri oranında veya birlik meclisin belirleyeceği sulama kullanım hizmeti bedeli haricinde tahsil edilir.
Madde 12- Katılım Payı: İlk üyelik kaydı sırasında bir defaya mahsus olmak üzere katılım payı tahsil edilir. Katılım payı, birlikler için Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan yılı sulama ve kurutma tesisleri işletme ve bakım ücret tarifelerinde dekar başına tespit edilen en düşük ücret tarifesinden aşağı olamaz.
BEYANNAME:
Madde 13- Sulama beyannamesi vermeden ya da eksik beyanname ile sulama yapan birlik üyelerine, suladığı her dekar arazi başına birlik meclisince o yıl için belirlenen su kullanım hizmet bedelinin iki katına kadar; birlik üyesi olmayanlara suladığı her dekar arazi başına birlik meclisince o yıl için belirlenen su kullanım hizmet bedelinin iki katına kadar yönetim kurulu kararıyla idarî para cezası verilir. Birlik tarafından verilen idari para cezaları muhatabınca bir ay içinde birliğe ödenir.
Madde 14- Sulu tarım yapacak olan Mükellefler veya Kendi imkanı ile sulama yapacak üyeler;
a) Sulama sezonu başlamadan önce sulama yapmak isteyen veya kendi imkanı ile sulama yapmak isteyen birlik görev sahası içerisinde yer alan arazi sahipleri veya icarcısı belirtilen süre içersinde kuruma beyanname vererek zorundadır. b)Kuruma eski yıllardan gelen borcunu ödemek zorundadır. Ödeyemeyen mükelleflerden eski borç ve faizi hesaplanarak ayrıca bir borç senedi alınarak tahsili için dosyasına konulur.
b) Belirtilen taahhüdünü yerine getirmediği veya borcunu ödemediği takdirde bu üreticiye beyan verilmemiş gibi işlem yapılarak sulama ücreti tahakkuku yapılır . Ayrıca kaçak sulamadan dolayı zabıt tutularak alınacak yönetim kurulu kararı doğrultusunda işlem yapılır.
c) Beyanname vermeden su kaynaklarından su alan mükellefler kaçak su almış sayılır. Yapılacak kontrollerde düzenlenecek tutanaklar yönetim kurulunca görüşülerek alınacak karar doğrultusunda işlem yapılır.
d) Beyanname zamanlar;
1. Ürün (Hububat, 1. Ürün Pamuk, Sebze, Bostan, 1. Ürün Mısır, Soğan, Bezelye vs ) Beyanname zamanı MART- NİSAN ayındadır.
2.Ürün (2. Ürün Mısır, 2. ürün Pamuk, ) beyanname zamanı MAYIS-HAZİRAN ayındadır.
e) Beyannameyi zamanında vermeyen mal sahibi/kiracı sulama ücretini %30 cezalı olarak ödemeyi kabul ve taahhüt eder.
f) Mal sahibi/Kiracı beyan ettiği dekardan fazlasını ektiği ve birliğe bildirmediği takdirde fazla olan ektiği araziye ait sulama işletme ücretini %40 cezalı olarak ödemeyi kabul ve taahhüt eder.
g) Mülk Sahibi/Kiracı beyanname vermediği takdirde buna ait sulama ücretini %50 cezalı olarak ödemeyi kabul ve taahhüt eder.
MESEHA
Madde 15- Su Kullanım Hizmeti Bedelleri, Katılım payı, Yatırım ücretleri (Sulama ücretleri) kadostra planlarından alınacak yüz ölçümlerine ve ücret tarifeleri esaslarına göre mahallinde kurum çalışanlarınca yapılacak tespit sonucu tespit fişi ile tespit edildikten sonra Mesaha listesine dökülerek askıya çıkarılır. Sulanan araziyi tespit edecek olan memurların her köyde bulunacakları günden en az bir hafta önce köyün muhtarına ve beldenin Belediye Başkanlığına yazı ile bildirilir.

Madde 16- Mesaha listelerinin Muhtarlığa veya belediye Başkanına yapılan tebligat arazi sahiplerine yapılmış sayılır. Muhtarlık veya Belediye Başkanı bu tebligatı ilan etmekle mükelleftir.
Madde 17- Sulanan sahanın tespit işleri alakalı arazi sahipleri başında ise bu kişilere sorularak, yok ise komşusuna oda yok ise memur tarafından elindeki bilgi kütüklerine bakılarak yapılır. Yapılan bu tespitler AĞUSTOS ayında hazırlanacak mesaha listelerine dökülerek mükelleflere duyuru yapılması maksadıyla yerel yönetimlere gönderilir.
Madde 18- Kurum ihtiyaç gördüğü takdirde; yerel yönetimlerden belirtilen süreler içersinde tespit işini yürüten memurun yanına bilirkişi talep edebilir.
Madde 19- Sulama sezonu bittikten sonra AĞUSTOS ayında Kurum tarafından hazırlanıp muhtarlık ve belediye’ lere üst yazı ekinde gönderilen “ölçüm (Mesaha) listeleri” bu yerel yönetimlerce kurumun belirlediği süre içersinde askıya çıkarılıp mükelleflere duyurulduktan sonra mükellefler kayıtlı bilgileri kontrol ederek, liste baş sayfasında belirtilen tarihler arasında yanlışlık ve hata varsa itirazlarını yazılı olarak kuruma yapacaklar, listelerdeki maddi hatalar müracaat halinde tetkik edildikten sonra hata yapıldığına kanaat getirildiği takdirde konu Birlik Yönetim Kurulunca görüşülerek tashih edilecektir. Bu süre dışında yapılacak itirazlar geçersiz sayılacaktır.
Madde 20- Sulama yapılan parsellerde ölçümü tespit edilirken herhangi bir yanlışlık vaki ise sahibine ait kişinin itirazı üzerine düzeltilecektir.
Madde 21- Mesaha listelerine İtirazlar yazılı bir dilekçe itiraz müddeti içerisinde itiraz edilen parsel ait kadastro çapı ile müracaatı edilmelidir. İtiraz müddeti dolduktan sonra yapılan itirazlar geçerli akdedilmeyecektir.
Madde 22 -Sulama yapılan araziler 6200 sayılı DSİ kanununun mucibince arazi sahiplerine yapılmıştır. Başka türlü değişiklik yapılmayacaktır.
TAHAKKUK
Madde 23- Mesaha listelerine herhangi bir itiraz olmaması sonucunda tespit edilen sulama alanları kesinleşir sulayıcı adına tahakkuku yapılır. Tahakkuk işlemi gerçekleştikten sonra yapılan itirazlar geçersiz sayılacaktır.
Madde 24- Müddeti içersinde ödenmeyen sulama ücretlerine ücret tarifesinde belirtilen gecikme zammı tatbik edilir. Yerel yönetimlere yapılmış tebliğ alakadar arazi sahiplerine ve mükelleflere yapılmış sayılır.
Madde 25- Yıl içersinde mükelleflerin süresi içersinde verdikleri beyan sonucu yapılan sözleşmeler sonucu su kullanma ücretleri, verilen süre sonunda ücret tarifelerinde belirtilen esaslara göre tahakkuk ettirilmiş sayılır.
Madde 26- Tahakkuk edilen diğer para cezaları, Kurum tarafından mükelleflere bildirim yapılarak tahakkuk ettirilir.
TAHSİLAT
Madde 27- Kurum adına tahakkuk eden gelirlerin tahsil edilerek süresi içerisinde Kurumun banka hesaplarına intikal ettirilmesi zorunludur.
Madde 28- Tahakkuk eden gelirlerin kuruma ödenmemesi halinde son ödeme tarihinden itibaren her ay için Birlik Meclisince belirlenen oranlarda günlük gecikme zammı uygulanır.
Madde 29- Kurumun gelirleri, gelir türlerine göre düzenlenen ücret tarifelerinde ve yapılan sözleşmelerde belirtilen süre içerisinde tahsil edilir.
Madde 30- Kurum tarafından belirlenen ücret tutarına veya sözleşmelerde belirtilen süreye veya borca yapılabilecek itirazlar ödemeyi durdurmaz. Bu süre içerisinde ödenmemesi halinde Meclis kararlarında o yıl için belirlenen gecikme zammı uygulanır.
Madde 31- Borca İtirazın haklı olduğunun tespit edilmesi durumunda, haksız tahsil edilen ücretin ilgiliye iadesi, bütçeye gider kaydıyla yapılır. İşlemler “Birlik Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği” ne uygun şekilde yürütülür ve iade edilen ücrete, kurumca gecikme zammı ödenmez.
Madde 32- Kurumca gerekli görüldüğü takdirde; mükellefe tahakkuk ettirilen ücretlerin, tahsilatının sağlanamaması halinde son ödeme bildirimi düzenlenebilir, düzenlemeden de tahsilat için icrai işlemlere başlatılabilir.
İDARİ PARA CEZALARI
Madde 33-
a) Birlik görev sahası içerisinde yer alan şebeke ve kanal- kanaletlerin kırılması söz konusu ise, kasıt aramaksızın 500,00 TL ceza tatbik edilir.
b) Sulama tesisinde bulunan kanaletleri kıranlara 1.000.00.-TL Ceza tatbik edilir. Ayrıca tahrip olan kanalet, ayak ve eyer bedeli birim fiyatları üzerinden tahsil edilir.
c) Sulama kanaletlerinin içerisine Taş, Kum ve toprak konulması karşılığında 200. TL ile 1000. TL arasında ceza tatbik edilir.
d) Birlikçe belirtilen talimatlara göre konulacak sifon miktarı, sulama teknisyenlerince suyun kullanılması durumuna göre uygulanacaktır. Buna gör öngörülen sifonlardan fazla sifon kullananlara her sifon için 300.00.-TL ceza uygulanır.
e) Yapılan kontrol sırasında kanaletlerini kasıtlı olarak taşıranlardan, buna sebebiyet verenlerden 300.00.- TL ile 600.00.-TL arasında ceza tatbik edilir.
f) Komşusuna su geçit hakkı tanımayan çiftçi üye hakkında 500. TL para cezası uygulanır. Tekerrür etmesi halinde su geçit hakkı verinceye kadar su vermeme cezası uygulanır.
g) Sulama tesisi servis yollarını ve eklerini tahrip ve engel edecek malzeme ve izinsiz kazıma yapanlardan 500. TL ile 800. TL arasında ceza tatbik edilir.
h) Su istek fişlerini süresi içerisinde vermeyenlerden ve sulama ücretlerini belirtilen süre içerisinde ödemeyenlerden 6183 sayılı amme alacakları kanunu ve Borçlar kanunu hükümleri uygulanır. Kanunun verdiği gecikme cezası oranı aya bölünerek günlük olarak da tahsil edilir.

I) Birlik sulama görevlilerine karşı gelenler ve görevi aksatacak olanlara 500.00.-TL ceza tatbik edilir.
j) Münavebe uygulamaları esnasında çek kapılarına ve kanalet kapılarına vurulan anahtarları kıranlara ve izinsiz su açanlara 300.00.- TL ceza tatbik edilir.
Madde 34- Yukarıda maddeler halinde belirtilen cezaları yükseltmeye birlik Yönetim Kurulu yetkilidir.
GENEL HÜKÜMLER
Madde 35- Hazırlanan su dağıtım planında belirtilen zaman veya süre dışında sulama yapan birlik üyelerine suladığı her dekar arazi başına su kullanım hizmet bedelinin, birlik üyesi olmayanlara ise suladığı her dekar arazi başına birlik meclisince o yıl için belirlenen su kullanım hizmet bedelinin iki katına kadar; tekrarı halinde her defasında ayrı ayrı olmak üzere dört katına kadar yönetim kurulu kararıyla idarî para cezası verilir.
Madde 36- Sulama beyannamesi vermeden ya da eksik beyanname ile sulama yapan birlik üyelerine, suladığı her dekar arazi başına birlik meclisince o yıl için belirlenen su kullanım hizmet bedelinin iki katına kadar; birlik üyesi olmayanlara suladığı her dekar arazi başına birlik meclisince o yıl için belirlenen su kullanım hizmet bedelinin iki katına kadar yönetim kurulu kararıyla idarî para cezası verilir. Birlik tarafından verilen idari para cezaları muhatabınca bir ay içinde birliğe ödenir.
Madde 37- Su kullanıcıları ile beyan ettikleri arazilerden dönüm başına bir sefere mahsus olmak üzere, birlik meclisi kararı ile

katılım payı alınır. Su kullanıcıları,bu doğrultuda alınacak meclis kararına uymak zorundadırlar.
Madde 38- Sulama suyu kanal veya kanaletlerinin geçtiği yerdeki arazi ve bahçe sahipleri, ancak birlikle sözleşme imzalamak suretiyle sulama suyundan faydalanabileceklerdir.
Madde 39- Su kullanıcıları tarafından yazı ile sözleşmenin feshi istenmezse, sözleşme aynen yenilenmiş sayılır.
Madde 40- Sulama suyu tahakkuk ve tahsilatı, birlik meclisinin tespit ettiği tarihlerde, birlik meclisince her mali yıl için belirlenen ve kesinleşen ücret tarifelerine göre yapılacaktır.
Madde 41- Sulama ücretleri, birlik meclisi tarafından tespit edilen tarihlerde birlik tahsildarına veya birlik muhasebe mutemedine, makbuz veya dekont karşılığında ödenecektir.
Madde 42- Borçlarını zamanında ödemeyen mükellefler hakkında, ödenmeyen tutarlar için uygulanacak gecikme zammı ve/veya aylık faiz oranı, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre her ay için Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen faiz oranlarına göre uygulanacaktır. Gecikme zammı ve/veya aylık faiz oranı birlik meclisi artırmaya yetkilidir.
Madde 43- Birlik meclisince belirlenen Ödeme tarihlerinde veya birlikçe yapılan ödeme emri tebligatına rağmen, borçlarım ödemeyen mükelleflerin sözleşme feshedilecek, bu durumda olan kişilere sözleşmeden doğan mükellefiyetlerini yerine getirmeden tekrar su verilmeyecektir. Mükellefiyetlerini yerine getiren üyelere tekrar sözleşme yapılacaktır.
Madde 44- Sulama suyu ücretlerini zamanında ödemeyen mükellefler hakkında alacak takibi, Borçlar Kanunu ve İcra İflas Kanunu hükümlerine göre yapılır.
Madde 45- Sulama ücretlerinin tahakkuku, mükelleflerin beyanı üzerine tahakkuk ettirilip askıya çıkarılacaktır. Askı süresi içinde yapılan itirazlar değerlendirmeye alınacak, askı süresinden sonra ve üzerinden yıl geçen itirazlar kesinlikle değerlendirmeye alınmayacaktır.
Madde 46- Birlik yönetim kurulunca uygulanacak idari ve her türlü cezalar birlik hesabına yatırılarak tahsil edilecek. Yatırılmayan cezalar sulh ceza mahkemeleri kanalıyla tahsiline gidilecektir.
Madde 47- Birlik tesisinin herhangi bir öğesine(kanal, kanalet, kafa hendeği, drenaj kanalı, pompa tesisi, servis yolu vb) zarar verme işi devlet malına zarar verme kanunun ilgili maddeleri işlemi uygulanacaktır.
Madde 48- Kurumun ücret tarifesinde yer almayan diğer gelirleri ile ilgili usul ve esaslar kurumca ayrıca belirlenir. Madde 49- Ücret tarifesinde yer alan tarh ve tahakkuk işlemi gerektirmeyen ücretler, kurum hesabına veya kurum tahsildarlarına yatırılarak, ücretin yatırıldığını kanıtlayıcı belgeler ayrıca kuruma ibraz edilir.
YASAK OLAN İŞLER
Madde 50- Mükellefler, sulamayı birlik meclisi tarafından düzenlenen tarifelere uygun olarak, yine birlik idaresinin tespit ettiği gün ve saatlerde yapacaklardır.
Madde 51- Sulama kanallarını kıran veya zarar verdiği tespit edilenler ile birlik araçlarına zarar verenlere, verdikleri zarar tazmin ettirilecek, bu kişiler hakkında genel hükümlere göre yasal işlem yapılacaktır.
Madde 52- Birliğin tespit ettiği gün ve saatlerin dışında, sulama işini yapanların sözleşmelerini feshetmeye birlik yönetim kurulu yetkilidir.
Madde 53- Birlik meclisince belirlenen sulama yöntemine uymayanlar, belirlenen sifon sayısından fazla sifonla sulama yapanlar, yapılan ihtara rağmen bu durumu düzeltmezler ise birlik meclisinin kararı doğrultusunda işlem yapılır.
SON HÜKÜMLER
Madde 54- Mükelleflerle herhangi bir anlaşmazlık veya ihtilaf vuku bulduğu takdirde, bu ihtilafların çözümünde Dikili. Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili olacaktır.
Madde 55- İşbu para cezaları, sulama ücretleri ile diğer gelirlerin tahakkuk-tahsilat usul ve esaslarına dair yönetmelik Birlik Meclisinin onay tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Madde 56- Bu yönetmelik hükümleri Birlik Başkanı tarafından yürütülür.

Birlik ve Meclis Başkanı : Ersin AKDOĞAN
Katip üye :
Katip üye :